برای حدود ۴۰۰ سال، دلایل وقوع محاکمات جادوگری در منطقه سیلم (Salem) همواره موضوع بحث و اختلاف‌نظر پژوهشگران بوده است. برخی‌ها ناآرامی‌های دوران نوجوانی را عامل اصلی می‌دانند، در حالی که گروهی دیگر احتمال می‌دهند نوعی قارچ توهم‌زا در شکل‌گیری این اتفاقات نقش داشته باشد. در سال ۱۶۹۲، سکونتگاه آرام پیوریتن‌ها در سیلم، واقع در
برای حدود ۴۰۰ سال، دلایل وقوع محاکمات جادوگری در منطقه سیلم (Salem) همواره موضوع بحث و اختلاف‌نظر پژوهشگران بوده است. برخی‌ها ناآرامی‌های دوران نوجوانی را عامل اصلی می‌دانند، در حالی که گروهی دیگر احتمال می‌دهند نوعی قارچ توهم‌زا در شکل‌گیری این اتفاقات نقش داشته باشد.
در سال ۱۶۹۲، سکونتگاه آرام پیوریتن‌ها در سیلم، واقع در ایالت ماساچوست آمریکا، ناگهان گرفتار آشوب و جنون جمعی شد. ساکنان این منطقه به‌طور غیرمنتظره یکدیگر را به جادوگری متهم کردند.
این اتفاق که امروزه با عنوان محاکمات جادوگری سیلم شناخته می‌شود، بعدها به بزرگ‌ترین شکار جادوگران در تاریخ آمریکا تبدیل شد. با این حال، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: چه عاملی باعث آغاز این ماجرا شد؟
بین سالهای ۱۶۹۲ تا ۱۶۹۳، بیش از ۲۰۰ نفر در سیلم به جادوگری متهم شدند و ۲۰ نفر نیز جان خود را از دست دادند. با وجود گستردگی این محاکمات، روند آن تقریباً به همان سرعتی که آغاز شده بود، پایان یافت. مردم سیلم سرانجام از فضای وحشت خارج شدند و زندگی عادی به جریان خود ادامه داد.
از آن زمان تاکنون، این رویداد یکی از عجیب‌ترین و بحث‌برانگیزترین فصل‌های تاریخ آمریکا برای پژوهشگران بوده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند زن‌ستیزی و تبعیض جنسیتی نقش مهمی در این اتفاقات داشتند؛ به‌ویژه آنکه بیشتر قربانیان را زنان تشکیل می‌دادند.
البته مردان نیز در جریان این محاکمات اعدام شدند. یکی از مشهورترین قربانیان، جایلز کوری، کشاورز ۸۰ سالهای بود که پس از متهم‌شدن به جادوگری، حاضر نشد در دادگاه حاضر شود. او به‌جای اعدام با طناب دار، با روشی وحشیانه به نام فشردن زیر سنگ مجازات شد. در این روش، سنگ‌های سنگین را یکی پس از دیگری روی بدنش قرار دادند تا جان باخت.
حتی حیوانات نیز از این اتهامات در امان نماندند و دست‌کم دو سگ به دلیل ارتباط ادعایی با جادوگری اعدام شدند. بنابراین، هرچند جنسیت در محاکمات سیلم تأثیرگذار بود، نمی‌توان آن را تنها دلیل وقوع این فاجعه دانست.
چه اتفاقی باعث شد یک شهر کوچک و آرام پیوریتن‌نشین به مرکز ترس، بدگمانی و آزار و شکنجه تبدیل شود؟ در ادامه، مهم‌ترین نظریه‌های مطرح‌شده درباره این ماجرا را بررسی می‌کنیم.
اختلال استرس پس از سانحه ناشی از جنگ با بومیان آمریکا
یکی از نظریه‌ها نشان می‌دهد جنگ‌های میان مهاجران اروپایی و بومیان آمریکا ممکن است در شکل‌گیری وحشت جمعی سیلم در سال ۱۶۹۲ نقش داشته باشند. یکی از درگیری‌های خونین این دوره، جنگ شاه فیلیپ بود که در دهه ۱۶۷۰ در مستعمرات آمریکا جریان داشت. مناطق درگیری فاصله چندانی با سیلم نداشتند.
بخش زیادی از ساکنان منطقه به شکل مستقیم یا غیرمستقیم از پیامدهای این جنگ‌ها تأثیر پذیرفته بودند. همین موضوع فضای آکنده از اضطراب و نگرانی ایجاد کرد و بسیاری از مردم از حملات احتمالی قبایل بومی همسایه هراس داشتند.
