سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری امروز دوشنبه ۱۱ آبان ماه به پرسش های خبرنگاران رسانه های داخلی و خارجی پاسخ داد.
به گزارش خبرآنلاین، سخنگوی وزارت خارجه در ابتدای این نشست خبری گفت: تحولات در منطقه ما با شتاب ادامه دارد. تحولات منطقه غرب آسیا کماکان حول محور فلسطین اشغالی جریان دارد و مسئله اصلی، تداوم نسل‌کشی در فلسطین و استمرار اشغالگری است. اساساً همه ما می‌دانیم که علت‌العلل ناامنی و مشکلات در منطقه ما، رژیم صهیونیستی است.
وی ادامه داد: پس از انتخابات این رژیم، جنایات آن علیه مردم غزه و لبنان تشدید شده است. تنها در روز گذشته، بیش از ۱۰ نفر از فلسطینیان در جریان تهاجم رژیم صهیونیستی به شهادت رسیدند. در آستانه فصل سرما و زمستان، وضعیت و مشکلات آوارگان فلسطینی در غزه فاجعه‌بار است. حتی اجازه ورود کانکس و امکانات اولیه زندگی را به فلسطینیان نمی‌دهند. متأسفانه کشورهای اروپایی و جامعه جهانی در برابر تداوم این جنایات دچار نوعی کرختی شده‌اند. ما با پدیده‌ای فوق‌العاده خطرناک مواجه هستیم و آن، عادی‌سازی جنایت و کشتار است؛ اینکه فلسطینیان صرفاً به عدد و رقم تقلیل پیدا کنند. هر جانی که از دست می‌رود، به معنای نابود شدن زندگی یک انسان است.
بقائی خاطرنشان کرد: هم سازمان ملل متحد و هم نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی، به‌ویژه سازمان همکاری اسلامی، مسئولیت و رسالت دارند که در برابر این جنایات موضع‌گیری کنند. کمیته مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد نیز در گزارش اخیر خود بخشی از فجایع در حال وقوع را به تصویر کشیده و نشان داده است که نسل‌کشی در فلسطین، هم در غزه و هم در کرانه باختری، به‌شدت ادامه دارد. ما می‌دانیم که مقامات رژیم صهیونیستی تحت تعقیب هستند، اما همزمان دیوان بین‌المللی کیفری در معرض سنگین‌ترین فشارها از سوی آمریکا قرار دارد؛ صرفاً به این دلیل که تلاش کرده است بر اساس اساسنامه خود، جنایتکاران را تحت تعقیب قرار دهد.
مشروح این نشست را به نقل از ایرنا می‌خوانیم:
انتصابات جدید در سطح نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه این نشست خبری گفت: یک خبر هم خدمت شما عرض کنم؛ خبری که به‌صورت دوره‌ای در اینجا درباره آن اطلاع‌رسانی می‌کنم و مربوط به انتصابات جدید در سطح نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران است. ما پنج انتصاب داشته‌ایم که یکی از آنها مربوط به سفارت جمهوری اسلامی ایران در قبرس است. آقای شمسی‌زاده، که چهره‌ای آشنا در حوزه رسانه هستند و پیش‌تر مدیرکل رسانه‌های داخلی وزارت امور خارجه بوده‌اند، به‌عنوان سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در قبرس انتخاب شده‌اند. از زحمات ایشان قدردانی کنم و برایشان در مسئولیت جدید آرزوی موفقیت داشته باشم.
سفرآقای غریب آبادی به دوحه برای تسهیل تعامل غیرمستقیم میان ایران و آمریکا بود
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی با این مضمون که «در چند روز اخیر رایزنی‌ها بین ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها از جمله قطر ادامه داشته و علاوه بر سفر هیات قطری به تهران در روز پنجشنبه، معاون وزیر خارجه هم به دوحه رفت. همزمان شاهد اظهارنظرهای ضد و نقیض مقام‌های آمریکایی هستیم که همزمان با تهدید از دیپلماسی سخن می‌گویند. نتیجه رایزنی‌ها تا الان چه بوده است؟ ضمنا آیا تغییری در ترکیب تیم مذاکره‌کننده و تیم عالی مسئول در زمینه دیپلماسی در دوره جنگ شاهدیم؟» گفت: سفر معاون وزیر امور خارجه به دوحه با هدف تسهیل تعاملات میان میانجی و ایران انجام شد. با توجه به اینکه قطر در حال تسهیل تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا است، آقای غریب‌آبادی نیز برای همین منظور در دوحه حضور داشتند و گفت‌وگوها همچنان ادامه دارد.
