تهران-ایرنا- قزاقستان در حالی با ارائه یک کنوانسیون منطقه‌ای در تلاش است تا پایه‌ای حقوقی برای مقابله با بحران آب در آسیای مرکزی ایجاد کند، کارشناسان هشدار می‌دهند این تلاش‌های دیپلماتیک بدون حل چالش افغانستان، نافرجام خواهد بود.
به گزارش عصر یکشنبه ایرنا از پایگاه خبری استن‌ریدار، نورژان نورژیگیتوف وزیر منابع آب و آبیاری قزاقستان، اعلام کرده است که پیش‌نویس کنوانسیون چارچوبی جدید پس از تایید داخلی، در اختیار سایر کشورهای منطقه قرار گرفته تا به یک پایه حقوقی واحد برای مقابله با بحران اقلیمی تبدیل شود.
اگرچه قزاقستان و ازبکستان با همکاری نهادهای بین‌المللی گام‌های مثبتی مانند دیجیتالی کردن ایستگاه‌های سنجش آب در امتداد رودخانه «سیردریا» برای افزایش شفافیت برداشته‌اند اما سرعت تحولات اقلیمی بسیار فراتر از اقدامات دیپلماتیک است.
همچنین تغییرات شدید اقلیمی، سرعت گرفتن ذوب یخچال‌های طبیعی کوهستان‌های قرقیزستان و تاجیکستان و رشد شتابان جمعیت، وضعیت منابع آبی منطقه را به شدت شکننده و آسیب‌پذیر کرده است.
در همین حال، کابل پایتخت افغانستان با یک فاجعه زیست‌محیطی تمام‌عیار دست‌وپنجه نرم می‌کند.
سطح آب‌های زیرزمینی این کلان‌شهر در یک دهه گذشته ۳۰ متر کاهش یافته و بررسی‌ها نشان می‌دهد که ۸۰ درصد آب‌های باقی‌مانده نیز دیگر قابل شرب نیستند.
با پیش‌بینی هولناک فاقد منابع آب شدن کابل تا سال ۲۰۳۰، سرپرست حکومت افغانستان تمرکز و بودجه خود را معطوف به سازه‌ای جنجالی در شمال کشور کرده است.
کابل با صرف هزینه سنگین ۶۸۴ میلیون دلاری، در حال احداث کانال عظیم «قوش‌تپه» برای انتقال آب رودخانه «آمودریا» است.
درهمین راستا، کارشناسان انرژی و محیط زیست هشدار می‌دهند که بهره‌برداری کامل از این کانال می‌تواند جریان آب آمودریا را تا ۳۰ درصد کاهش داده و شریان‌های کشاورزی، امنیت غذایی و سهمیه آب کشورهای پایین‌دست به‌ویژه ازبکستان و ترکمنستان را با بحرانی بی‌سابقه مواجه کند.
درهمین حال، ریشه اصلی این بن‌بست ژئوپلیتیک در آنجا است که افغانستان عضو هیچ‌یک از توافقنامه‌ها و ساختارهای مدیریت آبی آسیای مرکزی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نبوده و در یک خلأ حقوقی مطلق عمل می‌کند.
این درحالی است که پافشاری بر ساختارهای سنتی و نادیده گرفتن کابل در معادلات منطقه‌ای، گرهی از این بحران باز نخواهد کرد.