کاخ سفید خود را برای احتمال تسلط دموکرات‌ها بر کنگره آماده کرده است؛ سناریویی که می‌تواند مسیر قانون‌گذاری و هزینه‌کرد دولت ترامپ را محدود کند و زمینه تحقیقا...
اقتصاد‌آنلاین: کاخ سفید خود را برای احتمال تسلط دموکرات‌ها بر کنگره آماده کرده است؛ سناریویی که می‌تواند مسیر قانون‌گذاری و هزینه‌کرد دولت ترامپ را محدود کند و زمینه تحقیقات گسترده درباره عملکرد دولت را فراهم آورد. با این حال، دولت آمریکا در حال بررسی راه‌هایی است که به ترامپ اجازه می‌دهد بدون نیاز به تأیید کنگره، سیاست‌های موردنظرش را ادامه دهد.
گروه سیاسی؛ دونالد ترامپ ماه‌ها است که برای احتمال تسلط دموکرات‌ها بر کنگره آماده می‌شود. مقام‌های دولت در حال تدوین برنامه‌هایی هستند تا با تکیه بر اختیارات اجرایی رئیس‌جمهور، بخش‌های مهمی از دستور کار سیاسی خود را پیش ببرند و هم‌زمان برای آغاز تحقیقات درباره عملکرد دولت آماده باشند. این موضوع را یک مقام کاخ سفید و دو فرد آگاه از این برنامه‌ها تأیید کرده‌اند.
به گفته این سه منبع که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفت‌و‌گو کرده‌اند، مقام‌های ارشد دولت، از جمله استفن میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید، و راسل ووت، مدیر دفتر مدیریت و بودجه، از ماه آوریل (فروردین) با دفتر مشاور حقوقی کاخ سفید همکاری می‌کنند تا اقدامات اجرایی احتمالی در حوزه مهاجرت، تعرفه‌ها، هزینه مسکن و مخارج دولت فدرال را شناسایی کنند؛ اقداماتی که ترامپ می‌تواند بدون نیاز به تأیید کنگره انجام دهد.
ویل شارف، مشاور حقوقی کاخ سفید، و تیم او همچنین در حال بررسی این موضوع هستند که ترامپ از نظر قانونی چه اقداماتی را می‌تواند به‌تنهایی انجام دهد، تا چه اندازه می‌تواند از حدود اختیارات خود فراتر برود و چگونه می‌تواند از تصمیم‌هایش در دادگاه دفاع کند.
این برنامه‌ریزی، تناقض مهمی را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای سه‌شنبه آمریکا برجسته می‌کند: پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات کنگره به آنها امکان می‌دهد ترامپ را تحت تحقیق قرار دهند، مانع تصویب قوانین موردنظر او شوند و اولویت‌های هزینه‌ای دولتش را محدود کنند؛ اما رئیس‌جمهور همچنان اختیارات گسترده‌ای در حوزه تجارت، سیاست خارجی و دستگاه اداری فدرال خواهد داشت؛ اختیاراتی که در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود به‌شکلی تهاجمی از آنها استفاده کرده است.
دموکرات‌ها برای تغییر موازنه قدرت، باید دست‌کم چهار کرسی خالص در مجلس نمایندگان و همچنین اکثریت مجلس سنا را به دست آورند. در حال حاضر جمهوری‌خواهان با اکثریت شکننده ۲۱۸ در برابر ۲۱۴ کرسی در مجلس نمایندگان و ۵۳ در برابر ۴۷ کرسی در سنا کنترل هر دو مجلس را در اختیار دارند.
نظرسنجی‌ها احتمال پیروزی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان را بیشتر می‌دانند، اما رقابت در سنا همچنان نزدیک و نتیجه آن نامشخص است.
ترامپ طی یک ماه گذشته در سراسر آمریکا تجمع‌های انتخاباتی برگزار کرده تا کنترل جمهوری‌خواهان بر کنگره را حفظ کند؛ این در حالی است که دستیاران او در محافل خصوصی خود را برای شرایط سیاسی کاملاً متفاوتی در سال ۲۰۲۷ آماده می‌کنند.
