از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانههای آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه بینالملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
«د هیل» در یادداشتی به قلم ویلیام اس. بکر نوشت آمریکا به دلیلی روشن به کنگرهای قاطع نیاز دارد که پس از انتخابات نوامبر آماده بازگرداندن توازن قدرت در دولت باشد. اگر جنگ ایران همچنان ادامه داشته باشد، یکی از نخستین وظایف کنگره جدید باید پایان دادن به آن باشد. به نوشته این یادداشت، ترامپ میگوید پیش از انتخابات حملات به ایران را از سر نمیگیرد، اما روشن نیست پس از آن چه در سر دارد. جنگ ایران علاوه بر غصب اختیارات جنگی کنگره، آسیب به اقتصاد و کشته شدن آمریکاییها و ایرانیها، قرارداد مقدس میان فرماندهان و خانوادههای آمریکایی را نقض میکند: این تضمین که فرزندانشان تنها زمانی به جنگ فرستاده میشوند که خطر روشن و فوری برای امنیت ملی وجود داشته باشد و هیچ گزینهای جز گزینه نظامی نباشد. نویسنده میگوید طمع، کینه شخصی، خودبزرگبینی و ناتوانی از درس گرفتن تاریخ در این جنگ نقش داشتهاند.
به نوشته او، سیانبیسی گزارش داده ترامپ در شرکتهای نفت و گاز سهام دارد و نه سرمایهگذاری بزرگ او در شش ماه نخست جنگ تا ۴.۴ میلیون دلار سود داشته است. پسران ترامپ نیز در شرکتهای دفاعی سرمایهگذاری دارند و میلیاردها دلار قرارداد دفاعی از زمان بازگشت پدرشان به ریاستجمهوری گرفتهاند. نویسنده درباره کینه شخصی مینویسد ترامپ توافق دیپلماتیک دوره اوباما برای محدود کردن برنامه هستهای ایران را با جنگ جایگزین کرد و سفیر انگلیس در تلگرافی افشاشده این اقدام را «وندالیسم دیپلماتیک» خواند. درباره خودبزرگبینی، رابرت کگان از بروکینگز اهداف ترامپ در ایران را دستنیافتنی میداند، اما ترامپ بارها نشان داده شکست را نمیپذیرد.
نویسنده با اشاره به جنگ ویتنام مینویسد ریچارد نیکسون در ۱۹۶۸ وعده پایان جنگ را داد، اما با کارشکنی در صلح لیندون جانسون، جنگ را ادامه داد و در چهار سال میان مداخله او و انتخابات ۱۹۷۲ بیش از ۲۰ هزار نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۱۰۰ هزار زخمی و بیش از یک میلیون ویتنامی کشته شدند. دکترین پاول نیز تأکید دارد آمریکا نیروی نظامی را تنها بهعنوان آخرین راهحل، با اهداف روشن، تحلیل هزینه و خطر، راه خروج معتبر و حمایت داخلی و بینالمللی به کار گیرد؛ ترامپ همه این اصول را نادیده گرفته است.
نویسنده نتیجه میگیرد کنگره بعدی باید جنگ را متوقف کند، اما این کار انجام نمیشود مگر آنکه رأیدهندگان در سوم نوامبر نمایندگانی با اصول و جسارت کافی انتخاب کنند که بتوانند تهدید قابل قبولی برای برکناری او مطرح کنند. جنگ در ایران است، اما توپ اکنون در زمین رأیدهندگان است.
پایگاه خبری «د کریدل» در گزارشی نوشت ایران به دکترین امنیتی جدید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، واکنش نشان داد و آن را «از پیش مرده» خواند. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران، در پیامی عبریزبان در شبکه ایکس گفت دکترین امنیتی جدید رژیم صهیونیستی «از پیش مرده است و هیچ راه فراری، حتی ذرهای زمان، فراهم نمیکند».
