ملکان- خانواده‌ای در ملکان در مواجهه با گرانی زمین، پشت‌بام و حیاط خانه را به فضای پرورش گل و گیاه تبدیل کرده‌اند و با اشتغال‌زایی برای چهار نفر، به دنبال راه‌اندازی گلخانه بزرگ‌تر هستند.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها؛ اسد بابایی: در روزگاری که افزایش قیمت زمین، راه‌اندازی بسیاری از کسب‌وکارها را با دشواری مواجه کرده است، یک خانواده در ملکان با بهره‌گیری از فضای پشت‌بام و حیاط خانه خود، علاقه به گل و گیاه را به فرصتی برای اشتغال و درآمدزایی تبدیل کرده‌اند؛ ابتکاری که نشان می‌دهد گاهی برای آغاز یک فعالیت اقتصادی، پیش از هر چیز باید به ظرفیت‌های مغفول‌مانده اطراف خود توجه کرد.
خانواده اسماعیل‌زاده در ملکان، به جای آنکه به دلیل نداشتن زمین مناسب از علاقه خود به پرورش گل و گیاه دست بکشند، پشت‌بام خانه را به فضایی برای نگهداری و پرورش انواع گل تبدیل کرده‌اند. اکنون حدود ۱۶۰ مترمربع از فضای پشت‌بام و ۱۰۰ مترمربع از حیاط این خانه در خدمت این فعالیت قرار گرفته است؛ فضایی که با تلاش اعضای خانواده، از یک محیط معمولی خانگی به محلی برای کار و کسب درآمد تبدیل شده است.
در این مجموعه خانگی، نزدیک به ۱۰۰ تا ۱۲۹ گل و گیاه نگهداری می‌شود و اعضای خانواده هر کدام بخشی از کار را بر عهده دارند. رسیدگی به گل‌ها، آبیاری و مراقبت از آن‌ها بخشی از فعالیت روزانه این خانواده است؛ فعالیتی که علاوه بر پاسخ‌گویی به علاقه آنان، زمینه‌ای برای مشارکت اقتصادی اعضای خانواده فراهم کرده است.
گرانی زمین؛ انگیزه‌ای برای استفاده از فضای پشت‌بام
یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی افرادی که قصد ورود به فعالیت‌های تولیدی دارند، هزینه بالای تهیه زمین و فضای مناسب است. خانواده اسماعیل‌زاده نیز با همین مسئله روبه‌رو بودند، اما به جای کنار گذاشتن ایده خود، از فضای موجود در محل سکونتشان استفاده کردند.
یکی از اعضای این خانواده درباره علت شکل‌گیری این فعالیت به خبرنگار مهر می‌گوید: قیمت زمین بالاست و امکان تهیه زمین برایمان وجود نداشت؛ به همین دلیل تصمیم گرفتیم از فضای بالای پشت‌بام نیز استفاده کنیم و آن را به محلی برای پرورش گل تبدیل کنیم.
این تصمیم، زمینه استفاده از فضایی را فراهم کرد که پیش از آن ظرفیت چندانی برای فعالیت اقتصادی نداشت. پشت‌بام خانه که معمولاً کاربری محدودی دارد، با تلاش اعضای خانواده به محیطی برای پرورش گل و گیاه تبدیل شد؛ اقدامی که بدون نیاز به تهیه زمین مستقل، امکان آغاز یک فعالیت درآمدزا را برای آنان فراهم کرده است.
البته راه‌اندازی چنین فضایی به معنای نبود مشکل نیست. این خانواده برای ایجاد و توسعه فعالیت خود با دشواری‌هایی روبه‌رو شده‌اند و اکنون در تلاش‌اند با فراهم شدن حمایت‌های لازم، کار خود را گسترش دهند.
چهار عضو خانواده در یک کسب‌وکار خانگی
یکی از جنبه‌های قابل توجه این تجربه، مشارکت اعضای خانواده در اداره این فعالیت است. به گفته اسماعیل‌زاده، چهار نفر از اعضای خانواده شامل خود او، همسرش، خواهرش و داماد خانواده در این کار مشارکت دارند.
او با اشاره به هدف خود از راه‌اندازی این فعالیت، اشتغال اعضای خانواده را یکی از انگیزه‌های اصلی این کار عنوان می‌کند و می‌گوید: تلاش کردیم با استفاده از امکانات موجود، زمینه‌ای فراهم کنیم تا اعضای خانواده بتوانند در کنار یکدیگر کار کنند و از این طریق درآمدی داشته باشند.
در این میان، کمک اعضای جوان‌تر خانواده نیز بخشی از روند روزانه کار است. یکی از اعضای خانواده درباره نقش خود در این فعالیت توضیح می‌دهد: در آبیاری گل‌ها به پدرم کمک می‌کنم و در نگهداری از آن‌ها مشارکت دارم.
