اسناد محرمانهای از همکاری گسترده سیسکو، غول فناوری آمریکایی با نهادهای اطلاعاتی و نظامی اسرائیل افشا شدهاند. یک همکاری ۶۷میلیون دلاری که با وجود کشتار گسترده بیگناهان در غزه، همچنان ادامه یافته است.
«مشتری پادشاه است!» همه ما بارها این جمله را شنیدهایم. اگر هم صاحب کسب و کاری باشید یا اینکه در زمینه بازاریابی و فروش فعالیت کردهاید، حتما میدانید که رضایت مشتری بر سایر موارد اولویت دارد. اما اگر تلاش برای رسیدن به رضایت ۱۰۰درصدی یک مشتری به قیمت از دست رفتن جان بیش از ۷۰هزار نفر باشد، چه؟
یک سال پس از آغاز جنگ غزه، شبکههای جامعه اطلاعاتی نظامی اسرائیل با مشکلات فنی جدی روبهرو شدند. سامانههای این شبکهها بارها برای چندین ساعت از کار میافتادند و با اختلالهای مکرر مواجه میشدند. در تلاشهای داخلی رژیم صهیونیستی برای رفع این مشکلات نیز بینتیجه مانده بود.
مشکلاتی که در پی بهروزرسانی زیرساختهای دیجیتال عملیات اطلاعاتی آغاز شده بود، بهتدریج به بحرانی پایدار تبدیل شد. بحرانی که اعتماد نهادهای اطلاعاتی اسرائیل به یکی از تأمینکنندگان اصلی زیرساخت شبکه آنها، یعنی شرکت چندملیتی فناوری سیسکو، را بهشدت تضعیف کرد.
در یادداشتی محرمانه که سیسکو تهیه کرده و روزنامه گاردین به آن دست یافته، آمده است: «این مجموعه از اتفاقات در طول جنگ رخ داد و تأثیر عمیقی بر نگاه مشتری [سامانههای نظامی اسرائیل] به شرکت گذاشت. در شرایطی که کشور درگیر جنگ بود، این قطعیهای مکرر تأثیر شدیدی بر عملیاتهای حیاتی گذاشت.»
در ادامه ماجرای همکاری یکی از بزرگترین شرکتهای چندملیتی فناوری، سیسکو را با بدنامترین و بیرحمترین ارتش جهان مرور میکنیم.
سود ۶۷میلیون دلاری آغشته به خون
سیسکو، یکی از بزرگترین شرکتهای فناوری جهان که در مقطعی به باارزشترین شرکت دنیا نیز تبدیل شده بود، اغلب بهعنوان تأمینکننده زیرساختهای اصلی اینترنت شناخته میشود. این شرکت روترها، سرورها و سامانههای ارتباطیای تولید میکند که وظیفه انتقال دادهها را برای شرکتها، دولتها و ارتشهای سراسر جهان بر عهده دارند.
سیسکو سالهاست با نهادهای امنیتی اسرائیل همکاری میکند، اگرچه همکاری تجاری آن با ارتش اسرائیل کمتر از روابط سایر غولهای فناوری با این ارتش مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس سندی که گاردین در سال ۲۰۲۵ بررسی کرده، قراردادهای سیسکو با نهادهای اطلاعاتی نظامی اسرائیل بهتنهایی طی سه سال حدود ۶۷ میلیون دلار درآمد برای این شرکت به همراه داشته است.
همکاری سیسکو با ارتش اسرائیل پیش و پس از سال ۲۰۲۳ پیشتر نیز مستند شده بود. با این حال اسناد تازهای که گاردین به دست آورده نشان میدهد این شرکت همزمان با طولانی شدن جنگ غزه، برای حفظ و گسترش روابط خود با نهادهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل تلاش کرده است.
این اسناد همچنین نشان میدهند که در اوایل سال جاری میلادی، شرکت اسپلانک (Splunk)، زیرمجموعه سیسکو که در زمینه پردازش و تحلیل حجم عظیمی از دادههای تولیدشده توسط ماشین فعالیت میکند، برای پیوستن به قرارداد بحثبرانگیز رایانش ابری میان دولت اسرائیل، گوگل و آمازون، موسوم به «پروژه نیمبوس» اقدام کرده است.
سیسکو در شرایطی به دنبال بهرهبرداری از این فرصتهای تجاری بود که:
- کشتار گسترده غیرنظامیان در غزه بهطور گسترده مستند شده بود؛
- سازمانهای بینالمللی و دولتها اقدامات اسرائیل را نسلکشی توصیف میکردند؛
- و خود این شرکت نیز به دلیل نقشش در جنگ با اعتراضها و اختلافات داخلی روبهرو بود.
تعدادی از کارکنان سابق و فعلی سیسکو در بیانیهای به گاردین گفتند شرکتی که در داخل و در برابر افکار عمومی خود را متعهد به اصول اخلاقی معرفی میکند، در عمل به «ابزاری برای نسلکشی» تبدیل شده است. اعضای این گروه افزودند: «سیسکو توانسته است از زیر ذرهبین افکار عمومی دور بماند، چون صرفاً سختافزار و نرمافزار میفروشد.»
مأموریت ویژه سیسکو در جنگ غزه
وقتی اختلالهای فنی مکرر در طول جنگ به تهدیدی برای عملیات نظامی و اطلاعاتی تبدیل شد، مدیران ارشد نهادهای اطلاعاتی اسرائیل تهدید کردند همکاری تجاری خود با سیسکو را قطع خواهند کرد.