او افزود پایان این رژیم «نابودی به دست اراده مردم شجاع ایران و جبهه مقاومت» خواهد بود. به نوشته د کریل، نتانیاهو دو روز پیش از این واکنش، دکترین جدید را رونمایی کرد که بر اقدام نظامی «پیشدستانه» به جای «مهار» تأکید دارد و شامل حملات به اصطلاح پیشگیرانه و ایجاد «مناطق حائل» در لبنان، غزه و سوریه است. این دکترین دهبندی، برتری نظامی و فناورانه، جلوگیری از دستیابی دشمنان به سلاح هستهای، گسترش اطلاعات و بازدارندگی، تقویت دفاع در برابر موشک، پهپاد، حملات سایبری و نفوذ مرزی، افزایش بودجه نظامی، استقلال از تأمینکنندگان خارجی، تولید داخلی سلاح و پیشرفت در هوش مصنوعی، کوانتوم و فضا تأکید میکند. همچنین تشکیل اتحادهای بینالمللی و منطقهای علیه ایران و محور مقاومت را ضروری میداند.
به نوشته د کریدل، تحلیلی از الجزیره این دکترین را «مانور سیاسی» پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر رژیم صهیونیستی خواند. مؤسسه مطالعات امنیت ملی رژیم صهیونیستی نیز آن را «نقطه عطف» سیاست این رژیم توصیف کرد و نوشت دکترین، هویت یهودی را بر دموکراسی مقدم میداند، صلح را «ابزار» نه «هدف» میبیند و موجودیت مستقل کشورهای عربی را رد میکند.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: «طوفان گرسنگی» پدیدهای ساختاری و پیچیده است که از تغییرات اقلیمی، خشکسالی، کمبود آب، جنگها، افزایش هزینههای انرژی و حملونقل و اختلال در زنجیره تأمین مواد غذایی ناشی میشود. این بحران با کاهش تولید محصولات کشاورزی و افزایش قیمت مواد غذایی، امنیت غذایی میلیونها نفر را تهدید میکند.
پدیده النینو نیز ممکن است با تشدید خشکسالی و آسیب به محصولات اساسی، بحران را عمیقتر کند. از سوی دیگر، جنگ روسیه و اوکراین و بستهشدن تنگه هرمز، با اختلال در انتقال غلات، سوخت و کودهای شیمیایی، فشار مضاعفی بر بازارهای جهانی وارد میکنند. احتکار و سوداگری مالی نیز به افزایش قیمتها و تشدید کمبودها دامن میزنند.
در جهان عرب، کشورهایی مانند یمن، سودان و بخشهایی از سوریه با وضعیت غذایی بحرانی مواجهاند. تداوم این شرایط میتواند به ناآرامیهای اجتماعی، بیثباتی سیاسی و افزایش مهاجرت منجر شود. از این رو اصلاح سیاستهای کشاورزی، مدیریت مصرف آب، تقویت تولید داخلی، ذخیرهسازی راهبردی مواد غذایی و مهار انحصار شبکههای توزیع ضروری است.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: شکست دونالد ترامپ در انتخابات میاندورهای و از دست دادن کنترل دو مجلس کنگره، میتواند محدودیتهای سیاسی و نهادی دولت آمریکا را افزایش دهد و بر پروندههای ایران، غزه و لبنان تأثیر بگذارد. در موضوع ایران، این تحول ممکن است محاسبات دو طرف درباره مذاکره یا تشدید تنش را تغییر دهد، اما لزوماً به کاهش درگیری منجر نمیشود.
در غزه، افزایش نظارت دموکراتها میتواند بحث درباره کمکهای نظامی به اسرائیل، حفاظت از غیرنظامیان و آتشبس را گسترش دهد؛ بااینحال، تغییر عملی سیاستها تضمینشده نیست. در لبنان نیز اختلافات داخلی آمریکا ممکن است میانجیگری واشنگتن را تضعیف کند یا ترامپ را به توافقهایی برای مهار درگیری سوق دهد.
در مجموع، شکست انتخاباتی ترامپ الزاماً به معنای افول نفوذ آمریکا نیست، بلکه استفاده از این نفوذ را پیچیدهتر و پیشبینیناپذیرتر میکند. کشورهای عربی باید با تقویت هماهنگی منطقهای و حمایت از راهحلهای سیاسی، مانع گسترش جنگ و بیثباتی شوند.
المیادین در مقاله ای نوشت: مسئله اصلی دونالد ترامپ، نه صرفاً شکستدادن ایران، بلکه تحمیل اراده آمریکا بدون واردکردن ضربهای جبرانناپذیر به اقتصاد این کشور است. در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر، افزایش قیمت نفت و اختلال در صادرات انرژی میتواند به نارضایتی رأیدهندگان و تضعیف موقعیت سیاسی ترامپ منجر شود. ازاینرو، پیروزی نظامی بر ایران ممکن است به شکست اقتصادی آمریکا بینجامد.
