تهران- ایرنا- وزیر دفاع ژاپن با اشاره به تصمیم فنلاند برای فراهم کردن امکان استقرار تسلیحات هستهای در خاک این کشور، بر ضرورت بازنگری توکیو در سیاستهای دفاعی خود متناسب با تحولات امنیتی جهان تأکید کرد؛ موضعی که همزمان با بررسی احتمال بازنگری در اصول سهگانه هستهای ژاپن، بار دیگر بحث درباره تغییر رویکرد هستهای این کشور را پررنگ کرده است.
به گزارش روز سهشنبه ایرنا از روزنامه آساهی شیمبون، شینجیرو کویزومی وزیر دفاع ژاپن اعلام کرد که در دیدار با آنتی هاکانن، وزیر دفاع فنلاند، درباره تصمیم این کشور برای بازنگری در قانونی چند دههای که ورود تسلیحات هستهای به خاک فنلاند را ممنوع میکرد، گفتوگو کرده است. به گفته کویزومی، دو طرف همچنین بر تقویت همکاریهای دفاعی توافق کردند؛ توافقی که ساعاتی پس از امضای موافقتنامه انتقال تجهیزات و فناوری دفاعی میان دو کشور حاصل شد.
وزیر دفاع ژاپن گفت توضیحات همتای فنلاندیاش درباره ارزیابی شرایطی که به این تصمیم منجر شده است، تاثیر زیادی بر وی گذاشت. کویزومی در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت: وزیر بهتفصیل درباره ارزیابی وضعیت و شرایطی که پشت این تحول قرار دارد، صحبت کرد. جملهای که چندین بار تکرار کرد و تاثیر زیادی بر من گذاشت، این بود: نباید سادهانگار باشیم؛ باید سیاستهای خود را بر اساس واقعگرایی پیش ببریم. این موضوع دقیقا درباره ژاپن نیز صدق میکند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که دولت ژاپن بحث درباره بازنگری در سه سند اصلی سیاست امنیتی این کشور را با هدف نهایی کردن تغییرات تا پایان سال ۲۰۲۶ (آذر و دی ۱۴۰۵) تشدید کرده است. یکی از موضوعات مورد بررسی، احتمال بازنگری در اصول سهگانه هستهای ژاپن است که در سال ۱۹۶۷ تدوین شدند و بر اساس آنها، این کشور نباید سلاح هستهای تولید کند، در اختیار داشته باشد یا اجازه دهد این تسلیحات در خاک آن مستقر شوند.
ژاپن تنها کشوری است که هدف حملات هستهای قرار گرفته است. با این حال، پس از آنکه سانائه تاکایچی، نخستوزیر این کشور، در نوامبر ۲۰۲۵ (آبان و آذر ۱۴۰۴) در پارلمان از اعلام پایبندی کامل به حفظ این اصول خودداری کرد، بحث درباره بازنگری در بند سوم و فراهم کردن امکان ورود تسلیحات هستهای آمریکا به ژاپن افزایش یافت.
یکی از گزینههای مطرحشده، اجازه رسمی ورود و پهلوگیری ناوهای نیروی دریایی آمریکا است که در آینده به موشکهای مجهز به کلاهک هستهای مسلح خواهند شد. این رویکرد میتواند بر استثنایی تکیه کند که عملا به دولت وقت اجازه میدهد در شرایط اضطراری درباره ورود موقت شناورهای آمریکایی حامل چنین تسلیحاتی تصمیم بگیرد. کاتسویا اوکادا، وزیر امور خارجه وقت ژاپن، در سال ۲۰۱۱ این موضوع را تشریح کرده بود.
کویزومی اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵) نیز در یک مصاحبه تلویزیونی گفته بود ژاپن باید درباره مسائل هستهای «بدون تابو» بحث کند و توانمندیهای هستهای چین و روسیه و همچنین گسترش برنامههای هستهای و موشکی کره شمالی را در نظر بگیرد.
وی با اشاره به شرایط دشوار امنیتی کنونی گفت بازنگری در اسناد سهگانه امنیتی ژاپن بر اساس همین احساس خطر و تعهد به پیشبرد سیاستهای واقعگرایانه انجام میشود.
وزیر دفاع ژاپن همچنین به اقدامات فرانسه برای گسترش زرادخانه هستهای خود با هدف فراهم کردن چتر هستهای برای اروپا اشاره کرد. این اقدامات، از جمله برگزاری نخستین رزمایشهای مرتبط با تسلیحات هستهای میان فرانسه و انگلیس با مشارکت جنگندهها، به گفته کویزومی نشاندهنده تغییر رویکرد جهانی و کنار گذاشته شدن برخی ملاحظات پیشین در شرایط تشدید تنشهای امنیتی در آسیا و دیگر مناطق جهان است.
افزایش نگرانیهای امنیتی، ژاپن و فنلاند را نیز به تقویت همکاریهای دفاعی نزدیکتر کرده است. فنلاند روز دوشنبه با امضای موافقتنامه انتقال تجهیزات و فناوری دفاعی با ژاپن، به نوزدهمین کشور طرف این توافق تبدیل شد. این موافقتنامه را هاکانن و توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، پس از برگزاری مذاکرات دوجانبه امضا کردند.
انتظار میرود این توافق همکاری دو کشور را در زمینههای پژوهش مشترک، توسعه و تولید تجهیزات و فناوری دفاعی تقویت کند. بر اساس اعلام وزارت امور خارجه ژاپن، موتگی در این دیدار تاکید کرد که امنیت منطقه هند و اقیانوس آرام و منطقه یوروآتلانتیک از یکدیگر جداییناپذیر است و توافق دفاعی و فناوری میان دو کشور اهمیت زیادی دارد.
ژاپن همچنین در آوریل ۲۰۲۶ (فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵) محدودیتهای صادرات تسلیحات مرگبار را کاهش داد؛ اقدامی که با استقبال شرکای این کشور روبهرو شد. این کشورها به دنبال متنوعسازی زنجیرههای تامین تسلیحاتی و گسترش همکاریهای صنعتی دفاعی با توکیو هستند.
