تهران- ایرنا- مستندهای «از غزه تا اسکار»، «آرزو» و «رنگها زیر آسمان» که توسط سینماگران فلسطینی ساخته شدهاند، علاوه بر نمایش وجوهی کمتر دیده شده از زندگی در جنگ و مردم غزه، وضعیت انسانِ در بحران و مقاومت او برای ادامه زندگی را نمایش میدهند.
به گزارش ایرنا، مستند کوتاه «آرزو» ساخته عوث البنا، روایتی از زندگی دخترانی است که زندگی شان به پیش و پس از جنگ غزه، تقسیم شده است. مردی جوان میکوشد با آموزش تئاتر به آنها، امید و رویاپردازی را در این دختران نوجوان زنده نگه دارد. فیلمساز با پرهیز از نمایش آشکار حجم وسیع ویرانی و جنگ، تمرکزش را روی «انسان» در جنگ، آوارگی و بیپناهی گذاشته است. زندگی هر یک از شخصیتها رنج آور و اندوهبار است، آنها اغلب اعضای خانوادهشان را از دست داده و خانهشان در موشک باران رژیم صهیونیستی کاملا ویران شده است، کارگردان، آنها را با دنیای تخیل و امید پیوند میزند و میکوشد فشار ناشی از آوارگی را از دوش آنها بردارد، اگر چه به نظر نمیرسد زخمهای کودکان فیلم، به سرعت التیام پیدا کنند.
«آرزو» با خبر آتشبس به پایان میرسد، بچهها آرزوی بازگشت به خانه، بازی با عروسکها و خوابیدن روی تختهای نرمشان را دارند، حضور در مدرسه برایشان رویاست و میخواهند به زندگی آرام بازگردند. «آرزو» به خوبی نشان میدهد که انسان در بحران و خشونت تا چه اندازه آسیب پذیر است و کودکان به عنوان نخستین قربانیان این فجایع، چقدر بیپناهند.
در مستند «از غزه تا اسکار» به کارگردانی علا دامو، فیلمسازی جوان شخصیت اصلی است، کارگردانی که میکوشد ویرانی و جنگ را برای آیندگان ثبت کند. دوربین در «از غزه تا اسکار» وارد خیابان میشود و تماشاگر انبوه خانههای ویران شده و ساختمانهای رها شده را میبیند، موجی از آوارگان در همه جا دیده میشوند، بساطِ دستفروشها محقر و کمبود غذا و موادبهداشتی مشهود است، «از غزه تا اسکار» در کنار همه این تصاویر، زندگی زیر سایه موشک باران، مهاجرت و نسلکشی را نشان میدهد.
شخصیت اصلی فیلم دوربین را مقابل خود گذاشته و برای مادرش پیامی تصویری ضبط میکند اما نمیداند این پیام، چگونه و چه زمانی به دست او خواهد رسید. وقتی کارگردان، موقع خرید قهوه، از قبول شدن فیلم قبلیاش برای حضور در اسکار میگوید، قهوه فروشِ جوان از او درباره اسکار میپرسد، اما مردی میانسال، که اسکار را میشناسد با او وارد بحث شده و از اهمیت دیده شدن فیلم در اسکار میگوید. «از غزه تا اسکار» همانطور که از نامش پیداست، فیلمی است با ادای دین به سینما و در دفاع از ثبت تصویر برای بیان واقعیت، فیلم با جملهای کلیدی تمام میشود: «میتوانید سرزمینها را اشغال کنید، اما سینما را نه» و تجربه پروژههای فیلمسازی رشید مشهراوی تهیهکننده این مستندها، و نمایشهای جهانی این آثار نشان میدهد که سینما موفق بوده صدای غزه را به گوشِ جهانیان رسانده است. ساختار تصویری «از غزه تا اسکار» نسبت به «آرزو» دیگر فیلم این مجموعه شاعرانهتر و تصاویر و قاببندیها با فاصله از ساختار گزارشی، سینماییتر است.
«رنگها زیر آسمان» ساخته ریما محمود، روایت موازی زندگی دو دختر جوان در اردوگاه آوارگان در غزه است، دو دختر که یکی میخواهد نقاشی کند و دیگری رویای خوانندگی در سر دارد. هر سه فیلم، تصویری که از زندگی در غزه وجود دارد، تغییر می دهند، «رنگها زیر آسمان» بیش از اپیزودهای دیگر این ویژگی را دارد. در جامعهای که هنوز سنت و مذهب در آن ریشهدار است. دو دختر جوان عرب، حمایت خانواده برای ورود به فضاهای تازه را دارند، دختری که میخواهد بخواند از مسیری که پیش از جنگ طی شده میگوید، او امیدوار است پس از پایان جنگ، فرصت خواندن پیدا کند. ترانهای که اجرا می کند، درباره پدر و برادرش است که در جنگ از دست داده، دختر نقاش، روی دیوار اردوگاه نقاشی میکند تا به گفته خودش یادش برود، در شرایط جنگی زندگی می کند.
موسیقی و ترانه در این فیلم، نقشی پررنگ دارد، زبان عربی، زبان شعر است و در این اپیزود، شعرها، دلنشین و پراحساسند. «رنگها زیر آسمان» نماهایی زیبا از دریا، ساحل و آسمانِ غزه دارد. گویی زندگی و زیبایی، از دل ویرانه و مهاجرت ناخواسته، خود را به رخ میکشد.
برخلاف تصور، سه مستند کوتاهی که تولید مشترک مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی و رشید مشهراوی سینماگر فلسطینی است، در ساختار و روایت، پیشرو و جذابند. تصویربرداری خوب، تدوین و موسیقی مناسب، امتیاز هر سه فیلم است که در شرایط دشوار ساخته شدهاند. سه مستند درباره غزه، اما با تمرکز بر زندگی، تمدن و علایق قومی که گرفتار جبر جغرافیایی شده، اما رویاهایش شبیه همه انسانهای روی زمین است.
