گینه، بزرگ‌ترین صادرکننده بوکسیت جهان، در حال برنامه‌ریزی برای ایجاد شاخص قیمت این ماده معدنی است؛ اقدامی که می‌تواند به شفافیت بیشتر معاملات و تقویت جایگاه این کشور در بازار جهانی کمک کند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بر اساس گزارش بلومبرگ در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶، بونا سیلا، وزیر معادن گینه، اعلام کرده است که دولت قصد دارد از سال آینده شاخص قیمت بوکسیت را راه‌اندازی کند. هدف از این برنامه، شفاف‌تر شدن قیمت‌گذاری و کاهش نوسان‌های بازار عنوان شده است.
این اقدام در شرایطی مطرح می‌شود که گینه هم‌زمان به دنبال محدود کردن صادرات بوکسیت است تا از افت قیمت‌ها جلوگیری کند و درآمد بیشتری از منابع معدنی خود به دست آورد.
گینه چرا به دنبال تغییر قواعد بازار است؟
بوکسیت ماده اولیه اصلی تولید آلومینا و در نهایت آلومینیوم است. گینه یکی از مهم‌ترین بازیگران این بازار به شمار می‌رود و بخش عمده صادرات آن راهی چین می‌شود؛ کشوری که بزرگ‌ترین مصرف‌کننده و واردکننده بوکسیت جهان است.
رویترز نیز پیش از این در گزارشی نوشت: صادرات بوکسیت گینه در سال ۲۰۲۵ با رشد ۲۵ درصدی به ۱۸۳ میلیون تن رسید و بیش از ۷۰ درصد این صادرات به چین اختصاص داشت.
با وجود افزایش حجم صادرات، افت قیمت بوکسیت و بالا رفتن هزینه حمل‌ونقل دریایی، درآمد صادرکنندگان را تحت فشار قرار داده است. رویترز در گزارش خود به کاهش ۲۰ تا ۳۵ درصدی قیمت بوکسیت نسبت به اوج قیمت‌ها در سال ۲۰۲۵ اشاره کرده بود.
گینه پیش‌تر هم برای قیمت‌گذاری بوکسیت اقدام کرده بود
ایجاد شاخص جدید به معنای شروع نخستین تلاش گینه برای اثرگذاری بر قیمت‌گذاری بوکسیت نیست. صندوق بین‌المللی پول نیز در گزارش سال ۲۰۲۴ خود توضیح داده است که دولت گینه از ژوئیه ۲۰۲۲ سازوکاری برای تعیین قیمت مرجع صادرات بوکسیت ایجاد کرده بود. این قیمت مرجع بر اساس شاخص CBIX و قیمت فروش بوکسیت تحویل‌شده به چین محاسبه می‌شود.
هدف این سازوکار جلوگیری از کم‌اظهاری ارزش محموله‌های صادراتی و کاهش درآمد مالیاتی دولت بود. طبق گزارش صندوق بین‌المللی پول، قیمت مرجع بوکسیت گینه در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۲ بین ۳۸.۵ تا ۵۴.۶ دلار به ازای هر تن محاسبه شد؛ در حالی که برخی شرکت‌ها پیش از اجرای این مقررات، قیمت صادراتی کمتر از ۱۵ دلار برای هر تن اعلام می‌کردند.
شاخص جدید چه تفاوتی با قیمت مرجع قبلی دارد؟
قیمت مرجع دولتی عمدتاً برای محاسبه ارزش صادرات و نظارت مالیاتی استفاده می‌شود؛ اما شاخص قیمت تجاری می‌تواند به خریداران و فروشندگان کمک کند تا معاملات خود را بر اساس یک معیار مشترک ارزیابی کنند. گزارش اعتبارسنجی ابتکار شفافیت صنایع استخراجی (EITI) در سال ۲۰۲۶ نیز نشان می‌دهد که با وجود ایجاد سازوکار قیمت‌گذاری در گینه، اختلاف میان قیمت‌های اظهارشده صادراتی و قیمت‌های مرجع همچنان وجود دارد.
از سوی دیگر، شرکت S&P Global از ژانویه ۲۰۲۶ ارزیابی هفتگی قیمت بوکسیت با مبنای صادرات از گینه و تحویل به چین را آغاز کرده است. این اقدام نشان‌دهنده اهمیت فزاینده ایجاد معیارهای شفاف قیمت‌گذاری در بازار جهانی بوکسیت است.