کاخ سفید احتمال شکست جمهوری‌خواهان را رد کرده و رسانه‌ها را به ترویج روایتی نادرست متهم کرده است.
لورن بیس، سخنگوی کاخ سفید، در این باره گفت: «این دولت و جمهوری‌خواهان واقع‌بین همچنان به تأمین امنیت مرزها، بازگرداندن قانون و نظم، افزایش پول باقی‌مانده در جیب آمریکایی‌های سخت‌کوش و تحقق دستاورد‌هایی برای مردم آمریکا ادامه خواهند داد.»
تعرفه‌های جدید و محدودیت‌های مهاجرتی روی میز ترامپ
به گفته مقام کاخ سفید، از جمله اقداماتی که در حال بررسی هستند، می‌توان به وضع تعرفه‌های جدید بر واردات مواد معدنی حیاتی و توربین‌های بادی، سخت‌گیرانه‌تر کردن مقررات صدور ویزا برای دانشجویان بین‌المللی و نیرو‌های کار خارجی موقت و همچنین اقداماتی با هدف کاهش هزینه‌های مسکن و ساخت‌وساز اشاره کرد. یکی از افراد آگاه از این برنامه‌ها گفت سازمان‌های فدرال پیشنهاد‌های خود را ارائه کرده‌اند و بررسی‌های حقوقی لازم را درباره اقداماتی که دولت می‌تواند به‌صورت یک‌جانبه انجام دهد، در دستور کار قرار داده‌اند.
راسل ووت، که دفتر مدیریت و بودجه آمریکا را اداره می‌کند و مسئول نظارت بر هزینه‌های دولت فدرال است، در حال بررسی این موضوع است که کدام‌یک از اولویت‌های دولت را می‌توان با استفاده از بودجه‌هایی که پیش‌تر به تصویب کنگره رسیده‌اند، اجرایی کرد.
به گفته دو منبع آگاه، ووت همچنین به دنبال تغییر مقررات مربوط به کمک‌های مالی فدرال است تا منصوبان سیاسی دولت نقش بیشتری در تعیین برنامه‌ها و نهاد‌هایی داشته باشند که از منابع مالیات‌دهندگان بودجه دریافت می‌کنند. چنین تغییری می‌تواند بدون نیاز به کسب مجوز جدید از کنگره، نفوذ کاخ سفید بر نحوه هزینه‌کرد منابع فدرال را افزایش دهد.
مقام کاخ سفید گفت ترامپ در جریان این برنامه‌ریزی‌ها قرار گرفته و در گفت‌و‌گو‌های مربوط به آن نیز مشارکت داشته است.
وقتی از یکی از افراد آگاه پرسیده شد که ترامپ تا چه اندازه با اداره کشور از طریق اختیارات اجرایی و در شرایط حضور اکثریت دموکرات در کنگره راحت خواهد بود، او پاسخ داد: «بسیار راحت.»
ترامپ پیش از این هم کنگره را دور زده است
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، بار‌ها حدود اختیارات ریاست‌جمهوری را به چالش کشیده است. او با استفاده از اختیارات اجرایی، تعرفه‌های گسترده‌ای وضع کرده، اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی را تشدید کرده، نیروی کار دولت فدرال را کاهش داده و اهداف سیاست خارجی خود، از جمله جنگ علیه ایران، را بدون تأیید کنگره یا تصویب قوانین جدید دنبال کرده است. یکی از استثنا‌های مهم در این زمینه، بسته گسترده کاهش مالیات‌ها و هزینه‌های دولتی ترامپ بود که با حمایت کنگره تحت کنترل جمهوری‌خواهان تصویب شد و در ژوئیه ۲۰۲۵ به امضای رئیس‌جمهور رسید.
