چهار دهه پس از رفتن فرگوسن از آبردین، روایت خبرنگاری که خبر را با یک جام شامپاین تأیید کرد، دوباره زنده شده است.
طرفداری | جدایی الکس فرگوسن از آبردین در نوامبر ۱۹۸۶، پایان دوره‌ای درخشان برای باشگاه اسکاتلندی و آغاز مسیری تازه برای مربی‌ای بود که بعدها به یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های تاریخ فوتبال تبدیل شد. بی‌بی‌سی به مناسبت چهلمین سالگرد این تصمیم، واکنش هواداران، بازیکنان و مدیران آبردین را در کنار دستاوردهای فرگوسن در منچستریونایتد بازخوانی کرده است.
هشت سال افتخار در آبردین
پیش از آنکه نام فرگوسن با موفقیت‌های منچستریونایتد گره بخورد، او در اسکاتلند جایگاهی ویژه برای خود ساخته بود. سرمربی اسکاتلندی طی هشت سال حضور در آبردین، سلطه سنتی دو غول فوتبال این کشور، رنجرز و سلتیک، را به چالش کشید و تیمش را به سه قهرمانی لیگ اسکاتلند و چهار قهرمانی جام حذفی اسکاتلند رساند.
آبردین همچنین با فرگوسن جام برندگان جام اروپا و سوپرجام اروپا را فتح کرد. این افتخارات فقط مجموعه‌ای از جام‌ها نبودند؛ آنها جایگاه باشگاه را در فوتبال اروپا دگرگون کردند و به هواداران این امید را دادند که دوران طلایی تیمشان می‌تواند ادامه پیدا کند. به همین دلیل، رفتن سرمربی‌ای که این پروژه را ساخته بود، برای بسیاری از آنها به معنای پایان یک دوره بود.
خبر جدایی و جامی که راز را فاش کرد
در ۶ نوامبر ۱۹۸۶، رادجر فورسایت، خبرنگار و گزارشگر ورزشی بی‌بی‌سی در اسکاتلند، مأمور شد برای بررسی شایعه مذاکره فرگوسن با منچستریونایتد به آبردین برود. پرواز او از گلاسگو پر از خبرنگار بود، اما بیشتر آنها پیگیر پیامدهای سقوط یک بالگرد چینوک در جزایر شتلند بودند؛ حادثه‌ای که ۴۳ کشته بر جای گذاشت.
فورسایت پس از رسیدن به آبردین، سرنخ دیدار فرگوسن با مارتین ادواردز، رئیس وقت منچستریونایتد، را در یکی از هتل‌های فرودگاه پیدا کرد. او با تماس تلفنی سراغ «آقای ادواردز که از منچستر آمده بود» را گرفت و متصدی پذیرش گفت آن مرد در بخش رستوران است. فورسایت ماجرای روبه‌رو شدنش با آن دو را این‌طور تعریف کرد:
صدایی شنیدم و به طرفش رفتم؛ آنجا مارتین ادواردز و الکس فرگوسن را دیدم. مستقیم پرسیدم: شما سرمربی جدید منچستریونایتد هستید؟ جواب داد: بله.
فاجعه سانبورگ تیتر اصلی خبرها را در اختیار داشت و الکس فرگوسن تیتر خبرهای ورزشی را. آن روز پر از خبر، ورزش و اتفاق‌های رسانه‌ای بود؛ یکی از آن روزهایی که در طول دوران کاری یا زندگی‌تان هرگز فراموش نمی‌کنید.
هوادارانی که جدایی را خیانت به وفاداری می‌دانستند
خبر رفتن فرگوسن برای هواداران آبردین فقط جابه‌جایی یک مربی نبود؛ آنها می‌دیدند مردی که تیمشان را به افتخاراتی کم‌سابقه رسانده، پروژه‌ای را ترک می‌کند که هنوز می‌توانست جام‌های بیشتری به همراه داشته باشد. برنامه «ریپورتینگ اسکاتلند» همان روز واکنش هواداران را در میخانه پیتودری پخش کرد؛ جایی که ناراحتی با خشم و ناباوری درآمیخته بود.
یکی از هواداران در واکنش به تصمیم فرگوسن گفت:
برای آبردین تأسف‌بار است. فکر می‌کنم تصمیم اشتباهی گرفته و سال‌ها بعد از آن پشیمان خواهد شد.
