در این مقاله علت خاموش شدن بخاری گازی را بررسی میکنیم و راهحلهای ساده و امن را توضیح میدهیم تا بدانید چه زمانی به تعمیرکار نیاز دارید
علت خاموش شدن بخاری گازی میتواند عوامل مختلفی از جمله نقص حسگرها، نوسان فشار گاز، مسدود بودن لوله خروجی، کمبود اکسیژن محیط یا تنظیم نبودن شعله شمعک باشد اما دلیلی برای نگرانی نیست چون بروز این اتفاق با اینکه نشانهای از اختلال در مسیر سوخت یا عملکرد سامانههای ایمنی است در اصل یک واکنش خودکار برای جلوگیری از نشت سوخت و گازگرفتگی محسوب میشود. توصیه میکنم مسئله را جدی بگیرد. پیش از این درباره اهمیت یکسری از استانداردها را در مقاله راهنمای خرید بخاری گازی توضیح دادهایم و حالا بهصورت جزئی روی مسئله حاضر تمرکز خواهیم کرد.
علت خاموش شدن بخاری گازی چیست؟
قطع ناگهانی سوخت و خاموش شدن مشعل بعد از رها کردن دکمه فرمان دلایل و ریشههای زیادی دارد. این نقصها به خاطر استهلاک قطعات یا برهم خوردن تعادل هوا و سوخت ایجاد میشوند. شناخت دقیق قطعات درگیر در سوخترسانی به شما کمک میکند تا علت توقف کارکرد دستگاه را پیدا کنید و مانع خسارت به شیر کنترل شوید. نفوذ گرد و غبار به منافذ باریک و فاصله نامناسب حسگر از حرارت میتوانند عوامل زمینهساز این اختلال باشند.
خرابی یا کثیفی ترموکوپل
اگر لایهای از دوده یا چربی نوک فلزی ترموکوپل جمع شود، حرارت لازم به آن منتقل نمیشود. در چنین شرایطی مدار الکتریکی قطع میشود و مسیر سوخت مسدود میماند. همچنین شل شدن مهره اتصال به شیر کاربراتور یا خم شدن میله مانع از رسیدن سیگنال برق میشود و شعله با رها کردن ولوم خاموش میشود. فرسودگی ساختار درونی ترموکوپل در اثر کارکرد طولانی هم ولتاژ خروجی را کم میکند.
عملکرد سیستم ایمنی کنترل اکسیژن یا ODS
سامانه کنترل اکسیژن برای سنجش سلامت هوای اتاق طراحی شده است. هر زمانی که غلظت اکسیژن به کمتر از 18 درصد برسد، این سامانه وارد عمل میشود. در اثر افت اکسیژن حالت پایدار شعله شمعک تغییر میکند و از تماس با حسگر حرارتی فاصله میگیرد. با قطع ولتاژ الکتریکی مسیر سوخترسانی بسته میشود و دستگاه خاموش میشود. این عملکرد فرآیندی مهم و حفاظتی برای مهار گازهای سمی است و نباید آن را نشانه خرابی قطعات دانست. بازگشت اکسیژن محیط به سطح استاندارد تنها شرط لازم برای روشن ماندن دوباره مشعل است.
کمبود تهویه و اکسیژن اتاق
احتراق کامل گاز شهری وابسته به ورود پیوسته هوای تازه به محیط است. بستن کامل درها و پنجرهها هوای لازم برای مشعل را کم میکند. کمبود هوا هم اول باعث زردسوزی شعله میشود و سپس تعادل جریان گاز برهم میخورد. مشعل در این وضعیت بدون دریافت اکسیژن کافی توانایی پایدار ماندن ندارد و پس از مدتی کوتاه از کار میافتد. ایجاد یک منفذ کوچک برای تبادل هوا با بیرون لازم است و جلوی خاموشی را میگیرد.
مشکل دودکش و برگشت باد
بسته شدن مجرای دودکش توسط مصالح ساختمانی یا لانه پرندهها مانع خارج شدن گازهای داغ مونوکسید کربن میشود. انباشت این گازها در کلاهک تعدیل فشار معکوس ایجاد میکند و باعث خفگی شعله میشود. همچنین نبود کلاهک استاندارد H روی خروجی پشتبام باعث پس زدن باد شدید به داخل لوله و خاموش شدن شمعک میشود. سرد بودن بدنه لوله خروجی موقع سوختن نشانه واضحی از بسته بودن مجرا است و باید جدی گرفته شود.