وی ادامه داد: موضوع، موضوع پیچیده‌ای است یا بهتر است بگویم موضوعات بسیار پیچیده‌ای در میان است و گذر زمان نیز با توجه به عملکرد آمریکا بر پیچیدگی آنها افزوده است. از نظر ما، تبادل پیام‌ها همچنان ادامه دارد و آمریکا باید این واقعیت را بپذیرد که ما هر آنچه را که به‌عنوان مطالبات مشروع ایران مدنظر بوده، در قالبی معقول از مدت‌ها قبل به طرف آمریکایی منعکس کرده‌ایم.
بقائی ادامه داد: وقتی از مطالبات صحبت می‌کنیم، باید در نظر داشته باشیم که اجرای این مطالبات برای بازگشت امنیت به منطقه ضروری است. نمی‌توان از امنیت تنگه هرمز ابراز نگرانی کرد، اما همزمان به محاصره اقتصادی ایران ادامه داد، همه مواردی را که در قالب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفته شده بود، کنار گذاشت و انتظار داشت ایران به‌صورت یک‌جانبه تعهداتی را بپذیرد. این یک معامله یک‌سویه خواهد بود که به‌سادگی پایدار نخواهد ماند.
وی افزود: بنابراین، اصرار ایران بر اجرای مطالباتش، صرفاً در راستای منافع ملی کشور و به‌صورت یک‌جانبه نیست، بلکه رویکردی معقول با هدف کمک به بازگشت امنیت به جامعه، تنگه هرمز و منطقه خلیج فارس است.
شورای عالی امنیت ملی، مدیریت دیپلماسی کشور را برعهده دارد
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه پاسخ به سوال گفت: در رابطه با تغییر ترکیب تیم مذاکره‌کننده، دبیر محترم شورای عالی امنیت ملی به صراحت موضوع را تشریح کردند درباره روند مدیریت دیپلماسی کشور و اینکه شورای عالی امنیت ملی این روند را مدیریت می‌کند. منظور از شورای عالی امنیت ملی، ریاست محترم جمهوری به‌عنوان رئیس شورا و وزارت خارجه به عنوان عضو آن و سایر ارکان نظام است که در این شورا نقش و جایگاه دارند.
بقائی ادامه داد: مذاکره‌کننده ما، همان‌طور که وزیر محترم امور خارجه نیز در مصاحبه روز گذشته اعلام کردند، جناب آقای قالیباف هستند. الحمدلله انسجام و همدلی میان تصمیم‌گیران و مراجع عالی تصمیم‌گیری حقیقتاً بی‌سابقه است و این موضوع را باید مورد توجه قرار داد.
ملاک ما عملکرد دولت آمریکاست نه لحن نامه‌ها
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره نامه اخیر معاون رئیس‌جمهور آمریکا به دبیر شورای عالی امنیت ملی و گمانه‌زنی‌ها پیرامون لحن و پیشنهادهای متمایز آن اظهار داشت: تفاوت در لحن و سبک نامه‌نگاری یک امر طبیعی است و افراد ممکن است با شیوه‌های گوناگونی بنویسند یا سخن بگویند؛ اما آنچه برای جمهوری اسلامی ایران ملاک قضاوت به شمار می‌رود، عملکرد عینی دولت آمریکاست. تجربه نشان داده است که واشنگتن در حوزه دیپلماسی نه‌تنها ابتکاری از خود ندارد، بلکه هر زمان روزنه‌ای برای دیپلماسی باز شده، آن را تخریب کرده است. آمریکا در طول دو سال گذشته پیوسته بر طبل جنگ کوبیده و روندهای دیپلماتیک را یا در میانه راه مختل کرده و یا پس از به نتیجه رسیدن، نظیر تفاهم‌نامه اسلام‌آباد که مذاکره‌کننده ارشد آن همین نویسنده نامه بود و تنها دو تا سه هفته بعد زیر پا گذاشته شد، تخریب کرده است؛ تا جایی که رئیس‌جمهور آمریکا اخیراً آن روند را اتلاف وقت خواند؛ بنابراین هر حرکت دیپلماتیک از سوی طرف آمریکایی باید با نهایت احتیاط نگریسته شود.
