جنگ ترامپ علیه ایران با افزایش هزینه‌های زندگی در آمریکا، سیاست خارجی را به مسئله‌ای روزمره برای رأی‌دهندگان تبدیل کرده و خطر از دست رفتن کنترل کنگره برای جمهوری‌خواهان را افزایش داده است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - سیاست خارجی به‌ندرت عامل تعیین‌کننده در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بوده است؛ انتخاباتی که معمولاً ملاحظات اقتصادی نقش اصلی را در تصمیم رأی‌دهندگان ایفا می‌کنند. اما این بار، جنگ دونالد ترامپ علیه ایران و کارزار گسترده تعرفه‌ای او که هزینه‌ها را برای آمریکایی‌ها افزایش داده، رویکرد رئیس‌جمهور در عرصه بین‌المللی را نیز به مسئله‌ای مستقیم برای معیشت مردم تبدیل کرده است.
با نزدیک شدن به انتخابات سوم نوامبر، نشانه‌های فزاینده‌ای وجود دارد که رأی‌دهندگان ارتباط میان سیاست‌های خارجی دولت و فشار‌های اقتصادی بر زندگی خود را مستقیماً تشخیص داده‌اند؛ مسئله‌ای که به نقطه‌ضعفی جدی برای ترامپ و جمهوری‌خواهان تبدیل شده و احتمال از دست رفتن کنترل کنگره را افزایش می‌دهد.
از جمله این نشانه‌ها، نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس در اوایل ماه جاری است که نشان داد حدود ۷۸ درصد آمریکایی‌ها سیاست‌های ترامپ را مسئول افزایش قیمت‌ها می‌دانند؛ قیمت‌هایی که سریع‌تر از درآمد مردم رشد کرده‌اند.
از سال ۲۰۰۶، زمانی که جمهوری‌خواهان به رهبری جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در پی جنگ نامحبوب عراق کنترل هر دو مجلس کنگره را از دست دادند، تاکنون مدیریت تحولات بین‌المللی از سوی یک رئیس‌جمهور آمریکایی تا این اندازه در تعیین نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای نقش محوری نداشته است.
واکنش منفی سیاسی علیه ترامپ ممکن است حتی گسترده‌تر باشد؛ زیرا نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند رأی‌دهندگان افزایش قیمت بنزین و هزینه خرید مواد غذایی را به‌گونه‌ای احساس می‌کنند که دو دهه پیش تجربه نکرده بودند.
کریستوفر پربل، پژوهشگر ارشد اندیشکده استیمسون در واشنگتن، گفت: «مسئله اصلی این است که مردم تأثیر جنگ ترامپ و سایر سیاست‌های او را در زندگی خود احساس می‌کنند. اکنون رأی‌دهندگان فرصتی دارند تا نارضایتی خود را از نحوه مدیریت این مسائل نشان دهند.»
سیاست داخلی، محرک سیاست خارجی
در شرایطی که میزان محبوبیت ترامپ به پایین‌ترین سطوح تاریخی خود نزدیک شده است، او با وجود اظهارات علنی‌اش، به‌روشنی نشان داده که از ارتباط مستقیمی آگاه است که رأی‌دهندگان میان سیاست خارجی دولت و هزینه‌های زندگی برقرار کرده‌اند.
این وضعیت به اتخاذ برخی تصمیم‌های بحث‌برانگیز در آستانه انتخابات منجر شده است.
یکی از مهم‌ترین این اقدامات، لغو تحریم‌های صادرات گازوئیل روسیه از سوی ترامپ با هدف کاهش قیمت سوخت بود. منتقدان او، از جمله شماری از جمهوری‌خواهان، می‌گویند این تصمیم این تصور را تقویت می‌کند که ترامپ در جنگ اوکراین به‌تدریج بیشتر به سمت مسکو متمایل می‌شود.
ترامپ همچنین از کی‌یف خواسته است حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند؛ اقدامی که در چارچوب تلاش او برای مقصر جلوه دادن دیگران در افزایش قیمت بنزین آمریکا ارزیابی می‌شود. این در حالی است که کارشناسان می‌گویند جهش هزینه‌های انرژی عمدتاً نتیجه جنگی است که ترامپ نزدیک به هشت ماه پیش همراه با اسرائیل علیه ایران آغاز کرد.
در همین حال، ترامپ وعده داده است پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای دستور حمله جدیدی به ایران صادر نکند؛ هرچند گزارش‌های گسترده حاکی از آن است که آمریکا و اسرائیل در حال آماده شدن برای احتمال تشدید عمده درگیری‌ها پس از انتخابات هستند.
نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند بیشتر رأی‌دهندگان با جنگی مخالف‌اند که ترامپ آغاز کرده است؛ رئیس‌جمهوری که در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود از مداخلات نظامی جدید در خارج از کشور پرهیز کند.
ترامپ اصرار دارد که آمریکایی‌ها باید افزایش موقت قیمت بنزین را بپذیرند تا او بتواند مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود.
ایران می‌گوید برنامه هسته‌ای این کشور اهداف صلح‌آمیز دارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و جامعه اطلاعاتی آمریکا نیز ارزیابی کرده‌اند که تهران در سال ۲۰۰۳ برنامه توسعه سلاح هسته‌ای خود را متوقف کرده است.