در پی این تهدید، سیسکو وارد وضعیت بحرانی شد. در اسناد بهدستآمده توسط گاردین، سیسکو از مشتری خود با عنوان «نیروی اطلاعاتی اسرائیل» یاد کرده است. این شرکت آن را نهادی معرفی کرده است که مسئول «تأمین زیرساخت حیاتی شبکه برای بخشهای مختلف اطلاعاتی وزارت دفاع اسرائیل» است. اگرچه چندین نهاد نظامی و دولتی اسرائیل در حوزه اطلاعات فعالیت میکنند، طبق گمانهای گاردین، منظور از این نام، اداره اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل است.
به گفته کارکنان سیسکو که از مشکلات فنی آگاه بودهاند، قطعیها و اختلالهای مکرر دسترسی نیروهای اطلاعاتی اسرائیل به دادههای نظامی را با خطر مواجه کرده بود.
اسناد افشاشده همچنین نشان میدهند که سیسکو برای نجات آنچه یک حساب تجاری «حیاتی» توصیف کرده بود، مدیران ارشد خود را وارد عمل کرد و طی چند ماه، چندین تیم داخلی را برای شناسایی و رفع مشکلات بسیج کرد.
این شرکت همچنین گروهی از کارکنان خود را برای دیدار حضوری با یک واحد نظامی مخفی اسرائیل به نام «ساپیر» اعزام کرد. واحدی که بنا بر گزارشها، پس از طوفانالاقصی مسئول انتقال بخشهایی از تجهیزات اطلاعاتی اسرائیل به زیرزمین بوده است.
پس از رفع مشکلات فنی و کمک به واحد ساپیر برای بازگشت به «روال عادی فعالیتها»، سیسکو در فاصله سالهای ۲۰۲۴ تا تابستان ۲۰۲۵ گزارش داد که رضایت مشتری جلب شده است. این شرکت در یکی از ارائههای داخلی خود، تلاشهایش برای ترمیم رابطه با مشتری را یک «داستان موفقیت در جلب رضایت مشتری» توصیف کرد.
اسناد افشاشده همچنین جزئیات دهها معامله سیسکو با نهادهای مختلف دولت اسرائیل در سال ۲۰۲۶ را نشان میدهند. از جمله قراردادهایی با جامعه اطلاعاتی، نیروی هوایی و نیروی دریایی اسرائیل که بسیاری از آنها با عنوان قراردادهای مرتبط با «هوش مصنوعی» ثبت شدهاند.
این اسناد همچنین شواهدی از تلاش مدیران اسپلانک، زیرمجموعه سیسکو، برای پیوستن به پروژه نیمبوس ارائه میکنند؛ هرچند مشخص نیست این تلاش در نهایت به انعقاد قرارداد منجر شده باشد یا نه.
نهادهای ناظر بر نقش شرکتهای خصوصی در اشغال سرزمینهای فلسطینی مدتهاست که حمایتهای فناورانه سیسکو از اسرائیل در زمینه نظارت بر فلسطینیان را مستند کردهاند.
در اوایل سال جاری میلادی، وبسایت دراپسایت نیوز با استناد به اسناد داخلی سیسکو گزارش داد که سرمایهگذاری در فناوری برای ارتش، بهاندازه هواپیماها، تانکها و دیگر تجهیزات نظامی اهمیت پیدا کرده است. این رسانه همچنین به سندی از سیسکو اشاره کرد که در آن این عبارت آمده بود: «هرگز اجازه نده یک بحران خوب از دست برود.»
جنگ غزه؛ آزمون اخلاقی شکستخورده غولهای فناوری
سیسکو تنها غول فناوری نیست که به دلیل همکاری با ارتش اسرائیل با اعتراض کارکنان خود مواجه شده است. از طوفانالاقصی تاکنون، کارکنان شرکتهای فناوری در سراسر جهان بارها آنچه را که همدستی کارفرمایانشان در جنایات اسرائیل میدانند، محکوم کردهاند. همدستیای که به گفته آنها از طریق تولید و فروش محصولات فناوری مورد استفاده در این جنگ صورت میگیرد.
اریک سایپ، فعال و سازماندهنده مستقر در آمریکا در سازمان غیردولتی حقوق دیجیتال فلسطینی (۷amleh)، که واکنش سرکوبگرانه برخی شرکتها به فعالیتهای اعتراضی کارکنان را مستند کرده است، به گاردین گفته: «همزمان، گزارشهای بیشتری منتشر شده که نشان میدهد بسیاری از این شرکتها از طریق قراردادهای نظامی بزرگتر با ارتش اسرائیل، درآمد خود را افزایش دادهاند. بخش فناوری با سرعت بیشتری به سمت قراردادهای نظامی حرکت میکند و این شرکتها عملاً در حال تبدیل شدن به شرکتهای تولید تسلیحات هستند.»
سایپ معتقد است اگرچه مایکروسافت، گوگل و آمازون به دلیل همکاری تجاری با ارتش اسرائیل با انتقادها و نظارت عمومی بیشتری روبهرو شدهاند، اما قراردادهای این شرکتها بدون سختافزار و زیرساختهای فیزیکیای که سیسکو تأمین میکند، عملاً کارایی نخواهند داشت.
او گفت: «سیسکو در سطحی بنیادین، زیرساخت لازم برای تسهیل تمام این جنایات هولناکی را فراهم میکند که در حال وقوعاند؛ نقشی که باید به همان اندازه سایر شرکتها مورد توجه و بررسی قرار گیرد.»