این همکاری خانوادگی، نمونه‌ای از شکل‌گیری یک فعالیت اقتصادی در مقیاس کوچک است که در آن، تقسیم کار میان اعضای خانواده می‌تواند به استفاده بهتر از زمان و امکانات موجود کمک کند. هرچند اطلاعاتی درباره میزان درآمد این مجموعه ارائه نشده است، مشارکت چهار نفر در آن نشان می‌دهد که این فعالیت از سطح یک سرگرمی شخصی فراتر رفته و به بخشی از کار روزانه خانواده تبدیل شده است.
توسعه گلخانه و ایجاد فرصت برای زنان روستا
خانواده اسماعیل‌زاده به فعالیت کنونی خود محدود نمانده‌اند و در فکر توسعه فضای پرورش گل و راه‌اندازی یک مجموعه بزرگ‌تر هستند. چشم‌انداز آنان تنها افزایش تعداد گل‌ها نیست، بلکه ایجاد زمینه اشتغال برای افراد بیشتری از جمله زنان روستا را نیز در بر می‌گیرد.
این خانواده در توضیح برنامه‌های آینده خود می‌گویند که قصد دارند فعالیت گلخانه‌ای را گسترش دهند و امکان مشارکت زنان روستا در فعالیت‌های تولیدی خانگی را فراهم کنند؛ به‌گونه‌ای که آنان نیز بتوانند بدون نیاز به حضور در محیط‌های کاری دور از محل زندگی، در خانه به فعالیت اقتصادی بپردازند.
چنین رویکردی می‌تواند در صورت فراهم شدن زیرساخت‌ها و حمایت‌های لازم، زمینه استفاده از ظرفیت نیروی کار محلی را فراهم کند. با این حال، تحقق این هدف به تأمین امکانات مورد نیاز برای توسعه فعالیت، فراهم شدن منابع مالی و ایجاد شرایط مناسب برای تولید و عرضه محصولات وابسته است.
درخواست تسهیلات برای ساخت گلخانه قارچ
با وجود راه‌اندازی این فعالیت در فضای خانه، اعضای خانواده برای توسعه کار خود با محدودیت‌هایی مواجه‌اند. اسماعیل‌زاده با اشاره به مشکلاتی که در مسیر ایجاد این مجموعه پشت سر گذاشته‌اند، خواستار حمایت و اعطای تسهیلات برای گسترش فعالیت تولیدی خود شده است.
او می‌گوید برای راه‌اندازی این مجموعه با مشکلات زیادی روبه‌رو شده‌اند و امیدوارند با دریافت کمک و تسهیلات بتوانند یک گلخانه بزرگ پرورش قارچ احداث کنند.
این درخواست نشان می‌دهد که خانواده برای عبور از مرحله فعالیت محدود خانگی و رسیدن به مقیاس بزرگ‌تر، به منابع مالی و امکانات بیشتری نیاز دارند. احداث گلخانه بزرگ‌تر می‌تواند دامنه فعالیت آنان را افزایش دهد، اما میزان سرمایه مورد نیاز، ظرفیت تولید و برنامه اجرایی این طرح در اطلاعات ارائه‌شده مشخص نشده است.
از سوی دیگر، برنامه این خانواده برای ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر، به‌ویژه برای زنان روستا، اهمیت حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و خانگی را برجسته می‌کند. این نوع فعالیت‌ها در صورت برخورداری از آموزش، سرمایه اولیه و دسترسی به بازار فروش می‌توانند زمینه مشارکت اقتصادی اعضای خانواده و دیگر ساکنان محلی را فراهم کنند.
ظرفیتی کوچک با چشم‌اندازی فراتر از یک پشت‌بام
تجربه خانواده اسماعیل‌زاده در ملکان، نمونه‌ای از استفاده خلاقانه از فضاهای بلااستفاده برای آغاز یک فعالیت اقتصادی است. آنان به جای انتظار برای فراهم شدن امکان خرید زمین، از فضای حدود ۱۶۰ مترمربعی پشت‌بام و ۱۰۰ مترمربعی حیاط خانه خود بهره گرفته‌اند و با مشارکت چهار عضو خانواده، پرورش گل و گیاه را به فعالیتی درآمدزا تبدیل کرده‌اند.
این تجربه در عین حال، محدودیت‌های پیش روی کسب‌وکارهای کوچک را نیز نشان می‌دهد؛ محدودیت‌هایی که از هزینه بالای تهیه زمین آغاز می‌شود و با نیاز به سرمایه برای توسعه فعالیت ادامه می‌یابد.
اکنون این خانواده امیدوارند با دریافت تسهیلات، فعالیت خود را گسترش دهند و علاوه بر پرورش گل، زمینه راه‌اندازی گلخانه بزرگ پرورش قارچ و اشتغال افراد بیشتری را فراهم کنند.
آنچه این تجربه را قابل توجه می‌کند، صرفاً تبدیل پشت‌بام یک خانه به فضای پرورش گل نیست؛ بلکه تلاش برای تبدیل امکانات محدود به فرصتی برای کار و درآمدزایی است. با این حال، تحقق برنامه توسعه این مجموعه و ایجاد اشتغال برای افراد بیشتر، به حمایت‌های مورد نیاز و فراهم شدن شرایط لازم برای گسترش فعالیت وابسته خواهد بود.