زاهدان - ایرنا - توسعه فعالیت‌های معدنی در شهرستان‌های تفتان و خاش در سیستان و بلوچستان در کنار ایجاد اشتغال و فرصت‌های اقتصادی، مطالبه‌هایی را برای افزایش سهم جوامع محلی از منافع توسعه بوجود آورده است که تقویت زیرساخت‌های درمانی، آموزشی و ارتباطی و توجه جدی‌تر به مسئولیت‌های اجتماعی را دربرمی‌گیرد.
به گزارش ایرنا، تفتان و خاش از مناطق دارای ظرفیت معدنی قابل توجه در سیستان و بلوچستان به‌شمار می‌آیند و طلا، مس و منیزیت از مهم‌ترین مواد معدنی این شهرستان‌ها هستند.
این ۲ شهرستان با برخورداری از معادن متعدد و ذخایر متنوع فلزی و غیرفلزی در کنار اجرای طرح‌های بزرگ سرمایه‌گذاری، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه صنایع معدنی در شرق کشور دارند.
از طرفی با توجه به سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در بخش معدن در تفتان و خاش، مردم، مسئولان، علما و بزرگان منطقه بر ضرورت حرکت همزمان سرمایه‌گذاری، اشتغال، توسعه زیرساخت‌ها و توجه به نیازهای اهالی منطقه تأکید دارند و معتقدند استمرار فعالیت‌های اقتصادی زمانی می‌تواند به توسعه پایدار منجر شود که آثار آن در زندگی مردم و زیرساخت‌ها نیز محسوس باشد.
فرماندار تفتان: سهم مردم از توسعه معدنی باید در زندگی آنان ملموس باشد
به گفته فرماندار تفتان، این شهرستان از ظرفیت‌های مهم معدنی برخوردار است و دولت از سرمایه‌گذاری مولد و قانونی در این منطقه حمایت می‌کند اما انتظار مردم این است که آثار این سرمایه‌گذاری‌ها در کنار اشتغال و تولید در حوزه‌های بهداشت، آموزش، زیرساخت و افزایش سهم جامعه محلی از منافع اقتصادی نیز نمایان شود.
فرشاد فربد تاکید کرد که مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی زمانی اثرگذاری بیشتری خواهد داشت که با نیازهای واقعی مردم و برنامه‌های توسعه‌ای شهرستان پیوند بخورد و به اجرای طرح‌هایی منجر شود که سال‌ها برای مردم منطقه قابل استفاده باشد.
وی افزود: مشارکت صنایع معدنی در تکمیل طرح‌های زیرساختی، خدماتی، آموزشی، بهداشتی، راه، آب و سایر اولویت‌های شهرستان می‌تواند بخشی از آثار فعالیت اقتصادی معدن را به‌صورت ملموس به جامعه محلی بازگرداند.
فربد اظهار کرد: این موضوع به معنی واگذاری مسئولیت‌های دستگاه‌های دولتی به بخش خصوصی نیست بلکه هدف آن استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی واحدهای اقتصادی برای سرعت بخشیدن به طرح‌هایی است که منافع عمومی منطقه را تأمین می‌کند.
وی یکی از مطالبات مطرح‌شده از سوی مردم منطقه را فراهم شدن زمینه سهام‌دار شدن جامعه محلی در منافع معدن عنوان کرد و گفت: این موضوع نیازمند بررسی کارشناسی، طی کردن مراحل قانونی و تصمیم‌گیری در سطوح مرتبط است.
فربد، ایجاد مرکز خدمات جامع سلامت شبانه‌روزی و راه‌اندازی هنرستان تخصصی معدن را از دیگر مطالبه های مهم جامعه محلی از صنایع معدنی فعال در این شهرستان دانست و گفت: نگاه مدیریت شهرستان به معدن، بلندمدت و توسعه‌محور است؛ به این معنی که از یک سو باید از سرمایه‌گذار و تولید حمایت شود و از سوی دیگر، منافع حاصل از فعالیت اقتصادی به شکل عادلانه‌تر در مسیر اشتغال، آموزش، سلامت، زیرساخت و توسعه منطقه قرار گیرد.
