رئیس سازمان برنامه و بودجه از کاهش چشمگیر هزینه‌های اجرای سرشماری با روش ثبتی مبنا و راستی‌آزمایی اطلاعات ۴۴ میلیون نفر برای افزایش کالابرگ خبر داد.
سیدحمید پورمحمدی امروز (شنبه دوم آبان‌ماه) در مراسم رسمی آغاز سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ که با حضور مسعود پزشکیان برگزار شد، اظهار کرد: یکم آبان‌ماه، روز آمار و برنامه‌ریزی است؛ ما اینجا جمع شده‌ایم تا به اهمیت داده و آمار احترام بگذاریم و بگوییم حکمرانی زمانی می‌تواند واقعیت‌ها را ببیند و عدالت را برقرار کند که تصمیمات مبتنی بر داده و شواهد باشد؛ وگرنه تلاش حکمرانی جهد بی‌توفیق و تیری در تاریکی انداختن است و آینده کشور ظلمات خواهد بود.
وی با بیان اینکه روز آمار روز مهمی برای حکمرانی است، گفت: آمار و سرشماری، داده‌ها را جمع، تناقض‌ها را رفع و شفافیت ایجاد می‌کند. آمار، اعتماد عمومی را جلب می‌کند تا بتوانیم برنامه و اجرای درست داشته باشیم؛ بنابراین اولین هدف، گرامی‌داشت امر آمار و برنامه‌ریزی است.
پورمحمدی با بیان اینکه پیشکسوت‌های این عرصه تلاش زیادی کردند و عمر و زندگی خود را برای موضوعاتی مانند آمار و برنامه‌ریزی و بودجه صرف کردند، افزود: به بهانه روز آمار و برنامه‌ریزی، از ابتدای هفته گذشته تا الان حدود ۱۰ نشست علمی و تخصصی در سازمان برنامه و بودجه برگزار شد. در این نشست‌ها، وزرا، نمایندگان مجلس، استادان دانشگاه، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و کارشناسان سازمان و دستگاه‌های مختلف حضور داشتند.
معاون رئیس‌جمهور از فعالیت رصدخانه اقتصادی اجتماعی ایران (رصا) در سازمان برنامه و بودجه کشور خبر داد و گفت: اکنون بخش عمده‌ای از فعالیت‌های نوآورانه در این سازمان شکل گرفته و پس از طی مراحل لازم از برخی از آنها رونمایی شده است و برای بخشی از آنها هم در مسیر راه هستیم؛ به عنوان مثال در رصدخانه اقتصادی اجتماعی ایران، بیش از ۵۰ هزار متغیر از اطلاعات گذشته جمع‌آوری می‌شود که می‌تواند در انجام بیش از چهار هزار پیش‌بینی و تصمیم‌گیری کلیدی، نقش‌آفرینی کند. تلاقی این متغیر‌ها با سازوکارها، الگوریتم‌های ریاضی و مدل‌های موجود در سازمان برنامه و بودجه، بستری را فراهم می‌کند تا در هر موضوعی تصمیم‌گیری‌ها دقیق‌تر باشد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: این اقدامات در سطح ملی انجام شده و در حال تکمیل در سطوح استانی است؛ به این معنا که هر استاندار می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های خود با اتکا به الگوریتم‌های طراحی‌شده توسط کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، رویکردی شواهدمحور در پیش بگیرد.
وی با یادآوری اینکه پیش از این دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری برای نگارش رساله‌ها و انجام پژوهش‌ها ناچار بودند به صد‌ها منبع مختلف مراجعه کنند تا متغیر‌ها را در کنار هم قرار دهند، افزود:، اما اکنون با اتکا به این رصدخانه، فرایند انجام پژوهش‌ها تسهیل شده و یک هم‌افزایی علمی پایدار میان سازمان و دانشگاه‌ها شکل خواهد گرفت.
پورمحمدی با بیان اینکه از دو سال پیش بحث انتقال نظام مالیه عمومی از حالت سنتی به سمت نظام‌های پیشرفته و جدید مطرح بود، افزود: در همین راستا، فرآیند طبقه‌بندی بودجه به دسته‌های مختلف، استانداردسازی و ایجاد ارتباط میان بودجه و برنامه بر اساس نظام کدینگ انجام شده که از جمله دستاورد‌های این تحولات محسوب می‌شود.