برخی نامزد‌های جمهوری‌خواه نیز در موضوعاتی از جمله درگیری‌های خاورمیانه، جنگ تجاری با کانادا و کارزار فشار ترامپ علیه اوکراین، فاصله خود را با رئیس‌جمهور آمریکا حفظ کرده‌اند.
مت میدلتون، سخنگوی کاخ سفید، در دفاع از رویکرد دولت گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ همواره درباره اختلال‌های موقت بازار در نتیجه درگیری با ایران صریح بوده است، اما تفاوت میان کارنامه اقتصادی رئیس‌جمهور ترامپ و گزینه ویرانگر دموکرات‌ها کاملاً روشن است.»
انتخابات میان‌دوره‌ای در طول تاریخ به‌عنوان نوعی همه‌پرسی درباره عملکرد رئیس‌جمهور مستقر در کاخ سفید تلقی شده است.
در انتخابات پیاپی دهه‌های اخیر نیز این دیدگاه غالب بوده که نگرانی‌های اقتصادی بیشترین تأثیر را بر انتخاب رأی‌دهندگان دارند؛ همان عبارتی که در دوران ریاست‌جمهوری بیل کلینتون رواج یافت: «مسئله اقتصاد است، احمق!»
نظرسنجی‌های مربوط به انتخابات میان‌دوره‌ای امسال، از جمله بررسی مشترک رویترز و ایپسوس، نشان می‌دهند که اگرچه رأی‌دهندگان سیاست خارجی را در رده‌های پایین اولویت‌های خود قرار می‌دهند، بیشتر آمریکایی‌ها معتقدند برخی اقدامات شاخص ترامپ در عرصه بین‌المللی، از جمله جنگ با ایران و اعمال تعرفه‌ها، به افزایش هزینه‌های زندگی آنها دامن زده است.
نظرسنجی‌های دیگر نیز نشان داده‌اند که اکثریت آمریکایی‌ها به‌طور کلی نگاه منفی‌تری به رویکرد بین‌المللی ترامپ پیدا کرده‌اند.
شورای امور جهانی شیکاگو در تازه‌ترین نظرسنجی سراسری خود اعلام کرده است که بیشتر آمریکایی‌ها معتقدند اقدامات سیاست خارجی دولت ترامپ به جایگاه جهانی آمریکا لطمه زده و شرایط اقتصادی این کشور و خانوار‌ها را بدتر کرده است.
به گفته تحلیلگران، ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید در سال گذشته، نظم جهانی مبتنی بر قواعد را که واشنگتن پس از جنگ جهانی دوم در شکل‌گیری آن نقش داشت، دستخوش تغییر کرده است. روابط آمریکا با متحدانش نیز به‌تدریج تیره‌تر شده و محدودیت‌های قدرت این کشور بیش از پیش آشکار شده است.
سرنوشت توازن قدرت در کنگره
در چنین شرایطی، پیش‌بینی می‌شود دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنترل مجلس نمایندگان را به دست آورند؛ در حالی که رقابت برای کسب اکثریت سنا نیز بیش از گذشته جدی شده است.
از دست دادن هر یک از دو مجلس کنگره می‌تواند پیشبرد دستور کار ترامپ را در دو سال پایانی دوره دوم ریاست‌جمهوری او برای جمهوری‌خواهان دشوار کند.
با این حال، حتی اگر توازن قدرت در کنگره پس از انتخابات سوم نوامبر تغییر کند، قانون‌گذاران برای محدود کردن اختیار ترامپ در پیگیری سیاست خارجی مطابق دیدگاه خود با دشواری روبه‌رو خواهند بود.
پس از شمارش آرا، یکی از پرسش‌های اصلی این خواهد بود که ترامپ در آستانه ورود به مرحله‌ای که معمولاً دوره پایانی و کم‌نفوذتر ریاست‌جمهوری تلقی می‌شود، در عرصه جهانی احساس محدودیت بیشتری خواهد کرد یا جسورتر خواهد شد. در این مرحله، رئیس‌جمهور دیگر امکان نامزدی مجدد ندارد و تصمیم‌هایش با پیامد‌های انتخاباتی مستقیم روبه‌رو نخواهد بود.
جان آلترمن از اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در واشنگتن گفت: «برای بسیاری از رئیس‌جمهورانی که در داخل کشور احساس محدودیت سیاسی می‌کنند، سیاست خارجی حوزه‌ای است که می‌توانند در آن با آزادی عمل نسبتاً بیشتری اقدام کنند.»
تحلیلگران می‌گویند رویکرد ترامپ در قبال رقبایی مانند ایران، روسیه، چین و حتی کوبا، همچنین نحوه تعامل او با متحدان آمریکا در سراسر جهان، ممکن است در هر دو جهت تغییر کند. احتمال دیگری نیز وجود دارد: ترامپ علاقه خود را به مسائل بین‌المللی از دست بدهد و تمرکز خود را بر مجموعه پروژه‌های عمرانی‌اش، از جمله ساخت سالن بزرگ در کاخ سفید، افزایش دهد.
منبع: رویترز