برخی از دخترانی که بعدها زنان مختلف را به جادوکردن خود متهم کردند، پیش از مطرح‌کردن این ادعاها شاهد حملات بومیان آمریکا بودند. به همین دلیل، گروهی از پژوهشگران احتمال می‌دهند مشاهده آن خشونت‌ها باعث بروز نوعی اختلال استرس پس از سانحه در این دختران شده باشد؛ مسئله‌ای که شاید در شکل‌گیری اتهامات بعدی نقش داشته است.
مری بث نورتون، مورخ آمریکایی، معتقد است جنگ‌های بومیان آمریکا از مسیر دیگری نیز بر محاکمات تأثیر گذاشتند. او به اعدام جورج باروز، کشیش سابقی که فرماندهی چند عملیات نظامی ناموفق علیه بومیان آمریکا را بر عهده داشت، اشاره می‌کند. از دیدگاه او، مقام‌های شهر با این اقدام تلاش داشتند مسئولیت ضعف خود در دفاع از مناطق مرزی را به عوامل ماورایی نسبت دهند.
به بیان دیگر، آن‌ها ترجیح می‌دادند باور کنند شیطان جامعه‌شان را تهدید می‌کند، نه اینکه ضعف‌های مدیریتی و نظامی خودشان عامل ناامنی باشد. در چنین شرایطی، مردم تصور می‌کردند با اعدام جادوگران می‌توانند امنیت را به شهر بازگردانند. همین باور انگیزه قدرتمندی برای شناسایی و مجازات افرادی ایجاد کرد که عامل تهدید جامعه معرفی می‌شدند.
احساس گناه در دوران پیوریتن‌ها
محاکمات جادوگری در اوایل سال ۱۶۹۲ آغاز شد؛ زمانی که بتی پاریس ۹ ساله و دخترعموی ۱۱ ساله‌اش، ابیگیل ویلیامز، رفتارهای عجیبی از خود نشان دادند.
آن‌ها زیر وسایل خانه پنهان می‌شدند، از درد فریاد می‌کشیدند و گاهی حتی مانند سگ‌ها پارس می‌کردند. ساموئل پاریس، پدر بتی، برای معاینه دختران از پزشک کمک خواست. پزشک هیچ مشکل جسمی مشخصی پیدا نکرد و در نهایت این نتیجه‌گیری مطرح شد که دختران طلسم شده‌اند.
با این حال، برخی منابع احتمال دیگری را مطرح می‌کنند. طبق این روایت، رفتارهای عجیب دختران ممکن است از ترس و اضطرابی ناشی شده باشد که پس از شرکت در یک بازی پیشگویی تجربه کرده بودند.
در آن دوران، کودکان ساکن سیلم تقریباً از تمام شکل‌های بازی و سرگرمی محروم بودند. از آن‌ها انتظار می‌رفت بیشتر وقت خود را صرف انجام کارهای خانه و مطالعه کتاب مقدس کنند. چنین شرایطی طبیعتاً باعث بی‌حوصلگی و کمبود سرگرمی در میان کودکان می‌شد.
این وضعیت می‌تواند علاقه بتی پاریس و ابیگیل ویلیامز به پیشگویی را توضیح دهد؛ سرگرمی‌ای که گفته می‌شود زنی برده به نام تیتوبا آن را به آن‌ها معرفی کرده بود. از آنجا که این فعالیت یکی از معدود راه‌های سرگرمی آن‌ها به شمار می‌رفت، دختران به‌تدریج به چنین باورهای خرافی علاقه‌مند شدند.
بر همین اساس، برخی معتقدند مشارکت آن‌ها در فعالیت‌های ممنوعه، همراه با احساس گناه و ترس ناشی از انجام این کارها، ممکن است دلیل اصلی رفتارهای غیرعادی‌شان بوده باشد.
ناآرامی‌های نوجوانی و سرکوب مردسالارانه
در سیلم، برخی از نخستین افرادی که دیگران را به جادوگری متهم کردند، دختران نوجوان بودند. بسیاری از افرادی که پس از آن نیز چنین اتهاماتی مطرح کردند، در دوران نوجوانی یا اوایل دهه ۲۰ زندگی خود قرار داشتند.
البته تنها جوانان نبودند که درباره جادوگران ادعاهایی مطرح می‌کردند، اما نقش پررنگ دختران نوجوان در آغاز ماجرا باعث شده برخی پژوهشگران ناآرامی‌های روانی دوران بلوغ را یکی از عوامل احتمالی شکل‌گیری محاکمات بدانند.
