ترامپ همیشه خبرساز است. چه زمانی که حرف بزند و چه حرف نزند. در هر صورت می‌تواند خبر یا موج خبری درست کند. از استخدام کتی زکریا به عنوان سخنگوی کاخ سفید که او را پس از 5 روز برکنار کرد گرفته تا طعنه به رئیس جمهوری اوکراین که او را غیرقانونی خوانده. چرا؟ چون انتخابات را برگزار نکرده، چون تحریم گازوئیلی روسیه را برداشته است. این عوامل باعث انتقاد زلنسکی، اروپایی‌ها و دموکرات‌های آمریکا و تحلیلگران از او شده است. تا آن حد که می‌گویند: «ما آمریکایی‌ها از او شرمنده‌ایم.»
منصور بیطرف*
ترامپ همیشه خبرساز است. چه زمانی که حرف بزند و چه حرف نزند. در هر صورت می‌تواند خبر یا موج خبری درست کند. از استخدام کتی زکریا به عنوان سخنگوی کاخ سفید که او را پس از ۵ روز برکنار کرد گرفته تا طعنه به رئیس جمهوری اوکراین که او را غیرقانونی خوانده. چرا؟ چون انتخابات را برگزار نکرده، چون تحریم گازوئیلی روسیه را برداشته است. این عوامل باعث انتقاد زلنسکی، اروپایی‌ها و دموکرات‌های آمریکا و تحلیلگران از او شده است. تا آن حد که می‌گویند: «ما آمریکایی‌ها از او شرمنده‌ایم.»
یادداشت روزنامه نیویورک تایمز هم که از سوی توماس فریدمن - روزنامه نگار مشهور آمریکایی و ستون نویس نیویورک تایمز - نوشته شده در راستای اخبار گازوئیلی است. یادداشتی که عنوان اصلی اش «معامله دموکراسی در برابر گازوئیل، ترامپ همه ما را شرمنده می‌کند» است. به نوشته فریدمن: اگر رئیس‌جمهور ترامپ نمی‌فهمد که در صورت پیش‌بردن طرح خود برای معامله حمایت از دموکراسی اوکراین در ازای گازوئیل روسیه، چه اتفاقی برای او خواهد افتاد، اجازه دهید موضوع را برایش روشن کنم: او در کتاب‌های تاریخ، در فصل مربوط به رهبرانی قرار خواهد گرفت که ارزش‌های دموکراتیک کشور خود را برای مماشات با یک دیکتاتور فروختند. دونالد ترامپ، با «نویل چمبرلین» آشنا شو. در ادامه یادداشت آمده است که وقتی دانشجویان آینده در اینترنت عبارت‌هایی مانند «فروشی»، «مماشات‌گر» یا «خائن به ارزش‌های اساسی کشورش» را جست‌وجو کنند، تصاویر این دو نفر نخستین تصاویری خواهند بود که در کنار یکدیگر ظاهر می‌شوند و کاملا هم شایسته آن هستند. دست‌کم چمبرلین تلاش می‌کرد ــ هرچند به شیوه‌ای که سرانجام معلوم شد به‌شدت اشتباه و مرگبار است ــ از وقوع یک جنگ جهانی جلوگیری کند.
ترامپ تلاش می‌کند، مانع از دست دادن چند کرسی در کنگره شود و احتمالا در رسیدن به این هدف نیز موفق‌تر از چمبرلین نخواهد بود. من هرگز باور نداشته‌ام که ترامپ به طریقی عامل «ولادیمیر پوتین»، رهبر روسیه، بوده یا از او پول می‌گرفته است. مساله بسیار بدتر از این است. او اساسا برای دموکراسی ارزشی قائل نیست. او برای پول ارزش قائل است و هیچ مشکلی هم با فروختن اولی در ازای دومی ندارد. نکته مهم یادداشت فریدمن این است که وقتی ترامپ در جهت منافع تجاری شخصی خودش عمل می‌کند، این مساله شخصی خودش است. اما وقتی از ریاست‌جمهوری آمریکا برای پول درآوردن استفاده می‌کند، این ننگ مشترک همه ماست. هیچ ارزش اساسی آمریکایی وجود ندارد که ترامپ حاضر نباشد آن را بفروشد.
