در حالی که پروژه عظیم ترجمه شاهنامه به زبان ارمنی پس از سه سال تلاش متخصصان به پایان رسید، آمارهای جدید از گسترش آموزش زبان فارسی در مدارس و دانشگاه‌های ارمنستان، نشان‌دهنده عمق و پایداری روابط فرهنگی میان ایران و ارمنستان است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در پی تلاش‌های مستمر برای تقویت پیوندهای تمدنی، فرآیند انتقال میراث ادبی ایران به جامعه ارمنستان وارد مرحله‌ای نوین شده است. با تکمیل ترجمه نثر شاهنامه و افزایش چشمگیر شمار فارسی‌آموزان در مدارس و دانشگاه‌های ارمنستان، کانون‌های فرهنگی در تلاش‌اند تا این پیوند را از سطح آموزش زبانی به سطح تعاملات نخبگانی و دانشگاهی ارتقا دهند.
به مناسبت اتمام پروژه بزرگ ترجمه کامل شاهنامه به زبان ارمنی گفت‌وگویی با محمد اسدی موحد، رایزن فرهنگی ایران در ارمنستان داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:
پس از سال‌ها تلاش، پروژه ترجمه شاهنامه به زبان ارمنی به پایان رسیده است. اهمیت این اقدام در مقطع تاریخی کنونی چیست؟
پروژه ترجمه شاهنامه به نثر ارمنی که در سال ۱۴۰۰ توسط گارنیک آساتریان آغاز شد، پس از سه سال تلاش مداوم، در اواخر سال ۱۴۰۳ به مرحله تکمیل رسید. باید تاکید کنم که شاهنامه به دلیل ادبیات سنگین و با شکوهش، نیازمند تخصص و صبری فراتر از یک ترجمه معمولی بود. این کتاب تنها یک اثر ادبی نیست، بلکه پل ارتباطی میان دو ملت است تا نسل‌های جدید ارمنی بتوانند با ریشه‌های مشترک فرهنگی‌مان پیوند برقرار کنند.
با توجه به اینکه این ترجمه به جای نظم، به صورت نثر انجام شده، آیا هدف اصلی، در دسترس قرار دادن محتوا برای نسل جوان و دانشجویان است؟
دقیقاً همین‌طور است. هدف ما این بود که متن برای خواننده ارمنی، ملموس و روان باشد تا بتواند با عظمت داستان‌ها و حکمت‌های فردوسی آشنا شود. ما می‌خواهیم دانش‌پژوهان و دانشجویان ایران‌شناسی، نه فقط از طریق متون آکادمیک، بلکه از طریق این اثر فاخر با روح ایران آشنا شوند.
در مورد وضعیت آموزش زبان فارسی، آمارها بسیار خیره‌کننده به نظر می‌رسند. حضور ۵۰۰۰ فارسی‌آموز و فعالیت در ۲۰ مدرسه، نشان‌دهنده چه نوع تغییری در جامعه ارمنستان است؟
این آمار نشان‌دهنده یک رنسانس فرهنگی است. ما اکنون شاهد حضور ۲۲ معلم ارمنیِ فارسی‌دان هستیم که با تعهد بالا در مدارس فعالیت می‌کنند. این یعنی زبان فارسی دیگر یک زبان بیگانه نیست، بلکه بخشی از تحصیلات و علایق نخبگانی ارمنستان شده است. از مدارس گرفته تا کرسی‌ها و رشته‌های ایران‌شناسی در دو دانشگاه مهم ارمنستان و آموزش فارسی در کانون‌های فرهنگی نظیر مسجد کبود ایروان، شاهد شکوفایی این زبان هستیم.
شما در برنامه‌های خود، تنها به زبان بسنده نمی‌کنید؛ از حافظ و مولانا تا نظامی و شهریار، همواره نام بزرگان ادب ایران در برنامه‌های شما شنیده می‌شود. هدف از این رویکرد گسترده چیست؟
هدف ما ایجاد یک بافت فرهنگی جامع است. ما می‌خواهیم جامعه نخبگانی و دانشجویان ارمنی بدانند که فرهنگ ایران یک تک‌بعدی نیست. وقتی ما از حافظ، مولانا و شهریار صحبت می‌کنیم، در واقع در حال معرفی اصالت و عمق تمدن خود هستیم. ما می‌خواهیم ارمنستان را به قطبی برای ایران‌شناسی تبدیل کنیم که در آن، نه تنها زبان، بلکه شعر و حکمت نیز به شکلی علمی و هنری تدریس شود.
چشم‌انداز آینده برای فعالیت‌های فرهنگی در ارمنستان چیست؟
ما بر ادامه این مسیر تاکید داریم. هدف ما تقویت ساختارهای آموزشی و فرهنگی است تا این پیوند میان دو ملت، از یک فعالیت آموزشی ساده به یک همزیستی فرهنگی عمیق‌تر تبدیل شود. ما بر تلاش برای گسترش دانش‌پژوهی و حمایت از فعالانی چون گارنیک آساتوریان تکیه خواهیم کرد تا این میراث مشترک، برای نسل‌های آینده نیز تداوم یابد.