چین هوش مصنوعی را به سالنهای سینما آورده، اما نخستین فیلم سینمایی این کشور که بهطور کامل با هوش مصنوعی تولید شده، در گیشه شکست خورده است. تماشاگران از جلوههای بصری خشک و داستان پراکنده فیلم Sanxingdui: Future Past استقبال نکردند؛ این اتفاق در حالی رخ میدهد که سریالهای کوتاه تولیدشده با هوش مصنوعی در
چین هوش مصنوعی را به سالنهای سینما آورده، اما نخستین فیلم سینمایی این کشور که بهطور کامل با هوش مصنوعی تولید شده، در گیشه شکست خورده است.
تماشاگران از جلوههای بصری خشک و داستان پراکنده فیلم Sanxingdui: Future Past استقبال نکردند؛ این اتفاق در حالی رخ میدهد که سریالهای کوتاه تولیدشده با هوش مصنوعی در گوشیهای هوشمند مردم چین با استقبال گستردهای روبهرو شدهاند.
فیلم Sanxingdui: Future Past بدون حضور بازیگران انسانی یا گروه فیلمبرداری ساخته شد، اما طبق آمار سامانه رصد فروش گیشه چین موسوم به Beacon Pro، پس از سه هفته اکران تنها حدود ۱.۸ میلیون یوان (معادل ۲۷۰ هزار دلار) فروش داشت. این رقم فاصله زیادی با بودجه گزارششده فیلم دارد که دهها میلیون یوان برآورد شده است.
این فیلم علمیتخیلی ۱۰۰ دقیقهای در جهانی جریان دارد که چند دهه با زمان حال فاصله دارد؛ جایی که الگوریتمهای سرکش و هوش مصنوعی، بشریت را به سمت فاجعه سوق میدهند. برای مقابله با این تهدید، جامعه باید هشداری را رمزگشایی کند که درون آثار برنزی متعلق به پادشاهی باستانی شو (Shu) پنهان شده است؛ نام فیلم نیز از همین تمدن باستانی گرفته شده است.
چین که صنعت سریالهای کوتاه مبتنی بر هوش مصنوعی در آن با سرعت زیادی در حال رشد است و ارزش آن اکنون میلیاردها یوان برآورد میشود، با سرگرمیهای تولیدشده به کمک هوش مصنوعی بیگانه نیست. آمارهای رسمی نشان میدهند که تنها از ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ حدود ۴۳۰ هزار میکرودرام در این کشور منتشر شده که بیش از ۹۰ درصد آنها محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی بودهاند.
بااینحال، بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی از حالتهای چهره خشک شخصیتهای Sanxingdui، ناهماهنگیهای بصری میان سکانسها، روایت پراکنده داستان و موضوعی که به گفته آنها «بهوضوح با هوش مصنوعی ساخته شده» انتقاد کردند.
مایکل بری، استاد مطالعات فرهنگی معاصر چین در دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس، معتقد است فراگیر شدن محتوای هوش مصنوعی، بهویژه در فید شبکههای اجتماعی، ممکن است دقیقاً همان عاملی باشد که به شکست این فیلم منجر شده است. او در این باره گفت:
شاید مخاطبان، ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی را با ویدیوهای کوتاه عمودی و سرگرمیهای ارزانقیمت و یکبارمصرف مرتبط بدانند؛ همان محتواهایی که هنگام ایستادن در صف، نشستن در صندلی عقب تاکسی یا رفتن به دستشویی با تلفن همراه تماشا میکنند.
او در ادامه افزود:
اما وقتی مردم برای تماشای یک فیلم در سالن سینما پول خرج میکنند، انتظار چیزی متفاوت دارند؛ چیزی واقعی.
این تمایل میتواند دلیل عملکرد ضعیف فیلم در گیشه را توضیح دهد؛ بهخصوص وقتی آن را با Niu Lai مقایسه کنیم. این انیمیشن چینی با بودجه محدود و فناوریهای ساده، طی پنج سال توسط یک زوج مادر و پسر تولید شد و در تابستان گذشته به محبوبیت گستردهای دست یافت.
مایکل بری، استاد دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس، در این زمینه گفت:
شاهد هستیم که برخی افراد بهتدریج از محتوای تحت سلطه هوش مصنوعی فاصله میگیرند و به هنر، داستانها و جلوههای بصریای روی میآورند که ردپای خلاقیت انسانی در آنها دیده میشود.
با وجود جلوههای بصری آماتور و دیالوگهایی که گاهی بیش از حد بیروح و خشک به نظر میرسند، Niu Lai توانست با مخاطبان ارتباط برقرار کند؛ زیرا اثری بود که بهوضوح توسط انسانها ساخته شده بود. این انیمیشن پس از شروعی آرام، در شبکههای اجتماعی وایرال شد و طی سه هفته نخست اکران خود بیش از ۵۱ میلیون یوان فروش داشت.
روزنامه پیپلز دیلی (People’s Daily)، رسانه رسمی حزب کمونیست چین، روز سهشنبه در یادداشتی به انتقاد از Sanxingdui پرداخت و نوشت:
واکنش منفی مخاطبان به این فیلم، «نهتنها کیفیت یک اثر سینمایی مشخص، بلکه چالشها و مشکلات گستردهتری را نشان میدهد که در ذات آثار خلاقانه مبتنی بر هوش مصنوعی وجود دارند».
این شکست برای سینمای چین در شرایطی رقم خورده که صنعت فیلمسازی این کشور با رکود گستردهتری مواجه شده است. کاهش سرعت رشد اقتصادی و رقابت با سرگرمیهای دیجیتال، فشار زیادی بر فروش بلیت سینماها وارد کردهاند.
طبق آمار Beacon Pro، مجموع فروش گیشه سینماهای چین در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۶ تنها به ۳۱.۶ میلیارد یوان رسید؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵، تقریباً ۳۰ درصد کاهش نشان میدهد.
بر اساس یادداشت روزنامه پیپلز دیلی، سازندگان Sanxingdui ابتدا مجموعه بزرگی از تصاویر و جلوههای بصری را با هوش مصنوعی تولید کردند و سپس تلاش کردند داستانی را پیرامون این تصاویر شکل دهند. این رویکرد در نهایت به روایتی پراکنده و ازهمگسیخته منجر شد.
در این یادداشت آمده است:
وقتی شگفتیهای فناوری به امری عادی تبدیل میشوند، محدودیتهای واقعی فیلمسازی با هوش مصنوعی در بخشهایی آشکار میشود که این فناوری هنوز از عهده آنها برنمیآید؛ یعنی فیلمنامهنویسی، بازیگری، احساسات و قضاوت انسانی.
این رسانه همچنین تأکید کرد که شکست تجاری Sanxingdui به معنای پایان فیلمسازی با هوش مصنوعی نیست.
بااینحال، بری معتقد است سلیقه مخاطبان در چین ممکن است در حال تغییر باشد. او در پایان گفت:
تمام جریانها و ترندها فراز و نشیب دارند و همیشه با دورههای اوج و افول روبهرو میشوند. شاهد هستیم که برخی افراد بهتدریج از محتوای تحت سلطه هوش مصنوعی فاصله میگیرند و به هنر، داستانها و جلوههای بصریای روی میآورند که ردپای خلاقیت انسانی در آنها دیده میشود.
