پهپاد خورشیدی آپوسنئو بیش از ۸۰ ساعت بر فراز اروپا پرواز کرد. این سامانه قرار است آتشسوزیهای جنگلی جزایر قناری را پایش کند.
شرکت یوایوس با موفقیت آزمایش تازهای از پهپاد خورشیدی آپوسنئو را به پایان رساند. این هواپیمای بدونسرنشین که دهانه بال آن به ۱۸ متر میرسد، در مأموریتی که اوایل آبان ۱۴۰۵ انجام شد، بیش از ۸۰ ساعت بهصورت پیوسته در آسمان اروپا پرواز کرد. هدف نهایی سازندگان، دستیابی به مداومت پروازی ۱۰۰ ساعته است تا این سامانه بتواند بهعنوان سکوی استراتوسفری برای شناسایی و پایش آتشسوزیهای جنگلی در جزایر قناری بهکار گرفته شود.
آپوسنئو پیشتر نیز رکوردهای قابلتوجهی ثبت کرده بود. در ۲۴ مهر ۱۴۰۵ این پهپاد از پایگاه استراتوپورت واقع در پارک فناوری فوئرتهونتورا در اسپانیا به پرواز درآمد و با هماهنگی سازمان ناوبری هوایی اسپانیا، ۲۹ ساعت در ارتفاع ۱۴ هزار و ۵۰۰ متری باقی ماند. این پرواز تماممدت، حتی در ساعات شب، تنها با انرژی خورشیدی ذخیرهشده ادامه یافت. یوایوس اعلام کرده است که آپوسنئو نخستین پهپاد خورشیدی است که در حریم هوایی اروپا به چنین ارتفاعی دست یافته است، هرچند بنیانگذار و مدیرعامل شرکت، الیاکسی استراتسیلاتائو، تأکید دارد که این هواپیما توانایی پرواز در ارتفاعات بالاتر را نیز دارد.
آزمایشهای قبلی نیز مسیر پیشرفت این پروژه را نشان میدهند. در شهریور ۱۴۰۵ دو پرواز آزمایشی به ترتیب ۲۹ و ۵۲ ساعت بدون توقف انجام شد. پیش از آن، در آذر ۱۴۰۴ این پهپاد در پروژه تحقیقوتوسعه اسپانیایی ISSEC شرکت کرده بود؛ طرحی که امکان ارسال دادههای زنده از سکوهای پروازی ارتفاع بالا به نیروهای امدادی و خدمات اضطراری را بررسی میکند. هدف پرواز مهرماه، افزایش ارتفاع عملیاتی بود، در حالی که پروازهای پیشین بیشتر بر تمدید مداومت پروازی متمرکز بودند.
راز پایداری طولانیمدت آپوسنئو در سامانه تأمین انرژی آن نهفته است. پنلهای خورشیدی نصبشده روی بال در طول روز برق موردنیاز موتورهای الکتریکی را تأمین میکنند و همزمان باتریها را شارژ مینمایند. پس از غروب آفتاب، هواپیما از انرژی ذخیرهشده استفاده میکند تا طلوع دوباره خورشید و آغاز چرخه جدید شارژ. در شرایط مناسب، این سازوکار میتواند امکان پرواز چند هفتهای را فراهم آورد.
آپوسنئو نسخه تکاملیافته نمونهای به نام آپوسدوئو است که نخستینبار در سال ۱۳۹۷ معرفی شد. در طراحی جدید، بال عقبی حذف شده و طول بال اصلی افزایش یافته است. وزن این هواپیما هنگام برخاست به حداکثر ۴۷ کیلوگرم میرسد و نسخه تقویتشده آن قادر به حمل محمولهای به وزن ۳٫۴ کیلوگرم است. در پرواز اخیر، محموله شامل سامانهای برای رصد زمین بود که از دوربین با وضوح بالا و حسگرهای فروسرخ تشکیل میشد و تصاویر را بهصورت زنده به ایستگاه زمینی ارسال میکرد. حسگرهای فروسرخ بهویژه برای شناسایی آتشسوزی اهمیت دارند، زیرا بهجای اتکا به مشاهده دود، گرمای ناشی از آتش را تشخیص میدهند.
مزیت اصلی استفاده از سکوهای پروازی ارتفاع بالا (HAPS) برای پایش جنگلها در مقایسه با ماهوارههای مدار نزدیک زمین یا پهپادهای معمولی، امکان ماندگاری طولانیمدت بر فراز یک منطقه مشخص است. ماهوارهها تنها چند دقیقه از فراز یک نقطه عبور میکنند و پهپادهای متعارف نیز برای شارژ یا سوختگیری ناگزیر به بازگشت به زمین هستند. چنین قابلیتی به شناسایی زودهنگام آتشسوزی و نظارت مستمر بر گسترش آن کمک شایانی میکند.
با این حال، آپوسنئو هنوز به ارتفاع عملیاتی استاندارد سکوهای HAPS نرسیده است. اتحادیه بینالمللی مخابرات این سامانهها را در ارتفاع ۲۰ تا ۵۰ کیلومتری از سطح زمین تعریف میکند. برای مقایسه، هواپیمای خورشیدی زفیر متعلق به شرکت آلتو پیشتر به ارتفاع ۲۳ هزار و ۱۹۵ متری رسیده و در سال ۱۴۰۴ رکورد پرواز پیوسته ۶۷ روز و ۶ ساعت و ۵۲ دقیقه را به ثبت رسانده است.
یکی از چالشهای اصلی پروازهای چند هفتهای، تغییر طول روز در فصول مختلف سال است. روزهای کوتاه زمستانی فرصت کمتری برای شارژ باتریها فراهم میکنند و ادامه پرواز در تمام طول سال را دشوار میسازند. یوایوس قصد دارد آپوسنئو را برای مأموریتهای آینده آماده کند و محمولههای پیشرفتهتری روی آن نصب نماید، هرچند زمان آغاز نخستین مأموریت عملیاتی این هواپیما برای پایش آتشسوزیهای جنگلی هنوز اعلام نشده است.