ابتکار روی میز همان طرح ایران است؛ توپ در زمین واشنگتن قرار دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه تنها ابتکار واقعی موجود، طرح پیشنهادی تهران است، تصریح کرد: ابتکار دیپلماتیک همان طرحی است که جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد و در جریان سفر هیئت کشورمان به نیویورک به‌طور مفصل درباره آن بحث شد، نظرات طرف مقابل از طریق واسطه‌ها دریافت گردید و ملاحظات متقابل رد و بدل شد. این پیشنهاد همچنان روی میز قرار دارد و توپ کاملاً در زمین ایالات متحده است؛ چرا که مطالبات ایران شفاف، معقول و منطقی بیان شده است. هیچ توافقی شکل نمی‌گیرد و تنگه هرمز بازگشایی یا امن نمی‌شود مگر آنکه محاصره دریایی آمریکا پایان یابد و خواسته‌های مشروع ایران عملیاتی شود.
تصمیم‌گیری درباره پاسخ به نامه بر عهده دبیر شعام است؛ امکان اجرای طرح ایران ظرف دو روز
بقائی درباره پاسخ به این نامه‌نگاری و سرنوشت میانجی‌گری‌ها خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه مخاطب نامه، دبیر محترم شورای عالی امنیت ملی بوده‌اند، تصمیم‌گیری پیرامون نحوه و کیفیت پاسخ بر عهده ایشان خواهد بود. با این حال، تأکید می‌کنم که این نامه آغازگر هیچ ابتکار جدیدی نیست و مبنای هرگونه تعامل غیرمستقیم از طریق واسطه‌ها، همان طرح مراحل هفت‌گانه جمهوری اسلامی ایران است. ما بر اساس حسن نیت خود این سازوکار را فشرده کرده‌ایم و در صورت پذیرش و اجرای مطالبات مشروع ایران، این امکان وجود دارد که ظرف دو روز کل طرح عملیاتی شود، امنیت به تنگه هرمز بازگردد و فرایند مذاکرات کلید بخورد؛ امری که تحقق آن تماماً به اراده و تصمیم واشنگتن بستگی دارد.
یهودستیزی پدیده‌ای اروپایی است و به فرهنگ و تمدن ایرانی نمی‌چسبد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی پیرامون اتهام‌زنی‌های اخیر برخی کشورهای غربی از جمله آلمان، انگلیس، استرالیا و گزارش شبکه سی‌بی‌اس کانادا مبنی بر ادعای طراحی تحرکات ضد یهودی توسط ایران اظهار داشت: اتهام یهودستیزی اساساً به ایران و ملت ایران نمی‌چسبد؛ چرا که پدیده یهودستیزی (آنتی‌سمیتیسم) پدیده‌ای کاملاً تاریخی و اروپایی است و هیچ‌گونه قرابتی با دین، آیین، فرهنگ و زیست تمدنی ایرانی ندارد. متأسفانه برخی دولت‌ها و رسانه‌های غربی یک برچسب کلیشه‌ای و بی‌پایه را مداوم بازتولید می‌کنند، در حالی که کمترین توجهی به واقعیات عینی و تاریخی نشان نمی‌دهند. ایرانیان در طول تاریخ همواره از مهربان‌ترین و بردبارترین مردمان در قبال پیروان آیین یهود بوده‌اند؛ چنان‌که تنها در شهر تاریخی یزد ۱۳ یا ۱۴ کنیسه و در سراسر کشور حدود ۱۰۰ کنیسه یهودیان فعال است و مقابر متعدد پیامبران و بزرگان یهودی در اقصی نقاط خاک ایران مورد احترام قرار دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با مقایسه امنیت اماکن یهودیان در ایران با کشورهای غربی تصریح کرد: با وجود آنکه ما درگیر جنگی تمام‌عیار با رژیمی هستیم که به دروغ خود را نماینده جامعه جهانی یهودیان معرفی می‌کند، اما در سراسر ایران چند مورد تعرض به اماکن مقدسه یهودی دیده شده است؟ حتی اگر در موارد انگشت‌شمار و نادری حرکتی رخ داده باشد، با قاطعیت و فوریت با آن برخورد شده است. در نقطه مقابل، کشورهای مدعی اروپایی باید پاسخ دهند که چه فضایی ایجاد کرده‌اند که پایتخت‌هایشان هر روز شاهد تعرض به گورستان‌های یهودیان است، کنیسه‌هایشان باید با سیم‌خاردار محافظت شوند یا تابلوهای آنها برای در امان ماندن از تهاجم برچیده شود؟ این فرافکنی‌ها تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر مشکلات درونی خود غرب است.