هوادار دیگری، رفتار فرگوسن را با تأکیدهای پیشین او بر وفاداری بازیکنان در تضاد می‌دید و انتقادش را این‌طور بیان کرد:
فرگوسن همیشه از اهمیت داشتن بازیکنان وفادار حرف می‌زد و به رنجرز و سلتیک برای داشتن چنین بازیکنانی غبطه می‌خورد. بازیکنانش را به‌خاطر ترک آبردین سرزنش می‌کرد، اما وقتی خودش تصمیم به رفتن گرفت، نمونه‌ای کاملاً متناقض ارائه داد.
ضربه‌ای به باشگاه و رختکن
پیامد جدایی به هواداران محدود نماند و مدیران و بازیکنان آبردین را نیز دربر گرفت. ایان دونالد، نایب‌رئیس وقت باشگاه، درباره سرعت اتفاق‌ها و رفتن هم‌زمان فرگوسن و دستیارش گفت:
این اتفاق بسیار سریع رخ داد، تقریباً یک‌شبه. همین دیروز صبح شاید بهترین کادر فنی بریتانیا را داشتیم و حالا هر دوی آنها را از دست می‌دهیم.
در رختکن نیز رفتن فرگوسن ابهام و ناراحتی به‌جا گذاشت. ویلی میلر، کاپیتان پیشین آبردین، از فضای پرتنش آن دوران و رفتارهای سخت‌گیرانه سرمربی اسکاتلندی یاد کرد. او همچنین درباره اینکه بازیکنان امروزی با چنین رفتارهایی کنار می‌آیند یا نه، گفت:
امروز چنین رفتاری بی‌واکنش نمی‌ماند. شاید آن زمان از هر مربی‌ای چنین انتظاری داشتیم. فکر نمی‌کنم بازیکنان امروز چیزی شبیه به آن را بپذیرند؛ مثلاً پرتاب کردن فنجان در رختکن.
میلر می‌گفت فرگوسن فقط به پیروزی فکر نمی‌کرد؛ او می‌خواست تیمش به شیوه‌ای خاص برنده شود و همین شخصیت سخت‌گیرانه، بخشی از فرهنگ موفقیتی بود که در آبردین ساخت. کاپیتان پیشین نیز از جدایی سرمربی به‌شدت ناراحت شده بود، احساسی که به گفته او میان بیشتر بازیکنان مشترک بود؛ هرچند تصمیم نهایی را متعلق به خود فرگوسن می‌دانستند.
چهار دهه بعد؛ قضاوتی متفاوت
با گذشت چهار دهه، واکنش هواداران آبردین به جدایی فرگوسن آرام‌تر و متعادل‌تر شده است. سندی اسمیت، هوادار ۷۲سالهای که سالهای مختلف باشگاه را از نزدیک دنبال کرده، گفت این جدایی برایش دردناک بود، اما با گذشت زمان دلیل رفتن فرگوسن را بهتر درک کرد:
خیلی ناامیدکننده و دردناک بود، اما اگر منصف باشیم، منچستریونایتد و آبردین قابل مقایسه نیستند. با وجود تمام کارهایی که او برای باشگاه انجام داد، وقتی رفت عمیقاً ناراحت شدم.
اسمیت همچنین اشاره کرد که فرگوسن در دو فصل نخست حضورش در منچستریونایتد با دشواری روبه‌رو شد و پس از آن مسیر باشگاه را تغییر داد. خود فرگوسن نیز در نخستین کنفرانس خبری‌اش پس از قبول هدایت منچستریونایتد، درباره شغلی که در آبردین ترک کرده بود و مقصدی که می‌خواست به آن برسد، گفت:
چیزی را ترک کرده‌ام که می‌شود آن را باثبات‌ترین شغل فوتبال بریتانیا دانست؛ در آبردین قراردادی مادام‌العمر داشتم. فقط یک باشگاه می‌توانست مرا به ترک آبردین ترغیب کند و آن تنها باشگاهی بود که همیشه می‌خواستم به آن بروم.
فرگوسن در دوره ۲۶ساله‌اش در منچستریونایتد، این باشگاه را به یکی از قدرت‌های فوتبال انگلیس و اروپا تبدیل کرد و ۳۸ جام به دست آورد؛ از جمله ۱۳ قهرمانی لیگ برتر، دو قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا، پنج جام حذفی انگلیس و چهار جام اتحادیه. هواداری که در زمان جدایی گفته بود فرگوسن از رفتن پشیمان خواهد شد، احساس آن روزهای آبردین را به‌خوبی بیان می‌کرد؛ اما نمی‌توانست آنچه در ادامه رخ داد را پیش‌بینی کند.