کرمانشاه - ایرنا - فوق‌تخصص جراحی قلب و عروق و استاد دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه گفت: شواهد علمی و بالینی ثابت کرده است که با اصلاح شیوه زندگی، تغذیه اصولی و تحرک بدنی، تا ۸۰ درصد بیماری‌های قلبی و عروقی، ۹۰ درصد دیابت و بیش از ۳۰ درصد از سرطان‌ها به طور قطعی قابل پیشگیری و مهار است.
به گزارش خبرنگار ایرنا، پروفسور «معصومعلی معصومی» روز پنجشنبه در همایش روز جهانی غذا که با حضور «منوچهر حبیبی»استاندار کرمانشاه، مسئولان قضایی، مدیران دستگاه‌های اجرایی و کارشناسان سلامت استان در سرسرای شرکت برق منطقه‌ای برگزار شد، بیان کرد: سلامت یک نظام چندبعدی و فرابخشی است؛ از میان هفت عامل اصلی بروز مرگ‌ومیر، شش عامل ارتباط مستقیم با الگوهای تغذیه، کم‌تحرکی، چربی و فشار خون دارد و مدیریت آن نیازمند هم‌افزایی همه‌جانبه دستگاه‌هاست.
وی با اشاره سالها پیگیری خود در مورد خطرات مصرف روغن‌های جامد نباتی گفت: بخش عمده‌ای از اپیدمی بیماری‌های قلبی در اواخر قرن بیستم میلادی ناشی از مصرف اسیدهای چرب ترانس بود؛ روغنی که در سال‌های دور ۶۰ تا ۸۰ درصد آن از اسیدهای چرب اشباع و ترانس تشکیل می‌شد و عامل مستقیم انفجار آمار سکته‌های قلبی به شمار می‌رفت.
استاد دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با تأکید بر اینکه اسیدهای چرب ترانس از نظر استانداردهای جهانی هیچ حد ایمنی (Safe Limit) ندارند، افزود: حتی افزایش یک تا دو درصدی مصرف ترانس، ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی را حدود ۳۰ درصد بالا می‌برد؛ به همین دلیل اصلاح فرمولاسیون روغن‌ها یکی از نجات‌بخش‌ترین گام‌های حوزه سلامت بود.
مهر استاندارد نباید کف کیفیت باشد
پروفسور معصومی با انتقاد از اکتفا به استانداردهای حداقلی در تولید محصولات تشریح کرد: مهر استاندارد در عمل بیانگر حداقل‌های قابل قبول است، اما مطالبه مردم و حوزه سلامت دستیابی به شرایط مطلوب و ایده‌آل است. نمی‌توان از بازرسان و مسئولان فنی انتظار داشت تحت فشار کارفرماها نظارت بی‌طرفانه داشته باشند؛ کشور نیازمند یک تشکیلات مستقل و دائم کنترل کیفی است تا اعتماد عمومی به نشان‌های غذایی خدشه‌دار نشود.
این جراح قلب و عروق با اشاره به آسیب‌پذیری چرخه طبخ و عرضه غذا ادامه داد: بخش عمده‌ای از آلودگی‌های مدفوعی و میکروبی قابلیت ماندگاری بالایی در بافت دست دارند؛ همان‌طور که تیم‌های جراحی ملزم به رعایت بالاترین درجه ضدعفونی و استفاده از دستکش و گان هستند، کارگران نانوایی‌ها، کباب‌پزی‌ها و رستوران‌ها نیز باید بدانند تماس دست آلوده یا ریزش مو با مواد غذایی چه بحران‌های بیولوژیکی و عفونی برای مصرف‌کننده رقم می‌زند.
وی افزود: استفاده از کلاه بهداشتی در آشپزخانه‌ها نباید تشریفاتی باشد و باید تمام موهای سر را پوشش دهد تا از سرایت آلودگی‌های قارچی و ترشیدگی زودهنگام غذاها جلوگیری شود.
پروفسور معصومی همچنین خطرات سرخ‌کردن‌های عمیق صنعتی و بازیافت روغن را گوشزد کرد و گفت: روغن‌های خوراکی نباید در حرارت‌های بالای ۲۰۰ درجه قرار گیرند. حرارت دادن مفرط به روغن یا استفاده مجدد از پس‌ماندهای روغن سوخته در صنوف مختلف، ساختار مولکولی آن را به ترکیبات به‌شدت سرطان‌زا تبدیل می‌کند که تهدیدی مستقیم علیه عروق و دستگاه گوارش است.
ضرورت پایش سلامت شیر سنتی و ساماندهی عطاری‌ها
وی همچنین بر لزوم رعایت دقیق زنجیره سرد (دمای ۴ تا ۵ درجه) در فرآورده‌های لبنی تأکید کرد و گفت: پایش فرآیند تحویل شیر سنتی بسیار حیاتی است؛ گزارش‌هایی از مصرف سود سوزآور برای پوشاندن ترشیدگی شیرهای مانده یا اضافه کردن چربی‌های نامرغوب وجود دارد که لزوم ورود جدی ناظران اداره استاندارد و علوم پزشکی را دوچندان می‌کند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه همچنین با ابراز نگرانی از فعالیت بی‌ضابطه برخی عطاری‌ها یادآور شد: ادعای درمان بیماری‌های لاعلاج با داروهای گیاهی دست‌ساز فاقد پروانه، و نگهداری عرقیات در ظروف غیراستاندارد زیر نور آفتاب، تهدیدی جدی برای کبد و کلیه بیماران است که باید ساماندهی شود.
پروفسور معصومی در ادامه شفافیت اطلاعات تغذیه‌ای را حق شهروندان دانست و بیان کرد: کدهای پیچیده و جدول‌های نامفهوم بر روی بسته‌بندی‌ها باید به زبان ساده و قابل درک برای آحاد مردم تغییر یابد تا خانواده‌ها بدانند دقیقاً چه میزان چربی، نمک و ماده اولیه اصلی را مصرف می‌کنند.
وی همچنین به خطرات سموم کشاورزی اشاره کرد و گفت: استفاده نامتوازن از کودهای ازته سبب تجمع نیترات و تبدیل آن به «نیتروسامین» در نسوج کشاورزی می‌شود که از عوامل اثبات‌شده ابتلا به سرطان‌های گوارشی است.
سه راهبرد اساسی: آموزش کارگران، اصلاح فرایندها و نظارت عالیه
این استاد پیشکسوت پزشکی در پایان سه پیشنهاد کلیدی ارائه داد:آموزش علمی شاغلان اصناف: تمام پرسنل نانوایی‌ها، مراکز طبخ و رستوران‌ها باید در دوره‌های کاربردی بیاموزند که رعایت بهداشت فردی ضامن حفظ جان همشهریان است.
وی در ادامه به بازنگری فرایندها اشاره کرد و گفت: زنجیره حرکت محصول از مبدأ مزرعه یا دامداری تا کارخانه و شبکه توزیع بازمهندسی شده و گلوگاه‌های فساد باید بسته شود.
پروفسور معصومی همچنین بر نظارت مقتدرانه بر مبنای حقوق عامه تاکید کرد و افزود: ورود دادستانی و بازرسان بهداشت برای تضمین کیفیت باید فراتر از بازرسی‌های فرمالیته باشد تا محصولات با بالاترین ضریب ایمنی سر سفره مردم برسد.