فدراسیون والیبال پس از جدایی پیاتزا در آستانه انتخابی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ انتخابی میان گزینههای داخلی و مربیان مطرح خارجی که مسیر تیم ملی تا المپیک ۲۰۲۸ را رقم میزند.
پرونده همکاری روبرتو پیاتزا با تیم ملی والیبال ایران پس از دو سال بسته شد؛ مربی ایتالیایی که با هدف بازگرداندن والیبال ایران به جمع قدرتهای جهان روی نیمکت این تیم نشست، اما در نهایت به دلیل محدودیت زمانی و عدم رضایت از نتایج به دست آمده نتوانست همکاری خود را تا پایان المپیک ۲۰۲۸ ادامه دهد.
پیاتزا در این دو سال کارنامهای پر فراز و نشیبی را به جای گذاشت. تیم ملی ایران در لیگ ملتهای ۲۰۲۵ با کسب شش پیروزی در جایگاه نهم قرار گرفت و در رقابتهای قهرمانی جهان همان سال به رتبه هشتم رسید. در سال ۲۰۲۶ نیز اگرچه ملیپوشان در لیگ ملتها عملکرد ضعیفی داشتند و در جایگاه پانزدهم ایستادند، اما کسب مدال نقره قهرمانی آسیا و طلای بازیهای آسیایی ناگویا از جمله دستاوردهای مهم دوران حضور این مربی ایتالیایی بود. هر چند که در مسابقات قهرمانی آسیا تیم ملی والیبال ایران نتوانست مقابل ژاپن حریف سنتی خود نمایش قابل قبولی داشته باشد و با شکست مقابل چشم بادامیها سهمیه مستقیم المپیک را از دست دادند.
با این حال، پایان همکاری دو طرف صرفاً به ارزیابی نتایج مسابقات مربوط نبود. یکی از موضوعات مهم در مذاکرات اخیر برنامه کاری پیاتزا و مدت زمان حضور او در ایران بود. قرارداد چهار ساله این مربی با یک باشگاه لهستانی، محدودیتهایی برای حضور دائم او در کنار تیم ملی والیبال ایران ایجاد میکرد و فدراسیوندر سال المپیک به دنبال سرمربی بود که بتواند زمان بیشتری را به ملیپوشان اختصاص دهد.
رقابت گزینههای داخلی و خارجی برای نیمکت تیم ملی
با جدایی پیاتزا حالا انتخاب سرمربی جدید به یکی از مهمترین تصمیمهای فدراسیون والیبال تبدیل شده است. اگرچه اولویت اعلامشده فدراسیون استفاده از یک مربی خارجی تراز اول است، اما این موضوع به معنای کنار گذاشتن کامل گزینههای داخلی نیست.
در میان نامهایی که برای هدایت تیم ملی مطرح شدهاند، علیرضا طلوعکیان و سعید معروف نیز دیده میشوند. طلوعکیان از مربیان شناختهشده والیبال ایران است که تجربه حضور در کادر فنی تیم ملی و هدایت تیمهای باشگاهی را دارد. سعید معروف نیز به عنوان یکی از چهرههای پرافتخار و تأثیرگذار والیبال ایران است که مطرح شدن آن برای هدایت تیم ملی میتواند اتفاقی متفاوت باشد؛ هرچند تجربه مربیگری او در سطح سرمربیگری تیم ملی همچنان یکی از موضوعات قابل توجه در بررسی این گزینه خواهد بود.
دجورجی؛ گزینهای با دو طلای جهان
در میان مربیان خارجی، فردیناندو دجورجی یکی از نامهای مطرح و صاحباعتبار والیبال ایتالیاست که از نظر کارنامه فنی میتواند در سطح انتظارات فدراسیون قرار بگیرد. این مربی ۶۵ ساله که سابقه بازی در پست پاسور را نیز دارد، در دوران بازیکنی سه مرتبه در سالهای ۱۹۹۰، ۱۹۹۴ و ۱۹۹۸ با تیم ملی ایتالیا قهرمان جهان شد و پس از ورود به عرصه مربیگری هدایت تیمهای مطرحی همچون لوبه ایتالیا و زاکسا لهستان را بر عهده گرفت.
دجورجی از سال ۲۰۲۱ هدایت تیم ملی ایتالیا را آغاز کرد؛ او در نخستین سال حضورش قهرمان اروپا شد، در سال ۲۰۲۲ عنوان قهرمانی جهان را به دست آورد و در سال ۲۰۲۵ نیز برای دومین بار ایتالیا را به قله والیبال جهان رساند.
او همچنین با این تیم در لیگ ملتهای ۲۰۲۵ نایبقهرمان شد، اما در سال ۲۰۲۶ نتوانست موفقیتهای گذشته را تکرار کند؛ ایتالیا در لیگ ملتها در مرحله یکچهارم نهایی حذف شد و در قهرمانی اروپا نیز پس از شکست مقابل فنلاند در یکچهارم نهایی به مقام پنجم رسید. دجورجی در سال ۲۰۲۶ همچنان سرمربی تیم ملی ایتالیاست و فدراسیون والیبال این کشور پیشتر قرارداد او را تا پایان همین سال تمدید کرده بود.
اهمیت زمان و حضور سرمربی برای والیبال ایران
یکی از مهمترین درسهایی که فدراسیون از همکاری با پیاتزا گرفته، ضرورت توجه به مدت زمان حضور سرمربی در کنار تیم ملی است. انتخاب یک مربی صاحبنام و پرافتخار زمانی میتواند به موفقیت منجر شود اما در شرایطی که او فرصت کافی برای شناخت بازیکنان، برنامهریزی تمرینات و نظارت بر روند آمادهسازی داشته باشد. به همین دلیل سرمربی آینده علاوه بر اینکه در دنیای والیبال اعتبار کافی داشته باشد، باید بتواند برنامه کاری خود را با تقویم تیم ملی هماهنگ کند. فدراسیون به دنبال تکرار شرایطی نیست که سرمربی به دلیل تعهدات باشگاهی نتواند در تمام مراحل آمادهسازی کنار ملیپوشان حضور داشته باشد.
فرصت کوتاه تا المپیک ۲۰۲۸
والیبال ایران در شرایطی به دنبال انتخاب سرمربی جدید است که فرصت چندانی برای ساختن تیمی قدرتمند تا المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس باقی نمانده است. سرمربی آینده باید علاوه بر حفظ بازیکنان باتجربه، زمینه ورود مؤثرتر نسل جوان به ترکیب تیم ملی را فراهم کند و تیمی بسازد که در رقابت با قدرتهای برتر جهان حرفی برای گفتن داشته باشد.
حالا فدراسیون والیبال با چند سوال مهم روبهرو است؛ آیا همچنان به سراغ یک مربی خارجی پرافتخار خواهد رفت یا فرصت هدایت تیم ملی را به یکی از چهرههای داخلی میسپارد؟ آیا در شرایط فعلی مربیان تراز اول خارجی امکان حضور در ایران را خواهند داشت و مهمتر از همه سرمربی بعدی میتواند برخلاف تجربه همکاری با پیاتزا، زمان کافی برای کار با ملیپوشان اختصاص دهد؟ انتخاب جانشین پیاتزا فقط پر کردن یک جای خالی روی نیمکت نیست؛ تصمیمی است که میتواند مسیر والیبال ایران در دو سال سرنوشتساز پیشرو و شانس حضور در المپیک لسآنجلس را تحت تأثیر قرار دهد.