و بدون شک این تنها کار ترامپ نیست که دموکراسی آمریکا را زیر سوال برده است. هفته گذشته خبری منتشر شد مبنی بر آنکه «اف بی‌آی» به منزل «الهان عمر» نماینده دموکرات ایالت مینه سوتا در کنگره هجوم برده تا شاید مدرکی علیه او پیدا کند. اکنون روزنامه واشنگتن پست گزارش می‌دهد که سابقه این کار به دور اول ریاست جمهوری ترامپ برمی گردد. روزنامه واشنگتن پست با تیتر « تحقیقات مقام‌های ترامپ درباره عمر در سال ۲۰۱۹، مساله تابعیت را پیدا نکرد» به سراغ سابقه این خبر رفته است. این روزنامه می‌نویسد که: هفت سال پیش، یک مقام سیاسی منصوب‌شده در دولت نخست ترامپ با مقام‌های مهاجرتی آمریکا تماس گرفت و درخواستی را مطرح کرد که کارکنان باسابقه و حرفه‌ای این نهاد را نگران کرد: سوابق مهاجرتی «الهان عمر»، نماینده کنگره، که آن زمان به‌تازگی به‌عنوان قانون‌گذار دموکرات از ایالت مینه‌سوتا انتخاب شده بود، بررسی و پاک‌سازی شود تا شواهدی از تقلب پیدا شود. این درخواست در سال ۲۰۱۹، که سه مقام سابق مهاجرتی جزئیات آن را بیان کرده‌اند، در آن زمان برای کارکنان یک تلاش بسیار غیر معمول برای استفاده از قدرت دولت فدرال به‌منظور یافتن اطلاعات سازش‌دهنده علیه یک عضو کنگره تلقی شد؛ عضوی که از منتقدان سرسخت رئیس‌جمهور وقت، دونالد ترامپ، بود.
به نوشته این روزنامه این درخواست موجب یک بررسی سریع شد که سوابق عمر، گذشته خانواده او به‌عنوان پناهندگان سومالیایی اسکان‌یافته در آمریکا و شایعاتی را که سال‌ها در رسانه‌های محافظه‌کار درباره ازدواج او منتشر شده بود، بررسی می‌کرد. یکی از مقام‌های سابق گفت که « تحقیقات امنیت داخلی ــ بخش تحقیقاتی اداره مهاجرت و گمرک آمریکا ــ در نهایت به این نتیجه رسید که شواهد کافی برای اثبات تخلف وجود ندارد. واشنگتن پست در ادامه می‌نویسد که اما اکنون، با استقرار ترامپ در کاخ سفید و استفاده دولت او از قدرت فدرال برای هدف قرار دادن افرادی که آنها را دشمنان خود می‌دانند، عمر بار دیگر در تیررس دولت فدرال قرار گرفته است.
و روزنامه وال‌استریت ژورنال در ادامه اوضاع اقتصادی آمریکا به سراغ بورس نیویورک رفته و نوشته است که:« وال‌استریت بدترین هفته خود را از ماه ژوئن پشت سر گذاشت؛ نزدک ۴.۵ درصد سقوط کرد» در این روزنامه آمده است که « این هفته (منظور هفته گذشته است) هفته‌ای بود که وال‌استریت در مورد «اقتصاد تفلون‌وار» آمریکا دچار تردید شد. مدیرعامل یکی از شرکت‌های بزرگ تولیدکننده تراشه، رفتار برخی سرمایه‌گذاران حوزه هوش مصنوعی را به قمار تشبیه کرد. گزارش‌ها درباره پیشرفت چین در حوزه نیمه‌رساناها نیز به موج فروش گسترده سهام شرکت‌های تولیدکننده تراشه دامن زد. یک گزارش تورمی داغ، بازار اوراق قرضه را وارد یک ترن هوایی کرد و در همین مسیر، یکی از مشهورترین شرکت‌های ابری هوش مصنوعی در هر دو بازار سهام و بدهی با بحرانی جدی روبه‌رو شد. فروش گسترده سهام شرکت‌های فناوری در روز جمعه، بدترین هفته بازار از ماه ژوئن را رقم زد؛ شاخص مرکب نزدک ۴.۵ درصد کاهش یافت. وال‌استریت ژورنال سپس با بررسی تحولات اقتصادی آمریکا و اینکه موج فروشی که بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا را به بالاترین سطح خود در بیش از دو دهه رسانده بود، می‌نویسد با افزایش قیمت اوراق قرضه، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا ۰.۱۴۶ واحد درصد کاهش یافت و به ۵.۰۹۷ درصد رسید. بر اساس داده‌های «تریدوب»، این بزرگ‌ترین کاهش هفتگی بازده از اواسط فوریه، یعنی پیش از آغاز جنگ ایران، بود.
و در آخر اینکه وزیر امور خارجه عراق اعلام کرده که جنگ ایران حدود ۶۰میلیارد دلار به آن کشور خسارت زده است. به نوشته روزنامه الشرق الاوسط عراق از زمان آغاز جنگ خاورمیانه، حدود ۶۰میلیارد دلار زیان متحمل شده است. به گفته وزیر امور خارجه عراق، این زیان در پی کاهش شدید درآمدهای نفتی کشور، به‌دلیل اختلال در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، ایجاد شده است. عراق از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه، با یک بحران اقتصادی مواجه است؛ زیرا صادرات نفت این کشور، که ۹۰ درصد درآمدهای آن را تامین می‌کند، برای چند ماه به‌شدت کاهش یافت و همین امر دولت را ناچار کرد به استقراض داخلی روی آورد. همچنین قیمت کالاهای مصرفی افزایش یافت و ذخایر ارز خارجی حدود ۲۰میلیارد دلار کاهش پیدا کرد.
* روزنامه‌نگار