معاون رئیس‌جمهور با تاکید بر ضرورت توجه به آمایش سرزمینی برای انجام طرح‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری در نقاط مختلف کشور، گفت: سرمایه‌گذارانی که به مطالعات آمایش سرزمین توجه کردند، کسب و کار آنها موفق بود و هر جایی که با زور و ارتباط و روش‌های غیراخلاقی، تأسیساتی را بدون رعایت ملاحاظات آمایشی دایر کردند، ورشکست شدند و از میدان کنار رفتند.
پورمحمدی ادامه داد: صدور مجوز آمایش سرزمین، گرفتار دو مشکل بود؛ یکی اینکه آخرین مجوز بود و یک فعال اقتصادی اول همه مراحل را طی می‌کرد و بعد می‌خواست مجوز آمایش سرزمین را بگیرد؛ لذا احساس می‌کرد که در این مرحله، اعطای مجوز حق مسلم اوست و مشکل دوم این بود که بررسی و صدور مجوز آمایش سرزمین، به طور متوسط ۹ ماه زمان می‌برد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: اکنون تمام این سازوکارها به هوش مصنوعی سپرده شده و به جای ۹ ماه، در کمتر از ۲۰ دقیقه یک شخص می‌تواند بگوید آیا موقعیتی که قرار است سرمایه‌گذاری کنم، مطلوب است یا نه؟ آیا آب در این منطقه هست یا نه؟ آیا منجر به فرونشست خواهد شد یا خیر؟ آیا محیط زیست را آلوده می‌کند یا خیر؟ جمعیت بیش از اندازه بارگذاری می‌کند یا نه؟ همه اینها را هوش مصنوعی به راحتی پاسخ می‌دهد.
وی در ادامه گفت: ما در مراحل پایانی تهیه این طرح هستیم و با استفاده از این روش یک بروکراسی سنگین جمع می‌شود؛ از سوی دیگر، آمایش سرزمین به عنوان اولین مرحله برای اخذ مجوز سرمایه گذاری لحاظ می‌شود و بسیاری از نیاز‌های سرمایه گذار با این مجوز حل و فصل می‌شود.
وی عدالت آموزشی را از تاکید‌های رئیس جمهور پزشکیان برشمرد و گفت: در حوزه سخت‌افزار و نهضت مدرسه‌سازی، خوب عمل کردیم. اما گوهر مدرسه، دانش‌آموز است و باید یادگیری داشته باشد؛ لذا اگر همه مدارس مورد نیاز هم ساخته شود، اما دانش آموز یادگیری و مهارت آموزی و قدرت حل مسئله نداشته باشد و عدالت آموزشی رعایت نشود، یعنی اینکه کار بیهوده کرده‌ایم.
معاون رئیس‌جمهور با بیان اینکه از ابتدای دولت چهاردهم و با تاکید بر آموزش مبنتی برسازوکار‌های هوش مصنوعی، سازمان برنامه و بودجه ظرفیت‌های موجود را به کار گرفته است، افزود: در چند مدرسه به طور آزمایشی این موضوع دنبال شد و می‌توانیم دستاورد آن را در اختیار همه مدارس و اموزش و پرورش قرار دهیم.
پورمحمدی یکی از مزیت‌های استفاده از هوش مصنوعی در نظام آموزشی را اطلاع از استعداد‌های دانش آموزان و آسیب‌های جسمی و روحی آنان دانست و افزود: حتی می‌توان از طریق هوش مصنوعی، امکاناتی را که دانش‌آموز نیاز دارد، به صورت مجازی در اختیارش قرار داد و حتی معلمان را با توجه به موقعیت‌های جغرافیایی مختلف آموزش داد.
وی حفظ فرهنگ و زبان فارسی را یکی دیگر از محور‌های تحولات نوآورانه سازمان برنامه و بودجه عنوان کرد و افزود: ما به سمت این می‌رویم که برای حفظ زبان پارسی که دیگران این را حفظ کردند و به ما دادند، در این مقطع خاص تاریخی باید این زبان را به‌عنوان یکی از پایه‌های هویت ایرانی با کمک هوش مصنوعی حفظ کنیم.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور به موضوع یارانه‌ها و محدودیت منابع دولت اشاره کرد و افزود: هنر این است که این منابع محدود به دست نیازمندان برسد، نه اینکه ثروتمندان از آن بهره‌مند شوند. با همراهی دستگاه‌های ذیربط، پیامک برای حدود ۴۴ میلیون نفر که از نگاه سازمان برنامه و بودجه نیازمند افزایش کالابرگ هستند، ارسال شده و پرسشنامه تکمیل شده توسط این افراد مورد راستی‌آزمایی قرار می‌گیرد تا یارانه به دست نیازمندان برسد.