تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، دختر پیامبر اسلام (ص)، در منابع تاریخی یکسان ثبت نشده است. به همین دلیل، در میان شیعیان دو بازه زمانی برای بزرگداشت شهادت ایشان در نظر گرفته‌اند که به نام فاطمیه اول و فاطمیه دوم شناخته می‌شوند.
طبق روایتی که زمان شهادت حضرت زهرا (س) را ۷۵ روز پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) می‌داند، ایشان در فاصله سیزدهم تا پانزدهم جمادی‌الاول به شهادت رسیده‌اند و این سه روز به فاطمیه اول اختصاص دارد. در مقابل، مطابق یک روایت دیگر، ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر (ص)، سوم تا پنجم جمادی‌الثانی زمان شهادت ایشان دانسته می‌شود که از آن با عنوان فاطمیه دوم یاد می‌کنند. به این ترتیب، مجموع این دو مناسبت شش روز است؛ سه روز در جمادی‌الاول و سه روز در جمادی‌الثانی.
در برخی مناطق، از جمله عراق و شماری از هیئت‌های مذهبی قم و تهران، تقسیم‌بندی دیگری نیز رواج دارد و مراسم عزاداری در سه دهه برگزار می‌شود. در این شیوه، دهه اول فاطمیه از هشتم ربیع‌الثانی، یعنی ۴۰ روز پس از رحلت پیامبر اسلام (ص)، آغاز می‌گردد. در تقسیم‌بندی رایج‌تر، دهه دوم جمادی‌الاول را دهه فاطمیه اول و دهه نخست جمادی‌الثانی را دهه فاطمیه دوم می‌نامند.
علت اختلاف در تاریخ شهادت حضرت زهرا (س) چیست؟
یکی از دلایل مطرح‌شده برای تفاوت روایت‌های تاریخی، شرایط ویژه پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) و مخفیانه بودن مراسم تدفین حضرت زهرا (س) است. همچنین، برخی پژوهشگران احتمال داده‌اند که شیوه نگارش اعداد در متون عربی قدیم در شکل‌گیری این اختلاف نقش داشته باشد. در آن دوره، نوشته‌ها گاهی بدون نقطه‌گذاری ثبت می‌شدند و به همین دلیل، واژه‌های سبعون به معنای هفتاد و تسعون به معنای نود ممکن بود در نسخه‌های خطی به شکل مشابهی دیده شده و بعدها زمینه‌ساز تفاوت در نقل تاریخ شوند.
با وجود اختلاف نظر درباره تاریخ دقیق شهادت، هر دو بازه زمانی در میان شیعیان گرامی داشته می‌شوند و برگزاری مراسم سوگواری در فاطمیه اول و دوم رواج دارد. در برخی روایت‌ها، احتمال شهادت در فاطمیه دوم، بر اساس فاصله ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اسلام (ص)، بیشتر دانسته می‌شود؛ با این حال، اختلاف تاریخی همچنان پابرجاست.
ایام فاطمیه برای سال ۱۴۰۵
برای امسال:
- فاطمیه اول: شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۱۳ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ قمری و ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی در نظر گرفته می‌شود.
- فاطمیه دوم: جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۳ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ قمری و ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی. این روز در تقویم رسمی، تعطیل است.