افت یا نوسان فشار گاز
عملکرد یکنواخت شیر کنترل به دریافت فشار پایدار از شبکه گاز شهری وابسته است. در روزهای بسیار سرد زمستانی افت فشار سراسری یا یخزدگی رگولاتور پیش میآید که باعث تضعیف توان اشتعال میشود. کاهش شدید دبی سوخت هم باعث کوتاه شدن زبانه شعله و نرسیدن حرارت به حسگر ایمنی میشود. از طرفی نوسانات ناگهانی فشار پایداری شعله را متزلزل میکند و سوپاپ ورودی را برای حفظ ایمنی میبندد. تنظیم نبودن پیچ کنترل گاز در کاربراتور هم مانع تطابق مشعل با افت فشار خطوط لوله میشود.
کثیفی سرشعله و شعله پیلوت
جمع شدن گرد و خاک و ذرات کربن در سوراخهای خروجی سرشعله الگوی یکنواخت سوختن را عوض میکند. بسته شدن روزنه پیلوت هم شعله شمعک را باریک میکند. حرارت لازم در این حالت به فلز ترموکوپل نمیرسد. تمیز نکردن مجرای اشتعال هم مانع انتقال سریع آتش به پرههای مشعل اصلی میشود و شعله خاموش میشود.
علت خاموش شدن بخاری گازی به تفکیک زمان
زمان سپری شده از زمان فشار دادن کلید تا خاموش شدن دستگاه شاخص مهمی برای عیبیابی است. چون همین فاصله زمانی نشان میدهد که اختلال در کدام مسیر یا لوله و حسگر ایمنی رخ داده است.
علت خاموش شدن بخاری گازی بعد از چند دقیقه
خاموش شدن مشعل در دقایق اول نشانه ناتوانی دودکش در تخلیه گازها یا حساسیت حسگر حرارتی کلاهک است. گازهای داغ پس از شروع سوختن در بالای محفظه جمع میشوند. حالا اگر مکش کافی وجود نداشته باشد، اکسیژن اطراف پیلوت را از بین میبرند. خرابی ترموستات ایمنی دودکش هم میتواند در اثر گرمای اولیه مدار برق را قطع کند و جریان سوخت را در همان دقایق اول ببندد. احتمالا مسدود بودن خروجی دیوار از عوامل بروز این نقص است.
علت خاموش شدن بخاری گازی بعد از گرم شدن
حرارت بالای بدنه باعث انبساط قطعات فلزی و تغییر فاصله اتصالات الکتریکی میشود. اگر سرپیچ ترموکوپل یا فیشهای بوبین ترک یا خوردگی جزئی داشته باشند، با گرم شدن دستگاه از هم فاصله میگیرند. این انبساط حرارتی مدار بوبین را باز میکند و سوپاپ گاز را میبندد. بالا رفتن بیش از حد دمای محفظه هم کارایی مگنت را مختل میکند. گاهی لازم است به خاطر فرسودگی خطوط انتقال حرارت سراغ خرید پکیج شوفاژ دیواری جدید بروید.
علت خاموش شدن بخاری گازی بعد از چند ساعت
خاموشی دستگاه پس از ساعتها کارکرد مداوم از تخلیه تدریجی اکسیژن اتاق و عایقبندی بیش از اندازه فضا ناشی میشود. سنسورهای پایش هوا در اتاقهایی که هوای تازه وارد نمیشود، پس از رسیدن سطح دیاکسید کربن به آستانه خطر مسیر سوخت را مسدود میکنند. انباشت گرمای بیش از حد در بدنه شیر کنترل بعد از کارکرد پیوسته هم خاصیت کشسانی فنر بوبین را تغییر میدهد. خیلیها بهجای بخاری گازی و دردسرهای این شیوه روی خرید شوفاژ برقی دست میگذارند که البته این روش هم مزایا و معایب خاص خودش را دارد.
علت خاموش شدن بخاری گازی در حین روشن بودن
قطع ناگهانی زبانه آتش در حین فعالیت ناشی از جریان هوای ناگهانی یا بسته شدن محکم در اتاق است. باد تند میتواند برای یک لحظه شعله پیلوت را از روی ترموکوپل منحرف کند. همین فاصله کوتاه چندثانیهای باعث سرد شدن نوک حسگر و عملکرد بوبین میشود. همچنین ورود ذرات ناخالصی شبکه گاز به شیر کاربراتور میتواند جریان سوخت را در یک لحظه به صفر برساند. لرزش شدید بدنه بر اثر ضربه خارجی هم پیستون مغناطیسی را از جای خود رها میکند.
