اصفهان - ایرنا - مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون اصفهان از پایان عملیات مرمت اضطراری بخش‌هایی از تزیینات آسیب‌دیده این مجموعه در پی جنگ چهل روزه خبر داد و گفت: این اقدامات با هدف تثبیت رنگ‌ها، پاک‌سازی تزیینات، جلوگیری از ریزش بیشتر و حفاظت از بخش‌های آسیب‌دیده بنا، زیر نظر کارشناسان و ناظران پایگاه انجام شد.
مصطفی هادی‌پور روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با ایرنا اظهار داشت: آسیب‌های ناشی از جنگ چهل روزه به بخش‌هایی از مجموعه میراث جهانی چهلستون از جمله تزیینات و درها و پنجره‌ها وارد کرده بود که به موجب فرورفتن شیشه‌های شکسته شده در تزیینات، آسیب این بخش‌ها دوچندان شده بود و همین ضرورت انجام اقدامات فوری حفاظتی را برای جلوگیری از گسترش خسارت‌ها افزایش داد.
وی افزود: شکستگی شیشه‌ها و ریزش بخش‌هایی از تزیینات، در کنار آسیب‌های باقی‌مانده از مرمت‌های نادرست در دوره‌های گذشته، از جمله مشکلاتی بود که در جریان بررسی وضعیت بنا شناسایی شد.
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون بیان کرد: شکستگی درها و پنجره‌ها نیز موجب ورود گرد و غبار و نشستن آن بر سطح تزیینات شده بود که می‌توانست زمینه‌ساز آسیب‌های بیولوژیک و تشدید فرسودگی این بخش‌ها شود؛ ازاین‌رو، مرمت تزیینات و ترمیم درها و پنجره‌ها در اولویت اقدامات حفاظتی پایگاه قرار گرفت.
تثبیت رنگ‌ها و پاک‌سازی تزیینات آسیب‌دیده
هادی‌پور با تشریح اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از تزیینات چهلستون گفت: بخشی از نقوش گل‌وبوته شاه‌عباسی و اسلیمی در تالار اصلی، از جمله قسمت‌هایی از گچ‌بری‌های فوقانی، در جریان جنگ چهل روزه آسیب دیده بود که مرمت و پاک‌سازی آن‌ها با رعایت ملاحظات حفاظتی انجام شد.
وی تصریح کرد: در این مرحله، ابتدا پرداخت و غبارروبی سطح تزیینات با استفاده از برس‌های مویی و به صورت دستی انجام گرفت؛ سپس رنگ‌های پوسته‌شده با استفاده از آب مقطر و الکل تثبیت و پاک‌سازی شیمیایی بخش‌های مورد نیاز صورت گرفت.
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون افزود: در ادامه، برای تثبیت رنگ‌ها از ماده پریمال با غلظت ۱۰ درصد استفاده شد و موزون‌سازی رنگی بخش‌های آسیب‌دیده نیز با بهره‌گیری از آبرنگ و رنگ‌های همگون انجام گرفت.
وی تأکید کرد: این اقدامات با رویکرد پاک‌سازی سَبکی و مرمت حفاظتی صورت گرفته است تا ضمن تثبیت وضعیت موجود، از ریزش بیشتر تزیینات و گسترش آسیب‌ها جلوگیری شود.
هادی‌پور، ترمیم و بازسازی بخشی از درها و پنجره‌های آسیب‌دیده مجموعه را از دیگر اقدامات انجام‌شده برشمرد و گفت: این بخش از عملیات با استفاده از اعتبارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و منابع استانی به نتیجه رسیده است.
وی با اشاره به ضرورت نظارت تخصصی بر این اقدامات اظهار داشت: تمامی عملیات مرمتی و حفاظتی زیر نظر کارشناسان و ناظران پایگاه و با بهره‌گیری از استادکاران متخصص انجام شده است.
مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون خاطرنشان کرد: اقدامات صورت‌گرفته در مرحله رفع خطر و حفاظت اضطراری قرار دارد و هدف اصلی آن، نگهداری تزیینات تاریخی، پیشگیری از تخریب بیشتر و فراهم کردن زمینه حفاظت اصولی از این آثار در سال‌های آینده است.
مستندسازی آسیب‌ها برای مرمت جامع چهلستون
هادی‌پور با اشاره به مستندسازی وضعیت تزیینات و بخش‌های آسیب‌دیده گفت: شواهد مربوط به آسیب‌ها و اقدامات انجام‌شده ثبت و مستندنگاری شده است و شاهدگذاری‌های شیشه‌ای نیز برای پایش وضعیت و پیگیری تغییرات احتمالی صورت گرفته است.
وی افزود: اطلاعات و مستندات مربوط به این آسیب‌ها در طرح مرمت جامع مجموعه که از سوی مشاور در دست تهیه است، لحاظ شده و اقدامات اجرایی نیز مرحله به مرحله با دریافت نظر مشاور و بر اساس ملاحظات تخصصی پیش رفته است.
به گزارش ایرنا، در حالی که بناهای مجموعه ثبت جهانی میدان نقش جهان از آسیب‌های حملات ۱۷ اسفند مصون نماند، مجددا بمباران استانداری اصفهان در روز ۱۸ اسفند در عرصه دولت خانه صفوی ( بخشی از محور تاریخی فرهنگی اصفهان که در فهرست آثار ملی قرار دارد) حریم درجه ۲ میدان نقش‌جهان و همچنین حریم درجه یک کاخ چهلستون، آسیب‌های گسترده‌ای را به این یادمان‌های تاریخی شهر موزه اصفهان وارد کرد.
«کاخ موزه چهلستون»، «تالار اشراف»، «تالار تیموری»، «عمارت جبه خانه» (موزه هنرهای تزیینی اصفهان)، «عمارت رکیب خانه» (موزه هنرهای معاصر اصفهان) و همچنین «کاخ عالی قاپو» از جمله آثار شاخص دولتخانه صفوی هستند که در جریان حملات و موج انفجارهای حمله به استانداری اصفهان، دچار آسیب‌های زیادی شدند.
کاخ باغ یا باغ موزه چهلستون یکی از بناهای شاخص مجموعه دولتخانه صفوی اصفهان محسوب می‌شود و در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
باغ چهلستون در دوره صفوی (قرن یازدهم هجری قمری) در اصفهان بنا نهاده شد؛ ویژگی مهم کوشک میانی این باغ وجود نقاشی های بسیار زیبای هنرمند عصر صفوی «رضا عباسی» است که به سبک مینیاتور ایرانی، دیوار تالارهای کاخ را تزیین کرده است.