کرمان - ایرنا - تخت درگاه قلی‌بیگ، اثری با قدمت صفوی در دامنه کوه‌های شرق شهر کرمان که سال‌ها متروکه و در معرض انواع آسیب‌ها بود، احیا و به دفتر گردشگری شهرداری کرمان تبدیل شد.
به گزارش ایرنا، در محدوده شرق شهر کرمان و در پیرامون جنگل و کوه، آثار تاریخی متعددی با قدمت طولانی وجود دارد؛ از گنبد جبلیه ساسانی گرفته تا قلعه‌دختر و قلعه‌اردشیر ساسانی و باغ بیرم‌آباد صفوی. تخت درگاه قلی‌بیگ در این پهنه مهم شهری واقع شده است.
درگاه قلی‌بیگ نام یکی از شخصیت‌های تاریخی کرمان است. زنده‌یاد محمد دانشور، پژوهشگر تاریخ در کتاب «از قلعه‌دختر تا دقیانوس» درباره او نوشته است: «درگاه قلی‌بیگ، از اُمرای اواخر دوره صفویه و رئیس ایل افشار در کرمان و تنها فرد معروف افشار بود که طی ۱۵۰ سال بعد از گنجعلی‌خان نامش بر سر زبان‌ها بوده است.»
وی با اشاره به نقل‌قولی از زنده‌یاد باستانی‌پاریزی مورخ صاحب‌نام افزوده است: «درگاه قلی‌بیگ در کرمان موقعیت مناسبی به دست آورد و قسمتی از سرآسیاب فرسنگی را جزو املاک خود کرد. وی در جوار باغ بیرم‌آباد، در دل کوه، ساختمان زیبایی به وجود آورد و در پایین کوه نیز دریاچه‌ای ایجاد کرد و آب سرآسیاب فرسنگی را با مجرایی که در دل سنگ کَنده بود به پایین دریاچه رساند که آثار دریاچه هنوز در کنار تخت باقی است.»
اگرچه این بنا در دوران درگاه قلی‌بیگ بیش‌تر تفرجگاه بوده اما در دوره‌های بعد به‌ویژه در یکصد سال اخیر، به محل دفن برخی از نوادگان این خاندان تبدیل شده است. در حال حاضر، آرامگاه شخصیت‌هایی همچون احمد مجدالاسلام کرمانی، روزنامه‌نگار، سیاستمدار و چهره سرشناس علم و ادب کرمان و میرزا محمود دبستانی روزنامه‌نگار و سیاستمدار مشروطه‌خواه که نماینده مردم کرمان در دوره‌های هفتم تا سیزدهم مجلس شورای ملی بوده است، در این بنا قرار دارد.
با وجود ارزش و اهمیت تاریخی و فرهنگی که تخت درگاه قلی‌بیگ دارد، این بنا در دهه‌های اخیر متروکه و به محلی برای تجمع افراد کارتن‌خواب و معتادان متجاهر تبدیل شده و به دلیل این وضعیت، بخش‌هایی از آن صدمه هم دیده بود. در مقطعی، میراث‌فرهنگی کرمان تصمیم گرفت آن را به یکی از انجمن‌های میراثی واگذار کند که تجربه موفقی نبود.
پس از آن، تخت کاملا رها بود تا اینکه اردیبهشت‌ماه امسال و در جریان برگزاری تور گردشگری «مُلک سلیمان» علی بهرامی، شهردار منطقه چهار شهر کرمان که این بنای تاریخی در محدوده آن قرار دارد، مرمت و احیای تخت درگاه قلی‌بیگ را وعده داد.
سرانجام شامگاه شنبه همین هفته و در یک مراسم رسمی، پایان بهسازی تخت اعلام شد و این اثر میراثی به زندگی بازگشت. با احیای تخت درگاه قلی‌بیگ، دفتر گردشگری شهرداری کرمان در آن راه‌اندازی شد.
از این پس، کسانی که در بزرگراه شرقی شهر کرمان تردد می‌کنند، در کنار تخت درگاه قلی‌بیگ، تندیسی طلایی از مردی را هم می‌بینند که ایستاده و یک دست بر پیشانی در حال تماشای دوردست‌هاست. این، تندیس درگاه قلی‌بیگ افشار است که همزمان با برگزاری آیین بهسازی این اثر، رونمایی شد.
به نقل از روابط عمومی شهردای کرمان، در آیین پایان بهسازی تخت درگاه قلی‌بیگ، شهردار کرمان بر ضرورت نگاهی جامع به بافت تاریخی شهر تاکید کرد و از تشکیل کارگروه مرمت و بازآفرینی این محدوده با همراهی و نظارت میراث فرهنگی خبر داد.
محسن تویسرکانی افزود: این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز هماهنگی بیش‌تر برای حفاظت از آثار تاریخی و توسعه ظرفیت‌های گردشگری شهر باشد.
بازگشت تخت درگاه قلی‌بیگ به چرخه زندگی هرچند اتفاق مثبتی است اما کاربری اداری آن به‌عنوان دفتر گردشگری شهرداری، این نگرانی را ایجاد کرده که این اثر را از دسترس عموم خارج و به سرنوشت بسیاری از بناهای واگذارشده به دستگاه‌ها دچار کند.
در همین حال، اگر این دفتر، پایگاهی برای روایت تاریخ کرمان و پاتوق فعالان میراثی و گردشگری باشد، می‌تواند فرصت تازه‌ای برای این اثر ثبت‌ملی قلمداد شود؛ موضوعی که گذر زمان، تکلیف آن را روشن خواهد کرد.