به باور نویسنده، ایران برای کسب دستاورد راهبردی لزوماً به پیروزی نظامی نیاز ندارد؛ بلکه کافی است با حفظ توان بازدارندگی و مقاومت اقتصادی، هزینه ادامه جنگ را برای واشنگتن افزایش دهد. در همین حال، احتمال تشدید حملات آمریکا با انگیزههای انتخاباتی وجود دارد، هرچند مسیر توافق همچنان کاملاً بسته نیست.
مقاله همچنین به شکنندگی اقتصاد آمریکا در برابر شوک نفتی، احتمال شکلگیری حباب هوش مصنوعی و محدودبودن تأثیر واردات گازوئیل روسیه بر قیمتها اشاره میکند. در نهایت، مقاومت ایران میتواند به آزمونی تعیینکننده برای آینده سیاسی ترامپ و اعتبار راهبردی آمریکا تبدیل شود.
رسانه های روسیه و چین
راشاتودی در گزارشی با عنوان «شورش، غارت و خشم؛ آیا خشونت مشکلات رهبران فرانسه را حل خواهد کرد؟» به بررسی اعتراضات گسترده در فرانسه پرداخت و نوشت که افزایش قیمت سوخت، هزینههای زندگی، سیاستهای ریاضتی دولت و برخورد پلیس از عوامل اصلی نارضایتی معترضان است.
بر اساس این گزارش، قیمت هر لیتر سوخت در فرانسه در پایان ماه گذشته به ۲.۴۰ یورو رسید و صدها هزار نفر در شهرهای مختلف این کشور در اعتراض به شرایط اقتصادی و اجتماعی به خیابانها آمدند. این اعتراضات در شرایطی رخ میدهد که جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و نگرانیها درباره امنیت انرژی، چشمانداز اقتصادی اروپا را با ابهام بیشتری روبهرو کرده است.
اگرچه مطالبات معترضان فرانسوی مستقیماً به جنگ علیه ایران مربوط نیست، تداوم درگیریها و اختلال در بازار انرژی میتواند با افزایش هزینه سوخت و حملونقل، فشار بیشتری بر خانوارهای اروپایی وارد کند. این وضعیت بار دیگر مسئله پیامدهای اقتصادی سیاستهای نظامی غرب و تأثیر آن بر زندگی شهروندان را مطرح میکند.
راشاتودی همچنین به تلاش مارین لوپن و جریانهای چپ فرانسه برای بهرهبرداری سیاسی از نارضایتیهای عمومی اشاره کرد؛ روندی که میتواند بر معادلات سیاسی داخلی این کشور تأثیر بگذارد.
سیجیتیان در گزارشی با عنوان «چرا نتانیاهو پیش از انتخابات اسرائیل دکترین جدید امنیت ملی را اعلام کرد؟» نوشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر، دکترین امنیتی جدیدی را معرفی کرده که بر پیشگیری از تهدیدها از طریق اقدام نظامی پیشدستانه و ایجاد مناطق حائل در مرزها تأکید دارد.
بر اساس این گزارش، لی زیشین، کارشناس مؤسسه مطالعات بینالمللی چین، معتقد است این دکترین آستانه توسل اسرائیل به نیروی نظامی را کاهش میدهد و خطر حملات یکجانبه علیه ایران را افزایش میدهد. کارشناسان چینی، زمان اعلام این راهبرد را نیز تلاشی از سوی نتانیاهو برای بهرهبرداری انتخاباتی از عملیات نظامی سالهای اخیر و نمایش کارآمدی سیاستهای امنیتی خود ارزیابی کردهاند. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با انتشار نامهای حمایت خود را از انتخاب مجدد نتانیاهو اعلام کرد و مدعی شد ایران متحمل خسارات نظامی و اقتصادی گستردهای شده است. به گفته کارشناسان، حمایت متقابل واشنگتن و تلآویو هم از ملاحظات انتخاباتی و هم از رویکرد مشترک آنها در قبال ایران ناشی میشود.
سیجیتیان هشدار داد همگرایی دوباره آمریکا و رژیم صهیونیستی و تأکید بر حملات پیشدستانه میتواند خطر ازسرگیری درگیریها و گسترش تنشها در غرب آسیا را افزایش دهد.
