رژیم اشغالگر قدس روز گذشته در اراضی اشغالی انتخابات برگزار کرد. انتخاباتی که در نتیجه آن، ترکیب اعضای مجلس این رژیم یا همان کنست مشخص خواهد شد. براساس نظرسنجی‌های پیش از انتخابات و نظرسنجی‌های خروجی، این رقابت شدید و بدون برنده قطعی بود و فاصله میان دو اردوگاه بسیار کم است. برای اردوگاه مخالفان به رهبری آیزنکوت ۵۴ تا ۵۶ کرسی پیش‌بینی می‌شد و حزب یاشار به رهبری او با ۲۲ تا ۲۳ کرسی پیشتاز بود و به بزرگ‌ترین حزب تبدیل می‌شد. برای اردوگاه نتانیاهو ۵۰ تا ۵۱ کرسی پیش‌بینی می‌شد و رأی حزب لیکود با حدود ۱۹ تا ۲۱ کرسی نسبت به گذشته به‌طور قابل توجهی کاهش یافته بود. احزاب عرب با ۱۴ تا ۱۶ کرسی به وزنه تعیین‌کننده تبدیل شده بودند. آستانه ورود به پارلمان ۳.۲۵ درصد است و چند حزب کوچک در نظرسنجی‌ها دقیقاً روی این مرز قرار داشتند و ورود یا عدم ورود آن‌ها می‌توانست توزیع کرسی‌ها را تغییر دهد. تعداد کل کرسی‌ها ۱۲۰ کرسی و آستانه اکثریت ۶۱ کرسی است و در تاریخ این رژیم هیچ حزبی نتوانسته به تنهایی به ۶۱ کرسی برسد و همیشه دولت ائتلافی تشکیل شده است. نتایج رسمی نهایی قرار است تا ۴ نوامبر منتشر شود و تا آن زمان ارقام بالا تنها برآورد هستند.
انتخاباتی در بدترین شرایط تاریخ رژیم
گاردین در توصیف این انتخابات نوشت: انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل در بدترین شرایط سیاسی اجتماعی این رژیم در طول تاریخ تشکیلش برگزار شده است. این انتخابات نخستین انتخابات از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳ بود و در فضایی به‌شدت قطبی‌شده برگزار شد. محور اصلی مبارزات انتخاباتی، مسئولیت‌پذیری در قبال شکست امنیتی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بود که در آن، حمله حماس منجر به کشته شدن حدود هزار و ۲۰۰ اشغالگر شد. اردوگاه مخالفان به رهبری آیزنکوت که رئیس سابق ستاد کل ارتش است به‌شدت بر مسئولیت نتانیاهو در قبال این شکست تمرکز داشت و خواستار تشکیل کمیته تحقیق ملی مستقل شد. نتانیاهو از سوی دیگر بر دستاوردهای جنگی و تجربه رهبری خود تأکید و از بحث درباره مسئولیت‌پذیری اجتناب می‌کرد و از حمایت علنی ترامپ نیز برخوردار بود.
این شکاف در سطح خیابان نیز کاملاً مشهود بود. در میدان گروگان‌ها در تل‌آویو حدود ۱۰۰هزار نفر در آخرین گردهمایی بزرگ پیش از انتخابات شرکت و از آیزنکوت استقبال کردند و خواستار تغییر دولت شدند، در حالی که در شهرک‌های کرانه باختری، شهرک‌نشینان همچنان قاطعانه از نتانیاهو حمایت می‌کردند و معتقد بودند تنها او می‌تواند امنیت را تضمین کند و اخبار منفی را توطئه چپ‌گرایان می‌دانستند. این شکاف تقریباً به‌طور کامل در دو اردوگاه انتخاباتی منعکس شد: اردوگاه مخالفان عمدتاً از مرکز و چپ و رأی‌دهندگان ناراضی از وضع موجود تشکیل شده بود و اردوگاه نتانیاهو پایگاه‌های راست افراطی و مذهبی را حفظ کرده بود. موضوعات کلیدی دیگر مانند افزایش هزینه‌های زندگی، اختلاف نظر درباره معافیت یهودیان ارتدوکس افراطی از خدمت سربازی و محدودیت اختیارات قوه قضائیه نیز مهم بودند، اما هیچ‌کدام به اندازه پرسش «آیا نتانیاهو باید کنار برود» تعیین‌کننده نبودند.
