چین در ماه گذشته حدود ۲۳ تن طلا خرید و همزمان داراییهایش از اوراق خزانه آمریکا به پایینترین سطح از ۲۰۰۸ رسید.
دادههای رسمی نشان میدهد بانک مرکزی چین در ماه سپتامبر(شهریور ماه)، همزمان با کاهش قیمت طلا، خرید خود از این فلز گرانبها را افزایش داده و در مقابل، داراییهای ثبتشده این کشور از اوراق خزانه آمریکا را کاهش داده است.بر اساس گزارش رسمی منتشرشده در ۷ اکتبر و به نقل از روزنامه «چاینا دیلی»، ذخایر طلای بانک خلق چین در سپتامبر حدود ۷۴۰ هزار اونس، یعنی نزدیک به ۲۳ تن، افزایش یافت و به ۷۷.۴۷ میلیون اونس رسید. این بزرگترین افزایش ماهانه طلا در حدود سه سال گذشته و بیستوسومین ماه پیاپی است که چین ذخایر طلای خود را افزایش میدهد.ارزش ذخایر طلای چین در پایان سپتامبر به حدود ۳۲۳.۵ میلیارد دلار رسید. این در حالی است که ذخایر ارز خارجی چین نزدیک به ۳.۴ تریلیون دلار است. این خرید طلا در شرایطی انجام شده که قیمت جهانی طلا در سپتامبر کاهش یافته بود.
اوراق آمریکا در پایینترین سطح از ۲۰۰۸
در سمت دیگر، داراییهای ثبتشده چین از اوراق خزانه آمریکا همچنان در حال کاهش است. بر پایه دادههای وزارت خزانهداری آمریکا، این داراییها در ماه جولای به حدود ۶۱۸ میلیارد دلار رسیده که پایینترین سطح از آگوست ۲۰۰۸ تاکنون است. این رقم کمتر از نصف اوج بیش از ۱.۳ تریلیون دلاری است که در نوامبر ۲۰۱۳ ثبت شده بود.این کاهش در حالی رخ میدهد که اوراق خزانه آمریکا الان سود بالایی دارند و سود اوراق دهساله آمریکا به بالاترین حد در بیش از ۲۰ سال گذشته رسیده است. اما کارشناسان میگویند این آمار به معنی خروج کامل چین از داراییهای آمریکا نیست.«براد سیتسر»، پژوهشگر شورای روابط خارجی، میگوید آمار وزارت خزانهداری آمریکا همه داراییهای چین را نشان نمیدهد؛ چون چین بخشی از داراییهایش را با واسطه و از طریق کشورهای دیگر نگه میدارد. روزنامه «فایننشال تایمز» انگلیسی هم نوشته چین از واسطههای اروپایی و دیگر داراییهای آمریکایی استفاده میکند؛ بنابراین نمیتوان فقط از روی رقم رسمی اوراق خزانه فهمید چین چقدر واقعاً به بازار آمریکا وابسته است.
شوک ۲۰۲۲ و تغییر رفتار بانکهای مرکزی
این حرکت چین را نمیتوان جدا از روند گستردهتر بانکهای مرکزی جهان دید. پس از آنکه کشورهای غربی پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از ذخایر بانک مرکزی روسیه را مسدود کردند، بسیاری از بانکهای مرکزی، بهویژه در بازارهای نوظهور، به فکر تنوعبخشی به ذخایر خود و افزایش سهم طلا افتادند.گروه سوئیسی «فونتوبل» در این زمینه میگوید آن اقدام، تلاش بانکهای مرکزی برای تنوعبخشی را سرعت بخشید؛ زیرا طلا را میتوان در داخل کشور نگهداری کرد و تعهد مالی به دولت دیگری محسوب نمیشود.نظرسنجی «شورای جهانی طلا» هم نشان میدهد ۸۹ درصد از مدیران ذخایر انتظار دارند ذخایر طلای بانکهای مرکزی در سال آینده باز هم افزایش یابد. همچنین ۷۴ درصد آنها پیشبینی کردهاند سهم دلار از ذخایر جهانی در پنج سال آینده کاهش پیدا کند.با این حال، این به معنای از دست رفتن سریع جایگاه دلار نیست. «فدرال رزرو» آمریکا در تحلیلی که سپتامبر گذشته منتشر کرد، هشدار داد نباید افزایش ارزش بازار طلا در مقایسه با برخی داراییهای ذخیرهای را بهطور مستقیم نشانه تغییر ترجیح بانکهای مرکزی دانست؛ زیرا بخش بزرگی از این افزایش به دلیل بالا رفتن خود قیمت طلا است.
این تحرکات چین در زمانی رخ میدهد که دولت آمریکا به تأمین مالی بیشتری نیاز دارد. آمریکا سال مالی گذشته را با کسری نزدیک به دو تریلیون دلار به پایان رساند و مجموع بدهی فدرال این کشور از ۴۰ تریلیون دلار گذشت.هرچه خریداران رسمی بزرگی مثل چین کمتر اوراق خزانه آمریکا بخرند، اهمیت سرمایهگذاران بخش خصوصی بیشتر میشود؛ سرمایهگذارانی که معمولاً با افزایش ریسک یا نیاز مالی بیشتر، بازده بالاتری مطالبه میکنند.بنابراین، حرکت چین نشان میدهد یکی از بزرگترین دارندههای ذخایر جهان، بیش از گذشته به فکر کاهش اتکا به یک دارایی و یک نظام مالی واحد است.
