معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان گفت: هر مشاهده از پرندگان مهاجر میتواند یک داده ارزشمند برای شناخت وضعیت جمعیتها، مسیرهای مهاجرت و زیستگاههای مورد استفاده پرندگان باشد و مشارکت همگانی در ثبت این مشاهدات، نقش مهمی در تقویت برنامههای حفاظتی دارد.
باشگاه خبرنگاران جوان - عباس عاشوری همزمان با روز جهانی پرندگان مهاجر، ۱۸ مهرماه برابر با ۱۰ اکتبر، اظهار کرد: مهاجرت پرندگان یکی از شگفتانگیزترین پدیدههای طبیعت است که طی آن پرندگان هر سال هزاران کیلومتر را میان مناطق جوجهآوری، توقفگاهها و زیستگاههای زمستانگذرانی طی میکنند و بقای آنها به سلامت زیستگاههای طبیعی در طول این مسیر وابسته است.
وی افزود: تالابها، رودخانهها، سواحل، جنگلها، مراتع و سایر زیستگاههای طبیعی، حلقههای بههمپیوستهای در مسیر مهاجرت پرندگان هستند و هرگونه تخریب، تغییر کاربری، آلودگی، کاهش منابع آب و غذا یا افزایش فشارهای انسانی میتواند بر روند مهاجرت و بقای این گونهها اثرگذار باشد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان با اشاره به شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر با عنوان «هر پرنده مهم است؛ مشاهده شما اهمیت دارد» بیان کرد: این شعار بر اهمیت مشارکت همگانی در شناخت و حفاظت از پرندگان مهاجر تأکید دارد و نشان میدهد که حفاظت از این پرندگان تنها وظیفه دستگاههای تخصصی و نهادهای حفاظتی نیست، بلکه مردم نیز میتوانند در این فرآیند نقش مؤثری داشته باشند.
عاشوری ادامه داد: تغییر در زمان ورود و خروج پرندگان، کاهش یا افزایش جمعیت، تغییر مسیرهای مهاجرتی و جابهجایی محلهای توقف، اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت محیط زیست، تغییرات اقلیمی، منابع آب و غذا و شرایط زیستگاهها در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.
وی گفت: ثبت دقیق گونه، زمان و مکان مشاهده، تعداد پرندگان و در صورت امکان تهیه عکس، میتواند به شکلگیری بانکهای اطلاعاتی ارزشمند کمک کند و این دادهها پس از بررسی و تحلیل علمی، برای پایش جمعیتها، شناسایی زیستگاههای مهم و بررسی تغییرات الگوهای مهاجرتی مورد استفاده قرار گیرد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی محیط زیست گیلان با تأکید بر نقش پرندهنگرها و علاقهمندان طبیعت در این زمینه اظهار کرد: پرندهنگرها، دانشآموزان، علاقهمندان به طبیعت، کشاورزان، محیطبانان و سایر شهروندان میتوانند مشاهدات خود را در سامانههای معتبر ثبت کنند یا اطلاعات مشاهدهشده را در اختیار مجموعه سازمان حفاظت محیط زیست و مراجع تخصصی مرتبط قرار دهند.
عاشوری افزود: گاهی یک مشاهده غیرمنتظره و ثبت یک تصویر میتواند حضور یک گونه کمیاب، تغییر زمان ورود یا خروج یک گونه و حتی تغییر مسیرهای مهاجرتی را آشکار کند؛ بنابراین هیچ مشاهدهای را نباید کماهمیت تلقی کرد.
وی با بیان اینکه مشارکت مردم در پایش پرندگان مهاجر علاوه بر تولید دادههای علمی، ارتباط میان جامعه، علم و حفاظت از طبیعت را تقویت میکند، تصریح کرد: زمانی که مشاهدات متعدد از نقاط مختلف در کنار یکدیگر قرار میگیرند، مجموعهای از اطلاعات ارزشمند برای شناخت بهتر وضعیت پرندگان و زیستگاههای آنها شکل میگیرد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان خاطرنشان کرد: گیلان به دلیل برخورداری از تالابها، سواحل، رودخانهها و زیستگاههای متنوع، از مناطق مهم برای حضور و توقف پرندگان مهاجر به شمار میرود و پایش مستمر این زیستگاهها و مشارکت جوامع محلی و علاقهمندان طبیعت میتواند به حفاظت مؤثرتر از این سرمایههای طبیعی کمک کند.
عاشوری در پایان گفت: روز جهانی پرندگان مهاجر فرصتی برای یادآوری این واقعیت است که هر پرنده اهمیت دارد و هر مشاهده میتواند بخشی از یک تصویر بزرگ برای حفاظت از طبیعت باشد؛ از این رو مشارکت آگاهانه مردم در مشاهده، ثبت و گزارش حضور پرندگان، برگزاری کارگاه های آموزشی و تورهای پرنده نگری و آموزش چهره به چهره شاید اقدامی ساده اما مؤثر در مسیر حفاظت از تنوع زیستی و زیستگاههای طبیعی است،با توجه به اهمیت حفاظت از پرندگان مهاجر و کاهش جمعیت جهانی آنها، روز جهانی پرندگان مهاجر هر سال در ماه های می (اردیبهشت) و اکتبر ( مهر) با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره پرندگان مهاجر، مسیرهای مهاجرتی، تهدیدهای پیش روی آنها و ضرورت حفاظت از زیستگاههای مورد استفاده پرندگان گرامی داشته میشود.