جان پاتنام در کتاب خود با عنوان Entertaining Satan: Witchcraft and the Culture of Early New England این نظریه را بررسی می‌کند که محاکمات جادوگری در واقع نوعی شورش نوجوانان علیه اقتدار نسل مسن‌تر و ساختار مذهبی پیوریتن‌ها بوده است. نکته قابل‌توجه اینکه بیشتر افرادی که به جادوگری متهم شدند، بزرگسال بودند.
اگر ناآرامی‌های دوران نوجوانی واقعاً دختران جوان را به طرح چنین اتهاماتی سوق داده باشد، احتمال دارد ریشه این احساسات را در سرکوب زنان توسط ساختار مردسالارانه آن دوران جست‌وجو کنیم. با این حال، صرف‌نظر از درستی این فرضیه، زنان مسن‌تر در جریان محاکمات بیشترین آسیب را از این ساختار اجتماعی متحمل شدند.
برخی مورخان فمینیست محاکمات جادوگری سیلم را نمونه دیگری از آزار زنان توسط نظام مردسالار می‌دانند؛ زنانی که برخلاف هنجارهای اجتماعی پذیرفته‌شده رفتار می‌کردند و به همین دلیل هدف تعقیب و مجازات قرار می‌گرفتند.
همانند بسیاری از شکار جادوگران در اروپا، زنان در سیلم نیز اصلی‌ترین هدف اتهامات بودند. به‌خصوص زنانی که رفتار یا سبک زندگی آن‌ها با انتظارات اجتماعی آن دوران مطابقت نداشت.
با وجود اختلاف‌نظر درباره علت دقیق محاکمات جادوگری سیلم، تقریباً تردیدی وجود ندارد که نیروها و فشارهای اجتماعی در شکل‌گیری این اتفاق نقش داشته‌اند.
آب‌وهوای سرد قبل از محاکمات جادوگری سیلم
شاید عجیب به نظر برسد، اما برخی پژوهشگران آب‌وهوای سرد را یکی از عوامل احتمالی آغاز محاکمات جادوگری سیلم می‌دانند. در سال ۲۰۰۴، امیلی اوستر، فارغ‌التحصیل دانشگاه هاروارد، این نظریه را در پایان‌نامه دانشگاهی خود مطرح کرد.
اوستر در پژوهش خود اشاره می‌کند که فعال‌ترین دوره محاکمات جادوگری در اروپا و برخی مناطق دیگر، با یک دوره حدوداً ۴۰۰ ساله از دماهای پایین‌تر از میانگین هم‌زمان بوده است.
اوستر در این باره نوشت:
فعال‌ترین دوره محاکمات جادوگری، که عمدتاً در اروپا جریان داشت، با دوره‌ای از کاهش دما نسبت به میانگین معمول هم‌زمان بود؛ دوره‌ای که اقلیم‌شناسان آن را عصر یخبندان کوچک می‌نامند.
او همچنین توضیح داد:
کاهش دما باعث افزایش دفعات نابودی محصولات کشاورزی شد. سردترشدن آب دریاها نیز مانع مهاجرت ماهی کاد و دیگر گونه‌های ماهی به مناطق شمالی‌تر شد و یکی از منابع غذایی حیاتی برخی مناطق شمال اروپا را از بین برد.
اوستر معتقد بود مردم در مواجهه با تغییرات مرگبار الگوهای آب‌وهوایی، به‌دنبال قربانی و مقصر می‌گشتند تا بتوانند مشکلات خود را به او نسبت دهند.
سال ۱۶۹۲ دقیقاً در میانه یک دوره سرمای ۵۰ ساله قرار داشت که از سال ۱۶۸۰ تا ۱۷۳۰ ادامه پیدا کرد. این هم‌زمانی تا حدودی به نظریه اوستر اعتبار می‌بخشد.
علاوه بر این، بسیاری از مردم آن دوران باور داشتند جادوگران می‌توانند آب‌وهوا را کنترل کنند و محصولات کشاورزی را نابود سازند. بنابراین، زمانی که کشاورزان با برداشت ضعیف محصولات و شرایط نامساعد جوی روبه‌رو می‌شدند، ممکن بود تمام این مشکلات را نتیجه دخالت جادوگران بدانند.
آیا هیستری جمعی خود عامل آغاز محاکمات جادوگری سیلم بود؟
معمولاً از هیستری جمعی به‌عنوان یکی از پیامدهای محاکمات جادوگری سیلم یاد می‌شود، اما برخی پژوهشگران احتمال می‌دهند همین پدیده از عوامل آغاز این اتفاقات نیز بوده باشد.