علت خاموش شدن بخاری گازی بدون دودکش
بخاری گازی بدون دودکش با سامانههای حساس پایش هوا کار میکند. این وسایل به حسگرهای دوگانه مجهز هستند که نسبت گاز و هوا را محاسبه میکنند. ورود پرز فرش، مو یا گرد و غبار به بخاری باعث بسته شدن مجاری انتقال هوا میشود. هر آلودگی در مسیر کانال هدایت هوا حرارت پایدار پیلوت را به هم میزند و باعث واکنش ایمنی دستگاه میشود.
نکته مهم این است که قطع شعله در این وسایل در بیشتر مواقع زنگ خطر جدی برای افت اکسیژن اتاق به حساب میآید. استفاده از این تجهیزات در اتاقهای بدون گردش هوای دائم یا محیطهای با متراژ بسیار کم واقعا خطرناک است. زمانی میتوان از بهترین بخاری بدون دودکش برای اتاق خواب حرف زد که شرایط مساعد باشد و دستگاه مجهز به حسگر پایش مستمر باشد. یعنی تبادل همیشگی هوا از زیر در اتاق انجام شود.
هیچوقت نباید برای تداوم اشتعال این نوع وسایل اتصالات حسگر را با سیم محکم کرد یا قطعات کنترلی را دستکاری نمود. حساسیت این مدارها ضامن جلوگیری از مسمومیت افراد است و خاموشی مکرر یک پیام صریح درباره نامناسب بودن هوای محیط تلقی میشود. این نشانه را باید جدی بگیرید.
برای رفع خاموش شدن بخاری گازی چه کنیم؟
کارهای اولیه برای رفع این مشکل باید براساس روشهای ساده و بدون باز کردن سیستم سوخترسانی باشد. وقتی تعمیرکار و متخصص حرفهای نیستیم نباید ریسک کنیم. مثلا اول یک پنجره را برای چند دقیقه باز کنید تا هوای اتاق جابهجا شود. خروج گازهای سنگین و ورود اکسیژن تازه شرایط محیطی را برای کارکرد دوباره حسگر ایمنی مهیا میکند.
در مرحله دوم سلامت فیزیکی اتصالات خروجی دودکش را بررسی کنید. لوله آکاردئونی نباید دچار فشردگی یا افتادگی و پارگی باشد. شیب مناسب این لوله شیب ملایم به سمت دیوار است. با لمس بدنه لوله مطمئن شوید که گرم است و گازها تخلیه میشوند. کلاهک H روی پشتبام را بررسی کنید. این کلاهک نباید هیچوقت مسدود باشد و باد به درون آن برود. درزبندی درست و اصولی محل اتصال لوله به دیوار مانع ورود دوباره گازها به محیط مسکونی میشود.
در گام سوم هم با یک برس نرم و بدون فشار ذرات گرد و خاک نشسته روی شمعک و مشعل اصلی را پاک کنید. لایه دوده سیاه روی میله ترموکوپل را با دستمال تمیز کنید تا تبادل گرما به خوبی انجام شود. اگر با انجام این مراحل ساده دستگاه همچنان خاموش ماند، به متخصص زنگ بزنید چون تعمیر یا تعویض بوبین و تنظیم پیلوت و باز کردن شیر کنترل گاز فقط از حرفهایها برمیآید. دستکاری خودسرانه قطعات برنجی خطر نشت شدید سوخت را بالا میبرد.
جمعبندی
خاموش شدن شعله نشانهای واضح از ایراد در فرآیند اشتعال یا فعال شدن قطعات مراقبت از ساکنان خانه است. شناخت دلایل قطع گاز به تفکیک زمان از صرف هزینههای بیمورد جلوگیری میکند و مسیر رفع عیب را روشن میکند. حسگرهای ایمنی مثل ترموکوپل و سامانه کنترل اکسیژن حامی سلامت افراد در برابر خفگی ناشی از سوخت ناقص هستند. به هیچ وجه نباید این حسگرها را غیرفعال کنید یا با تغییر ساختار مکانیکی مانع عملکرد خودکار آنها شوید. اقدامات کسی که متخصص نیست، باید فقط به بررسی دودکش یا تهویه هوا و پاکسازی ظاهری پیلوت محدود بماند.
سرویس سالانه را جدی بگیرید. قبل از شروع فصل سرما با همین اقدام ساده از بروز خطر و از کار افتادن ناگهانی بخاری جلوگیری میکنید. تنظیم دقیق فشار گاز و کنترل آببندی قطعات توسط نمایندگیهای خدمات پس از فروش ایمنی پایدار خانه را تضمین میکند. در اتاقهای کاری و محیطهایی که تهویه استاندارد وجود ندارد، بررسی گزینههای دیگر مثل خرید بخاری برقی میتواند مناسب باشد.
منبع: دیجیکالا مگ
