اضطراب اجتماعی با واکنش شدیدتر مغز به رفتارهای مبهم دیگران ارتباط دارد

تا به حال پیش آمده کسی را ببینید که به شما نگاه می‌کند و با خودتان فکر کنید در ذهنش چه می‌گذرد؟ برای افرادی که اضطراب اجتماعی دارند، چنین لحظه‌ای ممکن است واکنش مغزی شدیدتری ایجاد کند؛ با این حال، این حساسیت بیشتر لزوماً به درک دقیق‌تر منظور دیگران منجر نمی‌شود. پژوهش جدید دانشگاه میشیگان

تا به حال پیش آمده کسی را ببینید که به شما نگاه می‌کند و با خودتان فکر کنید در ذهنش چه می‌گذرد؟ برای افرادی که اضطراب اجتماعی دارند، چنین لحظه‌ای ممکن است واکنش مغزی شدیدتری ایجاد کند؛ با این حال، این حساسیت بیشتر لزوماً به درک دقیق‌تر منظور دیگران منجر نمی‌شود.

پژوهش جدید دانشگاه میشیگان نشان می‌دهد جوانانی که سطح اضطراب اجتماعی بالاتری دارند، هنگام مواجهه با واژه‌ای درباره افکار یا احساسات یک فرد که با مفهوم برداشت‌شده از نگاه او مطابقت ندارد، واکنش مغزی قوی‌تری نشان می‌دهند.

این پژوهش که در نشریه علمی Psychophysiology منتشر شده، دیدگاه تازه‌ای درباره اضطراب اجتماعی ارائه می‌دهد؛ وضعیتی که معمولاً بیشتر از جنبه ناراحتی و فشار روانی ناشی از آن بررسی می‌شود.

ایرین ملانی، نویسنده اصلی این پژوهش که به‌تازگی مدرک دکترای روان‌شناسی خود را از دانشگاه میشیگان دریافت کرده و اکنون پژوهشگر پسادکتری در دانشگاه چینی هنگ‌کنگ است، گفت:

حساسیت بیشتر به نشانه‌های اجتماعی می‌تواند به افراد کمک کند علائم مهم احتمالی درباره دیگران را تشخیص دهند، اما در عین حال ممکن است آن‌ها را مستعد نگرانی بیشتر درباره طرز فکر دیگران نسبت به خودشان کند.

واکنش مغز به نشانه‌های اجتماعی متناقض

ملانی و همکارانش جوانانی با سطوح متفاوت اضطراب اجتماعی را بررسی کردند. در جریان آزمایش، فعالیت مغزی شرکت‌کنندگان با استفاده از الکتروانسفالوگرافی (EEG) ثبت شد. آن‌ها الگوهای مختلف نگاه را مشاهده می‌کردند و پس از هر تصویر، واژه‌ای درباره یک حالت ذهنی یا احساسی به نمایش درمی‌آمد. برخی واژه‌ها با معنای معمول آن نگاه هماهنگی داشتند، اما برخی دیگر با آن در تضاد بودند.

ملانی توضیح داد که افراد دارای اضطراب اجتماعی بیشتر، هنگام ناهماهنگی میان نگاه و واژه، واکنش مغزی شدیدتری نشان دادند. این واکنش که با عنوان مؤلفه ان400 (N۴۰۰) شناخته می‌شود، زمانی ظاهر می‌شود که مغز با اطلاعاتی روبه‌رو شود که با معنای مورد انتظار آن مطابقت ندارد.

این الگو در آزمایش مقایسه‌ای دیگری که به کلیشه‌های مربوط به حیوانات اختصاص داشت، مشاهده نشد. این تفاوت نشان می‌دهد واکنش شدیدتر مغز احتمالاً به تفسیر افکار و احساسات احتمالی دیگران مربوط است، نه صرفاً توانایی تشخیص اطلاعات ناهماهنگ.

حساسیت بیشتر به معنای قضاوت دقیق‌تر نیست

با این حال، نتایج پژوهش یک نکته مهم را آشکار کرد: افراد دارای اضطراب اجتماعی بالاتر، در ارزیابی آگاهانه معنای نگاه دیگران عملکرد بهتری نداشتند. آن‌ها نه دقیق‌تر از افراد با اضطراب اجتماعی کمتر قضاوت کردند و نه در انجام این کار سرعت بیشتری داشتند.

ملانی در توضیح این یافته گفت:

افرادی که اضطراب اجتماعی بیشتری داشتند، حساسیت عصبی بالاتری نسبت به معنای منتقل‌شده از طریق نگاه نشان دادند، اما این برتری در قضاوت‌های بعدی آن‌ها دیده نشد. یک احتمال این است که این حساسیت عصبی اولیه، فشار بیشتری بر فرایندهای فکری آن‌ها وارد کند و در نتیجه، به نظارت بیش از حد بر رفتار دیگران یا نشخوار فکری بینجامد؛ وضعیتی که ممکن است مزیت اولیه را تحت‌الشعاع قرار دهد.

تأثیر محیط اجتماعی بر پیامدهای اضطراب

پژوهشگران معتقدند حساسیت بیشتر به نشانه‌های اجتماعی، بسته به شرایط می‌تواند هم مزیت داشته باشد و هم پیامدهای منفی به همراه بیاورد. توجه دقیق به رفتار و نگاه دیگران ممکن است به افراد کمک کند نیت آن‌ها را بهتر تشخیص دهند یا خطرات احتمالی در تعاملات اجتماعی را زودتر پیش‌بینی کنند. با این حال، همین هوشیاری مداوم می‌تواند تعاملات روزمره را پراسترس‌تر کند و افراد را به فکر کردن بیش از حد درباره منظور و قضاوت دیگران سوق دهد.

ملانی در این باره گفت که توجه شدید به نشانه‌های اجتماعی ممکن است از یک سو به درک بهتر موقعیت‌ها کمک کند و از سوی دیگر، باعث شود افراد بیش از اندازه درگیر تفسیر رفتار اطرافیان شوند.

این مطالعه مشخص نکرد که آیا چنین حساسیتی واقعاً به افراد کمک می‌کند در موقعیت‌های اجتماعی دنیای واقعی عملکرد بهتری داشته باشند یا خیر. با این حال، پژوهشگران در یک مطالعه مرتبط که همچنان ادامه دارد، به نتیجه‌ای قابل‌توجه دست یافتند: اضطراب اجتماعی در ژاپن، کشوری که هنجارهای اجتماعی در آن با جدیت بیشتری رعایت می‌شوند، با کاهش خطرات زیستی مرتبط با سلامت ارتباط داشت؛ اما چنین رابطه‌ای در ایالات متحده، جایی که هنجارهای اجتماعی نسبتاً انعطاف‌پذیرتر هستند، مشاهده نشد.

در مجموع، این یافته‌ها این احتمال را مطرح می‌کنند که اضطراب اجتماعی همیشه یک نقطه‌ضعف یا عامل آسیب‌زا نیست. پیامدهای آن ممکن است به محیط فرهنگی و اجتماعی و شرایطی بستگی داشته باشد که فرد در آن قرار می‌گیرد.