هیستری جمعی به‌عنوان گسترش سریع اختلال تبدیلی تعریف می‌شود؛ وضعیتی که در آن افراد علائم جسمی مختلفی را تجربه می‌کنند، در حالی که هیچ علت یا بیماری جسمی مشخصی برای آن‌ها وجود ندارد. در چنین شرایطی، فشارهای روانی به شکل نشانه‌های جسمی بروز پیدا می‌کنند.
برخی معتقدند دخترانی که در ابتدا ادعا کردند جادو شده‌اند، دقیقاً چنین وضعیتی را تجربه می‌کردند. زندگی در جامعه‌ای سخت‌گیر، مذهبی و محدود در کنار خطرات زندگی در مناطق مرزی و دورافتاده، فشار روانی زیادی بر آن‌ها وارد می‌کرد. احتمال دارد این دختران اضطراب و تنش‌های خود را به شکل علائم جسمی نشان داده باشند.
این وضعیت در ادامه ممکن است باعث شکل‌گیری یک باور جمعی در میان ساکنان روستا شده باشد؛ باوری که طبق آن، جادوگران در میان مردم زندگی می‌کردند و امنیت جامعه را تهدید می‌کردند. زمانی که تقریباً همه افراد چنین احساسی پیدا کردند، شرایط برای آغاز یک شکار گسترده جادوگران فراهم شد.
نقش هیستری جمعی در این اتفاقات کاملاً قابل‌توجه به نظر می‌رسد، اما مشخص‌کردن میزان تأثیر متقابل این توهمات بر یکدیگر احتمالاً برای همیشه غیرممکن خواهد ماند. با وجود این، این نظریه همچنان یکی از توضیحات قابل‌توجه برای درک علت محاکمات جادوگری سیلم به شمار می‌رود.
قارچ‌های توهم‌زا؛ یکی از عجیب‌ترین نظریه‌ها درباره علت محاکمات سیلم
در دهه ۱۹۷۰، نظریه‌ای غیرمعمول درباره علت محاکمات جادوگری سیلم مطرح شد که قارچ‌های توهم‌زا را عامل اصلی این اتفاقات معرفی می‌کرد. شاید این فرضیه در نگاه اول دور از ذهن به نظر برسد، اما قارچی به نام ارگوت در شرایط آب‌وهوایی مناسب روی چاودار و گندم رشد می‌کند.
این قارچ می‌تواند باعث تشنج، توهم و احساس سوزش یا گزگز در بدن شود. امروزه از ترکیبات آن در برخی فرایندهای شیمیایی برای تولید ال‌اس‌دی نیز استفاده می‌کنند. به همین دلیل، احتمال داده شده که مسمومیت با ارگوت بتواند علائم افرادی را که در سیلم ادعا می‌کردند طلسم شده‌اند، توضیح دهد.
این نظریه نخستین بار توسط لیندا کاپورئل مطرح شد. او معتقد بود مسمومیت ناشی از قارچ ارگوت ممکن است باعث بروز مشکلات جسمی عجیب افرادی شده باشد که به جادوگری متهم می‌شدند. نکته مهم اینکه بسیاری از علائم مسمومیت با این قارچ شباهت زیادی به نشانه‌هایی داشت که دختران سیلم تجربه می‌کردند.
جالب اینکه شرایط آب‌وهوایی سیلم در زمستان سالهای ۱۶۹۱ تا ۱۶۹۲ برای رشد قارچ ارگوت کاملاً مناسب بود. علاوه بر این، پژوهش‌های انجام‌شده درباره مسمومیت با این قارچ نشان داده‌اند که کودکان بیش از بزرگسالان در برابر اثرات آن آسیب‌پذیر هستند.
با این حال، آیا واقعاً امکان دارد مسمومیت با قارچ ارگوت باعث وقوع محاکمات جادوگری سیلم شده باشد؟ این پرسش همچنان یکی از دلایل بحث‌برانگیز بودن این نظریه به شمار می‌رود و در عین حال، آن را به یکی از جذاب‌ترین توضیحات احتمالی این رویداد تاریخی تبدیل کرده است.
در نهایت، شاید هرگز نتوانیم با اطمینان مشخص کنیم چه عاملی باعث آغاز محاکمات جادوگری سیلم شد. با این وجود، این فصل عجیب از تاریخ آمریکا پس از گذشت چندین قرن همچنان به همان اندازه اسرارآمیز و کنجکاوی‌برانگیز باقی مانده است.