فرماندار خاش: ظرفیت‌های معدنی در مسیر اشتغال نیروهای بومی فعال شود
به گفته فرماندار خاش نیز ظرفیت‌های معدنی و صنعتی این شهرستان در صورت توجه همزمان به تولید، اشتغال، حفاظت از محیط‌زیست و منافع جوامع محلی می‌تواند نقش مؤثری در شتاب‌بخشی به روند توسعه اقتصادی منطقه داشته باشد.
فرشاد گرگیچ اظهار کرد: خاش از ظرفیت‌های مهم معدنی و صنعتی سیستان و بلوچستان برخوردار است و استفاده اصولی از این ظرفیت‌ها باید به ایجاد ارزش افزوده، رونق تولید، افزایش اشتغال و تقویت زیرساخت‌های اقتصادی منطقه منجر شود.
گرگیچ با تأکید بر اینکه توسعه اقتصادی زمانی ماندگار خواهد بود که مردم منطقه آثار آن را در زندگی خود احساس کنند، گفت: استفاده از ظرفیت نیروی انسانی بومی، حمایت از کسب‌وکارهای محلی و هدایت سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با معدن به سمت ایجاد ارزش افزوده، از موضوعاتی است که باید در روند فعالیت‌های معدنی مورد توجه قرار گیرد.
وی اظهار کرد: مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی و معدنی نیز باید از قالب اقدامات پراکنده خارج شده و در مسیر اجرای طرح‌های اولویت‌دار و ماندگار شهرستان‌های پیرامونی قرار گیرد تا آثار آن برای مردم ملموس باشد.
وی تصریح کرد: نگاه شهرستان به حوزه معدن فقط استخراج مواد معدنی نیست بلکه باید با تقویت صنایع وابسته، فرآوری، آموزش نیروی انسانی و ایجاد کسب‌وکارهای مکمل، زنجیره ارزش در داخل منطقه شکل بگیرد.
گرگیچ خاطرنشان کرد: مدیریت شهرستان از سرمایه‌گذاری‌های قانونی و مولد در بخش معدن و صنعت حمایت می‌کند و در عین حال انتظار دارد سرمایه‌گذاران نیز در کنار اجرای تعهدات قانونی به توسعه متوازن، اشتغال نیروهای بومی، مسئولیت‌های اجتماعی و صیانت از محیط‌زیست توجه جدی داشته باشند.
امام جمعه شهرستان خاش نیز گفت: با توجه به ظرفیت‌های قابل توجه معدنی در خاش و مناطق پیرامون باید برای شناسایی، اکتشاف، استخراج و فرآوری آنها برنامه‌ریزی جدی صورت گیرد.
حجت‌الاسلام غلامرضا دهقان با اشاره به ظرفیت‌های معدنی تفتان، بیرک و ایرندگان اظهار کرد: باید نگاه به معادن منطقه، بلندمدت و مبتنی بر برنامه باشد و دستگاه‌های مسئول، سرمایه‌گذاران و مجموعه‌های اقتصادی برای فعال‌سازی ظرفیت‌های معدنی و ایجاد زنجیره ارزش در منطقه همکاری کنند.
امام جمعه خاش در گفت و گو با ایرنا همچنین بر ضرورت توجه به فضای اجتماعی پیرامون پروژه‌های توسعه‌ای تأکید کرد و گفت: دغدغه‌ها و مطالبه های مردم باید شنیده و درباره آنها گفت‌وگو شود، اما نباید اجازه داد اختلاف دیدگاه‌ها یا مخالفت‌ها مانع اجرای طرح‌های قانونی و سرمایه‌گذاری‌های مولد شود.
سرمایه‌گذاری باید با آموزش و زیرساخت همراه شود
امام جمعه اهل‌سنت شهرستان خاش نیز گفت: توسعه معدن باید با توسعه منابع انسانی و زیرساخت‌های منطقه همراه باشد تا مردم محلی بتوانند سهم بیشتری از فرصت‌های ایجادشده داشته باشند.