نیتن گونزالس، سردبیر نشریه «این‌ساید الکشنز» که تحلیل‌های غیرحزبی درباره سیاست آمریکا منتشر می‌کند، گفت: «ترامپ در دو سال گذشته عملاً کنگره را نادیده گرفته و تلاش کرده است تا حد امکان از طریق فرمان‌های اجرایی و اختیارات ریاست‌جمهوری پیش برود. فکر می‌کنم در صورت تشکیل اکثریت دموکرات، او این روند را ادامه خواهد داد.»
ترامپ بار‌ها با اعلام وضعیت اضطراری ملی، اختیارات خود را برای اقدام بدون تصویب قوانین جدید گسترش داده است. کنگره می‌تواند برای پایان دادن به این وضعیت‌های اضطراری رأی‌گیری کند، اما ترامپ این اختیار را دارد که چنین مصوبه‌ای را وتو کند؛ در این صورت، برای بی‌اثر کردن وتوی رئیس‌جمهور، کسب رأی موافق دو سوم اعضای هر دو مجلس ضروری خواهد بود.
با این حال، تسلط دموکرات‌ها بر کنگره می‌تواند موانع قابل‌توجهی برای دولت ترامپ ایجاد کند.
کنترل سنا به دموکرات‌ها اجازه می‌دهد نامزد‌های ترامپ برای تصدی سمت‌های قضایی و اجرایی دولت، از جمله گزینه‌های احتمالی او برای دیوان عالی آمریکا، را رد کنند یا مانع تأیید آنها شوند.
اندرو بوش، استاد سیاست‌گذاری عمومی در دانشگاه تنسی در ناکسویل و نویسنده کتابی درباره تاریخ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، گفت: «انتظار دارم دموکرات‌ها تمایل بسیار کمی به تأیید انتصاب‌های رئیس‌جمهور داشته باشند.»
دموکرات‌ها همچنین می‌توانند از تصویب لوایح مورد حمایت ترامپ خودداری کنند. در مقابل، ترامپ نیز این امکان را خواهد داشت که قوانین پیشنهادی دموکرات‌ها را وتو کند؛ ضمن آنکه بعید است دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان آن‌قدر کرسی به دست آورند که بتوانند وتوی رئیس‌جمهور را بی‌اثر کنند.
دادگاه‌ها نیز می‌توانند اقداماتی را که از حدود اختیارات قانونی ترامپ فراتر می‌روند، متوقف کنند. یکی از منابع آگاه گفت کاخ سفید قصد دارد برای تعیین حدود اختیارات رئیس‌جمهور در نبود تأیید کنگره و نحوه دفاع حقوقی از تصمیم‌های احتمالی، از وزارت دادگستری نظر‌های حقوقی دریافت کند.
آماده‌باش کاخ سفید برای تحقیقات دموکرات‌ها
با وجود امکان استفاده از اختیارات اجرایی، یک چالش مهم وجود دارد که ترامپ نمی‌تواند به‌سادگی با صدور فرمان‌های اجرایی از آن عبور کند: تحقیقات کنگره.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که رهبران ارشد دموکرات در مجلس نمایندگان و دستیاران کمیته‌های این مجلس درباره استفاده از جلسات استماع، احضاریه‌ها و درخواست اسناد و مدارک برای بررسی این موضوع گفت‌و‌گو کرده‌اند که آیا ترامپ از قدرت ریاست‌جمهوری برای تأمین منافع شخصی خود، متحدانش یا حامیان مالی‌اش استفاده کرده است یا خیر.
به گفته هر سه منبع آگاه، دستیاران ترامپ ماه‌ها است خود را برای چنین شرایطی آماده می‌کنند.
یکی از این منابع گفت وکلای کاخ سفید جلساتی توجیهی برای منصوبان سیاسی و مدیران سازمان‌های دولتی برگزار کرده‌اند تا نحوه مواجهه آنها با پرسش‌های کنگره، درخواست ارائه اسناد و احضاریه‌ها را توضیح دهند. در این جلسات به مقام‌ها توصیه شده است در ثبت مکاتبات و مطالب به‌صورت مکتوب احتیاط کنند.