رژیم صهیونیستی چگونه اداره می‌شود؟
اسرائیل از سیستم نمایندگی نسبی با حوزه انتخابیه واحد سراسری استفاده می‌کند: کل سرزمین‌های اشغالی یک حوزه انتخابیه است، رأی‌دهندگان به فهرست احزاب رأی می‌دهند نه به نامزدهای فردی و کرسی‌ها براساس نسبت آرا توزیع می‌شود و احزابی که از ۳.۲۵ درصد عبور کنند وارد پارلمان می‌شوند. نکته کلیدی این است این انتخابات، نخست‌وزیر را تعیین نمی‌کند، همچنین مستقیماً دولت را نیز تعیین نمی‌کند؛ آنچه انتخاب می‌شود ترکیب ۱۲۰ کرسی پارلمان است و اینکه چه کسی می‌تواند نخست‌وزیر شود به توانایی تشکیل ائتلاف بستگی دارد.
روند به این صورت است که پس از تأیید نتایج، هرتزوگ، رئیس‌رژیم با نمایندگان احزاب مشورت می‌کند و به نامزدی که بیشترین احتمال موفقیت در تشکیل دولت را دارد اختیار تشکیل دولت می‌دهد، نه لزوماً بزرگ‌ترین حزب. این نامزد باید طی ۲۸ روز که قابل تمدید ۱۴ روزه است ائتلافی با بیش از ۶۱ کرسی تشکیل دهد. اگر شکست بخورد، رئیس‌رژیم ممکن است به فرد دیگری فرصت دهد یا ممکن است پارلمان منحل و انتخابات دوباره برگزار شود.
نتایج احتمالی و پیش‌بینی
تاکنون همه برآوردها حاکی از آن است هیچ اردوگاهی به تنهایی نمی‌تواند به ۶۱ کرسی برسد و تشکیل دولت باید از طریق ائتلاف یا حمایت خارجی حل شود و احتمال زیادی وجود دارد که درنهایت به انتخابات مجدد کشیده شود. سه مسیر اصلی وجود دارد.
مسیر اول، دولت اقلیت مخالفان با حمایت خارجی احزاب عرب است که نسبتاً ممکن اما دشوار است. احزاب مخالفان با ۵۴ تا ۵۶ کرسی به اضافه احزاب عرب با ۱۴ تا ۱۶ کرسی از نظر ریاضی می‌توانند از ۶۱ کرسی عبور کنند و رهبر حزب، راعم منصور عباس اعلام کرده حاضر است در ائتلاف آیزنکوت شرکت کند و فهرست مشترک نیز پیشنهاد حمایت از بیرون از دولت را داده است. اما مشکل این است خود آیزنکوت و سایر رهبران مخالفان در مبارزات انتخاباتی علناً همکاری با احزاب عرب را رد کرده‌اند و نتانیاهو دقیقاً از این موضوع برای حمله استفاده می‌کند. حتی اگر ائتلاف تشکیل شود، ناهمگونی ایدئولوژیک بسیار زیاد است و دولت بسیار ناپایدار خواهد بود.
مسیر دوم ائتلاف وحدت ملی است که احتمال کم اما گزینه‌ای برای شکستن بن‌بست محسوب می‌شود. در این سناریو نتانیاهو از متحدان راست افراطی خود فاصله می‌گیرد و با آیزنکوت ائتلاف می‌کند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد اگر هیچ طرفی به اکثریت نرسد ۵۵ درصد صهیونیست‌ها ترجیح می‌دهند دولت وحدت ملی تشکیل شود تا انتخابات مجدد، اما اردوگاه مخالفان، این انتخابات را به عنوان همه‌پرسی ضدنتانیاهو می‌بیند و بعید است به‌راحتی با او متحد شود.
مسیر سوم، بن‌بست در تشکیل دولت و رفتن به سمت انتخابات مجدد است که بیشترین احتمال را دارد. اگر مذاکرات ائتلافی شکست بخورد، پارلمان منحل می‌شود و اسرائیل ممکن است دوباره به پای صندوق‌های رأی برود. بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ اسرائیل به دلیل بن‌بست سیاسی در دو سال چهار بار انتخابات برگزار کرد و تحلیل‌ها به‌طور کلی معتقدند با توجه به فاصله زیاد میان دو اردوگاه و موانع سیاسی دشوار برای همکاری با احزاب عرب، انتخابات مجدد محتمل‌ترین نتیجه نهایی است. با قضاوت براساس داده‌های فعلی، محتمل‌ترین سناریو این است که آیزنکوت بزرگ‌ترین حزب باشد، اما نتواند دولت تشکیل دهد، نتانیاهو کرسی‌های کافی نداشته باشد، مذاکرات ائتلافی هفته‌ها به طول انجامد و در نهایت به بن‌بست برسد و رژیم اسرائیل را به سمت پنجمین انتخابات در چند سال گذشته سوق دهد.