بقائی با تأکید بر هوشیاری تاریخی و تمایز شناختی جامعه ایران خاطرنشان کرد: موج کنونی خشم در اروپا بی‌ارتباط با جنایات و نسل‌کشی رژیم صهیونیستی نیست؛ رژیمی که با فریبکاری مدام جنایات خود را به نام دین یهود فاکتور می‌کند. با این حال، جامعه، مردم و نظام ایران بسیار متمدن‌تر، ریشه‌دارتر و آگاه‌تر از آن هستند که اعمال ننگین و ضدبشری یک رژیم اشغالگر و نسل‌کش را به پای پیروان یک آیین الهی بنویسند؛ از این رو، پایتخت‌های اروپایی به جای اتهام‌زنی به ایران، بهتر است به خود بیایند و ریشه‌های خشونت را در سیاست‌ها و ساختارهای خویش جست‌وجو کنند.
تهدیدها عزم ما را برای تقویت توانمندی‌های دفاعی جزم‌تر می‌کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی پیرامون پیگیری‌های حقوقی ایران در قبال اظهارات خصمانه اخیر رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر تهدید تأسیسات باقی‌مانده هسته‌ای کشورمان اظهار داشت: ما موارد نقض فاحش حقوق بین‌الملل و تجاوز آشکار از اصول منشور ملل متحد را به شکل مستمر مستندسازی و در مجامع مربوطه ثبت و اعلام می‌کنیم؛ اما واقعیت این است که به تجربه دریافته‌ایم این سازوکارها و نهادهای بین‌المللی صرفاً در حد حرف و ادعا باقی می‌مانند. مایه تأسف عمیق است که سازمان ملل متحد، شورای امنیت و شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در برابر چنین تهدیدات مستقیم و نقض‌های آشکاری که پایه‌های صلح و اصول منشور را هدف گرفته، روزه سکوت گرفته‌اند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با هشدار نسبت به عواقب عادی‌سازی تهدیدات نظامی هسته‌ای تصریح کرد: ایالات متحده بی‌تردید بزرگ‌ترین تهدید علیه رژیم منع اشاعه هسته‌ای (NPT) به شمار می‌رود. طرح تهدیدات صریح یا تلویحی علیه تأسیسات هسته‌ای یک کشور و اشاره به کاربست تسلیحات خاص، عملاً تشویق بازیگران به نقض معاهدات بنیادین بین‌المللی است. سایر کشورهای دارای سلاح هسته‌ای با دقت کامل رفتار قانون‌شکنانه واشنگتن را زیر نظر دارند و دولت آمریکا با این اقدامات، در حال پایه‌گذاری یک الگوی مخرب در سطح بین‌المللی است که پیامد محتوم آن فروپاشی ثبات و به مخاطره افتادن صلح و امنیت جمعی برای همه کشورها خواهد بود.
