مسکو- ایرنا- هشتمین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز با صدور بیانیه‌ای در مسکو پایان یافت، بیانیه‌ای که طی آن کشورهای عضو مخالفت قاطع خود را با تحریم‌های یکجانبه اعلام کردند.
به گزارش بامداد چهارشنبه ایرنا، کشورهای دارنده ذخایر بزرگ و صادرکننده گاز در این بیانیه، مخالفت قاطع خود را با اعمال فراسرزمینی مقررات حقوقی ملی و منطقه‌ای و همچنین اعمال تدابیر قهری یکجانبه که مورد تائید سازمان ملل متحد نیستند، اعلام کردند.
هشتمین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز سه‌شنبه با حضور مسعود پزشکیان رئیس جمهور اسلامی ایران، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه، اوبیانگ نگوما امباسوگو رئیس‌جمهور گینه استوایی، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر و محمد المنفی رئیس شورای ریاست‌جمهوری لیبی برگزار شد.
نمایندگان دیگر کشورهای عضو حاضر در نشست سران این مجمع نیز سیفی غریب نخست‌وزیر الجزایر، کالیستو اورتگا سانچز معاون رئیس‌جمهور ونزوئلا در امور اقتصادی، سعید بن مبارک الهاجری وزیر مشاور در وزارت خارجه امارات متحده عربی، کریم بدوی وزیر نفت و منابع معدنی مصر، عبدالرحمان دیوف وزیر نفت و انرژی سنگال و اکپریکپه اکپو وزیر مشاور در امور منابع نفتی (بخش گاز) نیجریه بودند.
دلسی رودریگز رئیس جمهور موقت ونزوئلا نیز در ارتباط ویدئوکنفرانسی در این اجلاس مواضع کشور خود را بیان کرد.
به نمایندگی از اعضای ناظر مجمع کشورهای صادرکننده گاز نیز دانیل فرانسیسکو چاپو رئیس‌جمهور موزامبیک، پرویز شهبازوف وزیر انرژی جمهوری آذربایجان و اکمل نصرالله بن محمد نصیر وزیر اقتصاد مالزی در این نشست حضور داشتند.
نگرانی عمیق درباره پیامدهای تعرفه‌ها بر تجارت جهانی
در بخش دیگری از بیانیه هشتمین نشست مجمع سران کشورهای عضو صادرکننده گاز، این کشورها نگرانی جدی خود را درباره پیامدهای اقدامات تعرفه‌ای اعلام کردند و هشدار دادند که چنین رویکردی می‌تواند مانع از عملکرد کارآمد بازارها، تضمین تأمین مطمئن انرژی و جریان سرمایه‌گذاری‌ها شود.
ابراز نگرانی عمیق نسبت به تأثیرات نامطلوب تحولات ژئوپلیتیک - به‌ویژه در خاورمیانه - بر ثبات، امنیت و تاب‌آوری بازار جهانی گاز از جمله بروز اختلال در عرضه گاز، افزایش عدم قطعیت در خصوص امنیت عرضه و تقاضای گاز، تشدید ریسک‌های سرمایه‌گذاری و نوسانات شدید در قیمت‌های گاز، بخش دیگری از این بیانیه بود.
سران کشورهای شرکت‌کننده در هشتمین مجمع صادرکنندگان گاز در بخش دیگری از این بیانیه نقش گاز طبیعی را در پیشبرد راهبردهای کاهش اثرات تغییرات اقلیمی و سازگاری با آن، به دلیل شدت کربن پایین و حداقل انتشار آلاینده‌ها حائز اهمیت بسیاری توصیف کردند.
پایبندی به اصل «بی‌طرفی فناوری» به‌عنوان یک رکن بنیادین برای توسعه صنعت گاز، بند دیگری از بیانیه پایانی این نشست بود.
در این بیانیه در این باره آمده است: اصل بی‌طرفی فناوری، تضمین‌کننده دسترسی غیرتبعیض‌آمیز به فناوری‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و بازارها محسوب می‌شود و بر حق مسلم کشورها برای تعیین مسیرهای توسعه فناوری خود، همسو با راهبردهای ملی انرژی و صنعتی‌شان و با در نظر گرفتن شرایط، توانمندی‌ها و اولویت‌های ملی خاص هر کشور تأکید دارد.
عمق‌بخشی به همکاری‌های دو و چند جانبه
کشورهای عضو مجمع صادرکنندگان گاز در بخش دیگری از این بیانیه، اراده خود مبنی بر عمق‌بخشی به همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه میان اعضا، تقویت پیوندهای منطقه‌ای فرامرزی و همچنین آسان کردن تجارت تجهیزات و فناوری‌های صنعت گاز با پیشبرد برنامه‌هایی همچون به رسمیت شناختن متقابل گواهی‌نامه‌ها، انتقال فناوری و بومی‌سازی تولید به‌منظور تقویت سهم تولید داخلی را یادآور شدند.