مولوی عبدالستار حسین‌زهی در گفت و گو با ایرنا بر ضرورت ایجاد و تجهیز ساختمان آموزشی هنرستان معدن در خاش تأکید کرد و افزود: تربیت نیروی متخصص بومی می‌تواند یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال ظرفیت‌های معدنی منطقه به اشتغال جوانان باشد و اگر از هم‌اکنون برای آموزش نیروهای فنی مورد نیاز صنایع معدنی برنامه‌ریزی شود، بخشی از نیاز آینده معادن و صنایع فرآوری می‌تواند از نیروهای بومی تأمین شود.
وی همچنین مشارکت مجموعه‌های اقتصادی در تکمیل زیرساخت‌های منطقه را ضروری دانست و گفت: راهسازی و بهبود مسیرهای ارتباطی از الزامات توسعه اقتصادی است و تکمیل مسیر ترانزیتی خاش به تفتان و زاهدان می‌تواند نقش مهمی در جابه‌جایی کالا، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و تقویت پیوندهای اقتصادی منطقه داشته باشد.
حسین‌زهی افزود: انتظار مردم این است که در کنار سرمایه‌گذاری‌های صنعتی، بخشی از توان و ظرفیت مجموعه‌های اقتصادی نیز برای تقویت زیرساخت‌های عمومی، آموزشی و مهارتی منطقه به‌کار گرفته شود.
به گفته نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی نیز سیستان و بلوچستان برای ارتقای شاخص‌های اقتصادی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و پایدار است و دولت باید با کاهش موانع، تسهیل فرآیندهای اداری و ایجاد امنیت و ثبات برای سرمایه‌گذاران، زمینه حضور بخش‌های اقتصادی را فراهم کند.
حمیدرضا پشنگ ریگی در گفت و گو با ایرنا افزود: ظرفیت‌های معدنی خاش و تفتان تنها به یک پروژه محدود نمی‌شود و در صورت برنامه‌ریزی صحیح می‌توان از ظرفیت معادن منطقه برای ایجاد اشتغال، افزایش درآمد، توسعه زیرساخت‌ها و شکل‌گیری صنایع وابسته استفاده کرد.
وی تصریح کرد: حمایت از سرمایه‌گذار به معنی چشم‌پوشی از مطالبات مردم نیست بلکه باید در یک چارچوب مشخص، هم حقوق جامعه محلی و ملاحظات محیط‌زیستی رعایت شود و هم سرمایه‌گذاری مولد امکان فعالیت و توسعه پیدا کند.
مسئولیت اجتماعی باید به توسعه منطقه گره بخورد
بررسی اقدامات انجام شده در چند سال اخیر نشان می دهد که فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های معدنی در سال‌های اخیر با اجرای برنامه‌هایی در حوزه مسئولیت اجتماعی همراه بوده است؛ از حمایت‌های آموزشی و بهداشتی و تأمین برخی نیازهای روستاهای پیرامونی گرفته تا مشارکت در طرح‌های عمرانی و زیرساختی؛ با این حال، مطالبه مسئولان محلی و مردم خاش و تفتان این است که مسئولیت اجتماعی از اقدامات موردی فراتر رفته و با یک برنامه مشخص، هدفمند و قابل ارزیابی در مسیر رفع نیازهای اساسی شهرستان‌های پیرامونی هزینه شود.
آنچه از مجموع دیدگاه‌های مسئولان، علما، مدیران اقتصادی و مطالبات مردم منطقه بدست می‌آید، ضرورت ایجاد توازن میان سرمایه‌گذاری و منافع اجتماعی است؛ به این معنی که فعالیت‌های اقتصادی علاوه بر تولید و اشتغال باید به تقویت زیرساخت‌های درمانی، آموزشی، راه‌ها، خدمات عمومی و توانمندسازی نیروی انسانی منطقه نیز کمک کند.
از سوی دیگر، حمایت دولت از سرمایه‌گذاری و ایجاد امنیت و بستر مناسب برای فعالیت اقتصادی، زمانی می‌تواند آثار پایدار خود را نشان دهد که مطالبات منطقی مردم نیز مورد توجه قرار گیرد و سازوکاری روشن برای نظارت و تعیین اولویت‌های توسعه‌ای وجود داشته باشد.
به گزارش ایرنا، شهرستان خاش در ۱۸۵ کیلومتری و تفتان در ۱۱۰ کیلومتری جنوب زاهدان مرکز سیستان و بلوچستان واقع است.