بقائی با تأکید بر ایستادگی و اقتدار دفاعی جمهوری اسلامی ایران خاطرنشان کرد: این دست لفاظی‌ها و تهدیدات تجاوزکارانه نه‌تنها کوچک‌ترین خللی در اراده ملی ایجاد نخواهد کرد، بلکه تردیدی نیست که عزم ما را برای تقویت همه‌جانبه زیرساخت‌ها و توانمندی‌های بومی جهت دفاع مؤثر از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور جزم‌تر و راسخ‌تر می‌سازد.
ایران تجربه دارد و فریب نمی‌خورد / مواضع ضد و نقیض هیئت حاکمه آمریکا نشانه سردرگمی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی پیرامون تناقض رفتاری مقامات آمریکایی—از تهدیدات لفظی ترامپ و روبیو مبنی بر ناتمام نماندن کار ایران تا ارسال نامه‌ای با لحن ملایم به دبیر شورای عالی امنیت ملی و احتمال وجود عملیات فریب—اظهار داشت: حتی به فرض اینکه پای یک عملیات فریب در میان باشد که البته از این جریان هیچ بعید نیست، باید به یاد داشت که هر عملیات فریبی نیازمند دو طرف است؛ یک فریب‌دهنده و یک فریب‌خورنده. پاسخ ما روشن است: فریب نخورده‌ایم و نخواهیم خورد؛ چرا که این نخستین تجربه ما در مواجهه با دولتمردان آمریکایی نیست. ما هرگز فراموش نکرده‌ایم که در جریان تهاجم نظامی ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، رئیس‌جمهور آمریکا درست نیم‌ساعت پیش از آغاز حمله توییت زد و مدعی شد مذاکرات با ایرانی‌ها کماکان ادامه دارد. دستگاه دیپلماسی با اشراف کامل به تجارب دو سال اخیر و بدعهدی‌های گذشته نظیر سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ تصمیم‌گیری می‌کند.
اسماعیل بقائی با تبیین ریشه‌های تکثر مواضع در هیئت حاکمه ایالات متحده تصریح کرد: اینکه در لایه‌های قدرت آمریکا صداهای متفاوتی شنیده شود امری محتمل است؛ صداهایی که بخشی از آن بازتاب‌دهنده مطالبه جدی و انباشته‌شده افکار عمومی و ملت آمریکاست. واقعیت عینی این است که جامعه آمریکا از رفتارهای انگل‌وار رژیم صهیونیستی که بر گرده شهروندان آمریکایی سنگینی می‌کند، به‌شدت خسته و خشمگین است؛ امری که هم در پیمایش‌ها و نظرسنجی‌های معتبر و هم در اعتراضات گسترده خیابانی در این کشور به‌وضوح نمایان است. از این رو، دور از ذهن نیست که بخش‌هایی از ساختار تصمیم‌گیری واشنگتن به این ادراک و اعتراف رسیده باشند که اعتبار، ثروت ملی و جایگاه جهانی آمریکا نباید وقف رژیمی شود که هویت و بقای خود را منحصراً در گرو جنگ دائمی و خون‌ریزی پایان‌ناپذیر در منطقه تعریف کرده است.
بقائی با تأکید بر اینکه ملاک جمهوری اسلامی ایران همواره عملگرایی میدانی واشنگتن است نه لفاظی‌ها، خاطرنشان کرد: ما گرچه دیدگاه‌ها و صداهای متنوع را رصد می‌کنیم، اما آنچه تعیین‌کننده نهایی است رفتار ملموس دولت آمریکاست. این مواضع ضدونقیض و رفتارهای دوگانه، بیش از هر چیز نشانه سردرگمی عمیق در درون ساختار حکمرانی خود آنهاست و این پرسش بنیادین را در پیشگاه افکار عمومی جهان مطرح می‌کند که طرف واقعی تصمیم‌گیر در ایالات متحده کیست و جامعه جهانی باید با چه کسی گفت‌وگو کند؟ آیا واقعاً در ساختار سیاست خارجی آمریکا همه راه‌ها به تل‌آویو ختم می‌شود؟ این معمایی است که سران واشنگتن اگر دغدغه‌ای برای اعتبار، استقلال و جایگاه بین‌المللی خود دارند، باید هرچه سریع‌تر برای آن پاسخی شفاف بیابند.