در بخش دیگری از این بیانیه، تلاش در راستای متنوع کردن مسیرهای تجاری و لجستیک گاز طبیعی از طریق کریدورهای دریایی و زمینی - از جمله با توسعه و به رسمیت شناختن قطب‌های کلیدی منطقه‌ای گاز و زیرساخت‌های ترانزیتی - با هدف افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین، کاهش ریسک‌های ناشی از تمرکز و انطباق با الگوهای متغیر عرضه و تقاضا ضروری خوانده شده است.
حرکت به سوی گفت وگوی چندجانبه با هدف هماهنگ‌سازی استانداردهای فنی، تضمین سرآمدی عملیاتی و کارایی زیست‌محیطی در صنعت گاز و یکپارچه‌سازی فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی در همه بخش‌های این صنعت، دیگر محور مورد تأکید در بیانیه سران کشورهای صادرکننده گاز بود.
اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز همچنین بر ضرورت تلاش برای تضمین ایجاد ارزش عادلانه برای گاز طبیعی - به‌ویژه از طریق به‌کارگیری قراردادهای بلندمدت و سازوکارهای متنوع قیمت‌گذاری (مانند شاخص‌گذاری بر اساس قیمت نفت) در تجارت بین‌المللی گاز - به‌منظور تسهیل تقسیم منطقی ریسک، افزایش قابلیت پیش‌بینی قیمت‌ها، کاهش نوسانات بازار، جذب سرمایه‌گذاری‌های ضروری در شامل تأسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی و تأسیسات ذخیره‌سازی گاز طبیعی مایع تاکید کردند.
ایجاد سازوکار واکنش به بحران‌ها
سران این گروه از کشورها که در مجموع حدود ۷۰ درصد ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارند، عزم مشترک خود را برای ایجاد سازوکارهای واکنش به بحران برای بازار گاز، شامل گسترش رایزنی‌های سطح بالا جهت ارزیابی تأثیر شوک‌های خارجی، هماهنگی اقدامات برای تضمین عرضه مطمئن گاز و توسعه ابزارهای کارآمد برای پشتیبانی از امنیت انرژی اعلام کردند.
سران و مقامات بلندپایه شرکت کننده در نشست مسکو در این بیانیه خاطرنشان کردند که به پیشبرد گذاری واقع‌بینانه، عادلانه و متوازن به سوی یک نظام انرژی کم‌کربن از طریق بهره‌گیری از گاز طبیعی به‌عنوان یک منبع انرژی با کارایی بالا، تضمین امنیت جهانی انرژی، تقویت پیشرفت اقتصادی و اجتماعی و حمایت از یک دستورکار اقلیمی واقع‌بینانه، ضمن پایبندی کامل به اصل «بی‌طرفی فناوری» ادامه خواهند داد.
کشورهای شاخص صادرکننده گاز همچنین بر پیشبرد گفت وگوی مؤثر و ایجاد مشارکت‌های راهبردی با کشورهای مصرف‌کننده گاز و همچنین سازمان‌های منطقه‌ای تأکید کردند.
هدف از این رویکرد، حمایت از تلاش‌های مصرف‌کنندگان برای گسترش بهره‌برداری و توسعه صنعت گاز اعلام و در این زمینه بر اقداماتی همچون ایجاد کانال‌های رسمی برای رسیدگی به مسائل فنی و بازاری، تضمین تقاضا برای گاز، ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری و اطمینان از دسترسی شفاف و غیرتبعیض‌آمیز به بازارهای خاص گاز طبیعی تأکید شد.
تقویت تعامل با سازمان‌های بین‌دولتی از جمله سازمان ملل متحد و نهادهای چندجانبه به منظور دفاع از به رسمیت شناختن گاز طبیعی به عنوان یک منبع انرژی پایدار و کم‌کربن از دیگر مفاد بیانیه مسکو بود.
الجزایر، بولیوی، مصر، گینه استوایی، ایران، لیبی، نیجریه، قطر، روسیه، ترینیداد و توباگو، امارات متحده عربی و ونزوئلا ۱۲ عضو اصلی این مجمع هستند.
آنگولا، جمهوری آذربایجان، عراق، مالزی، موریتانی، موزامبیک، پرو و سنگال نیز کشورهای ناظر آن هستند.
نشست سران کشورهای عضو مجمع کشورهای صادرکننده گاز هر دو سال یک بار برگزار می‌شود، نخستین نشست سران این مجمع در سال ۲۰۱۱ در دوحه قطر برگزار شد و پس از آن، مسکو در سال ۲۰۱۳، تهران در سال ۲۰۱۵، سانتاکروز بولیوی در سال ۲۰۱۷، مالابو گینه استوایی در سال ۲۰۱۹، دوحه در سال ۲۰۲۲ و الجزیره در سال ۲۰۲۴ میزبان دوره‌های بعدی این نشست بودند.
بر اساس آمارهای اعلام‌شده، کشورهای عضو در مجموع حدود ۷۰ درصد ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان، ۳۸ درصد تولید تجاری گاز و ۴۲ درصد صادرات گاز جهان از طریق خط لوله را در اختیار دارند.
سهم این کشورها از صادرات گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) نیز حدود ۴۷ درصد برآورد شده است.