سه قدرت منطقهای، پیمان مکه را وارد مرحله عملیاتی کردهاند، اما انصارالله همچنان در بلندیهای تعز میجنگد و از عدن تا عمق عربستان موشک میفرستد.
سه قدرت منطقهای، پیمان مکه را وارد مرحله عملیاتی کردهاند، اما انصارالله همچنان در بلندیهای تعز میجنگد و از عدن تا عمق عربستان موشک میفرستد؛ همزمان در هرمز، جدال از «بستن تنگه» به «تعیین قواعد عبور» رسیده است.
در روز ۲۲۰ جنگ، دو جبهه دریایی منطقه تصویر مشابهی دارند. فشار نظامی بیشتر شده، اما موازنه هنوز شکسته نشده است. در یمن، عربستان ضدحمله خود را با پشتیبانی پاکستان و ترکیه گسترش داده و نیروهای دولت یمن به بلندیهای غرب تعز رسیدهاند. با این حال انصارالله نهتنها از میدان خارج نشده، بلکه امروز فرودگاه عدن را با موشک بالستیک و پهپاد هدف گرفت و عربستان نیز از رهگیری موشکی در شمال ریاض خبر داد. پیمان مکه وارد عمل شده است؛ اما انصارالله هنوز با قدرت در میدان حضور دارد.
۳ قدرت، یک جنگ پیچیده
فعالشدن پیمان مکه مهمترین تغییر ساختاری جبهه یمن است. ترکیه دیروز رسماً ارائه تجهیزات نظامی، اطلاعات، اپراتورهای پهپادی، پدافند هوایی و پشتیبانی لجستیکی به عربستان را آغاز کرد؛ هرچند توافق هنوز در پارلمان ترکیه تصویب نهایی نشده و آنکارا نقش خود را «فنی و دفاعی» توصیف میکند. پاکستان نیز پیشتر تأیید کرده بود نیروهایش در مأموریتهای شناسایی و پشتیبانی مشارکت دارند.
بنابراین برای نخستین بار، سه قدرت مهم منطقهای (عربستان، ترکیه و پاکستان) در یک چارچوب امنیتی مشترک در برابر حملات انصارالله فعال شدهاند. اما تفاوت مهمی وجود دارد؛ ریاض در حال جنگ است ولی آنکارا و اسلامآباد هنوز پشت مرز ورود مستقیم به جنگ ایستادهاند. این محدودیت، اتفاقی نیست. هر دو کشور میخواهند اعتبار پیمان را حفظ کنند، بیآنکه در جنگی طولانی و نامطمئن در یمن گرفتار شوند.
ضدحمله پیش رفته، اما تعیینکننده نشده
عملیات «فجر یمن» که نام ائتلاف عربستان علیه انصارالله است، توانسته ابتکار یکطرفهای را که انصارالله در هفتههای گذشته در ساحل غربی بدست آورده بود، تا حدی متوقف کند. نیروهای دولت یمن اکنون در الوازعیه و جبل حبشی برای تصرف ارتفاعاتی میجنگند که بر مسیرهای منتهی به المخا و بابالمندب مسلطاند.
اما تحلیل الجزیره دستاوردهای اولیه این عملیات را همچنان «محدود» توصیف میکند. انصارالله پس از عقبنشینیهای اولیه در اطراف ذُباب تجدید سازمان کرده، در برخی محورها مقاومت کرده و همچنان بر تعز فشار میآورد. امروز نیز حمله به فرودگاه عدن نشان داد توان موشکی و پهپادی آن حفظ شده است. پرواز ورودی از قاهره مجبور شد به جده تغییر مسیر دهد.
بابالمندب هنوز از معادله خارج نشده
برای ایران، اهمیت این میدان دقیقاً همینجاست. اگر نیروهای مورد حمایت عربستان بتوانند ارتفاعات غرب تعز را تثبیت کنند و ساحل میان المخا و بابالمندب را بهطور پایدار تحت کنترل بگیرند، یکی از دو گلوگاه فشار دریایی جنگ محدود میشود.
اما انصارالله همچنان توانایی حمله به مسیرهای دریایی، عدن و خاک عربستان را دارد و حتی عملیات زمینی دولت یمن نیز هنوز به مرحلهای نرسیده که کنترل آن بر ارتفاعات و خطوط تدارکاتی را بشکند. گزارش تازه الجزیره نیز تأکید میکند بیرونراندن این نیرو از مناطقی که سالها در اختیار داشته، بسیار دشوارتر از بازپسگیری چند موضع تازهتصرفشده خواهد بود. یعنی ورود پیمان مکه، موازنه را تحت فشار قرار داده ولی هنوز آن را واژگون نکرده است.
هرمز؛ نفت عبور میکند، اما چگونه؟
در سوی دیگر خلیج فارس، جدال متفاوتی بر سر هرمز جریان دارد. مارکو روبیو میگوید ایران «کنترل کامل» تنگه را از دست داده و حجم صادرات نفت افزایش یافته است. ولی واقعیت بازار پیچیدهتر از این ادعاست. صادرات نفت منطقه افزایش یافته، اما بخشی از آن از مسیرهای جایگزین و انتقال کشتیبهکشتی انجام میشود. مهمتر اینکه رویترز گزارش کرده عراق پس از دریافت اجازه ایران توانسته عبور نفتکشهای خود از هرمز را افزایش دهد. سیانان نیز پیشتر گزارش کرده بود برخی کشتیهایی که با هماهنگی ایران عبور میکنند، هزینه پرداخت کردهاند. اصل پرداخت در برخی موارد توسط سردبیر مؤسسه اطلاعات دریایی لویدز لیست نیز تأیید شده است. بنابراین افزایش تردد الزاماً به معنای بازگشت قواعد پیش از جنگ نیست. سؤال مهمتر این است نفت تحت چه ترتیباتی عبور میکند؟
