صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین گزارش خود درباره چشم‌انداز اقتصاد جهانی هشدار داده اقتصاد جهان ممکن است به‌زودی به مرزهای تحمل خود برسد. دلیل اصلی این نگرانی، کاهش شدید ذخایر اضطراری نفت و فشار سنگین بر بودجه دولت‌ها در بسیاری از کشورهاست.
چرا اقتصاد جهانی تا اینجا دوام آورد؟
بر اساس گزارش دوسالانه «چشم‌انداز اقتصاد جهانی»، اقتصاد جهان در ۶ماه گذشته بهتر از آنچه تصور می‌شد در برابر جنگ خاورمیانه مقاومت کرده است. اما این مقاومت هزینه داشته است. صندوق بین‌المللی پول هشدار می‌دهد ذخایر اضطراری نفت اکنون تخلیه شده‌اند و بسیاری از دولت‌ها با بدهی‌های بالا و کسری بودجه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نتیجه این وضعیت آن است که اگر قیمت‌ها دوباره جهش کنند، دولت‌ها فضای کمی برای حمایت از مصرف‌کنندگان خواهند داشت. در این گزارش آمده است: «بدون تقویت ظرفیت عرضه و بازپُر کردن ذخایر سیاستی، اقتصاد جهانی می‌تواند به‌زودی محدودیت‌های تاب‌آوری خود را بیازماید. موجودی‌های بازار انرژی در حال کاهش است و شوک‌های ژئوپلیتیکی بیشتر می‌تواند همچنان به‌سرعت از طریق قیمت‌ها و اختلال در عرضه منتقل شود».آژانس بین‌المللی انرژی در ماه مارس امسال بزرگ‌ترین آزادسازی اضطراری ذخایر نفت به بازار را اعلام کرد و پس از نشست وزیران نفت در ماه گذشته وعده داد آن را تسریع کند. با این حال، نشانه‌هایی از آسیب‌پذیری این سیستم دیده می‌شود؛ گزارش‌ها حاکی است ذخایر راهبردی نفت آمریکا به‌تازگی به پایین‌ترین سطح خود از سال ۱۹۸۲ رسیده است. هفته گذشته نیز دونالد ترامپ با ولادیمیر پوتین توافقی برای لغو موقت تحریم واردات گازوئیل روسیه به آمریکا انجام داد تا قیمت سوخت پایین بیاید؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران تأثیر «معناداری» نخواهد داشت.
پیام صندوق به سیاست‌گذاران
گزارش چشم‌انداز اقتصاد جهانی روز گذشته در بانکوک منتشر شد. سیلوانا تنریرو، مشاور اقتصادی صندوق بین‌المللی پول در مراسم رونمایی از این گزارش گفت: «اقتصاد جهانی تاب‌آور بوده است، اما این تاب‌آوری به محدودیت‌های خود نزدیک می‌شود». او از سیاست‌گذاران خواست «از صرفاً کنار آمدن، به بازسازی» حرکت کنند. پیش از این نشست نیز کریستالینا گئورگیوا، مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول با اشاره به افزایش سطح بدهی جهانی از دولت‌ها خواست کمربندها را محکم کنند و اظهار کرد: «ما نمی‌توانیم اقدامات سیاستی لازم را بیش از این به تعویق بیندازیم. شما ابزارها را در اختیار دارید، اکنون خرد لازم برای استفاده از آن‌ها را داشته باشید».
رشد جهانی و تورم
این نهاد درباره رشد جهانی اقتصاد به‌طور خاص به تهدید «بن‌بست طولانی‌مدت یا تشدید بیشتر درگیری در خاورمیانه» اشاره کرد که به قیمت‌های بالاتر انرژی و مواد غذایی منجر خواهد شد. صندوق افزود: «اختلالات بیشتر در زیرساخت‌های انرژی، حملات سایبری یا رویدادهای آب‌وهوایی شدید می‌تواند این اثرات را تشدید کند». ترامپ همچنان اصرار دارد که می‌تواند در هفته‌های آینده، موج تازه‌ای از حملات را علیه ایران آغاز کند و نشانه کمی از مذاکره برای توافق صلح دیده می‌شود.