تهران- ایرنا- معاون فرهنگی وزارت علوم با اشاره به تجربه ملت‌هایی که در برابر فشارها ایستادگی کرده‌اند، گفت: مقاومت و حفظ همبستگی اجتماعی می‌تواند نقطه آغاز تحولات بزرگ باشد و ثبت این تجربه‌ها در قالب هنر و عکاسی، به ماندگاری آنها در حافظه تاریخی کمک می‌کند.
به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، وحید شالچی روز دوشنبه در آیین افتتاحیه هفتمین دوره مسابقه عکس حوادث و سوانح «ایستادگی برای ایران» که در مرکز همایش‌های بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، با اشاره به نقش روایت‌ها در شکل‌دهی به درک جوامع از واقعیت‌ها اظهار داشت: دوران جدید را می‌توان دوران بمباران نشانه‌ها، تصاویر و روایت‌ها دانست؛ دورانی که از صبح تا شب، چه در رسانه‌های کلاسیک و تلویزیون و چه در شبکه‌های اجتماعی، با انواع نشانه‌ها و روایت‌ها مواجه هستیم.
وی افزود: در این شرایط، بسیار مهم است که ببینیم روایت‌های مختلف چه بر سر ما می‌آورند و آیا ما را به واقعیت پیوند می‌دهند یا مرز میان واقعیت و روایت را چنان مخدوش می‌کنند که تشخیص و تمایز میان آنها دشوار می‌شود. ما دوران عجیبی را سپری می‌کنیم.
معاون فرهنگی وزارت علوم با بیان اینکه جنگ در طول هزاران سال برای بشر امری مذموم و موضوعی بوده که باید از آن دوری کرد، گفت: جنگ با درد و رنج، فقدان، یتیمی و از دست دادن همراه است، اما یکی از ویژگی‌های عجیب دوران کنونی این است که گاهی روایت‌ها، جنگ را به‌گونه‌ای برای ما تفسیر می‌کنند که گویی آتش می‌تواند تشنگی را برطرف کند؛ در حالی که چنین وعده‌ای جز فریب نیست.
شالچی ادامه داد: با روایت‌های مختلفی مواجه شدیم که برخی از آنها فارسی‌زبان و حتی ایرانی بودند و جنگ را دوای درد مردم ما می‌دانستند. بسیار عجیب است که چگونه فردی، فارغ از اینکه ایرانی باشد یا نباشد، می‌تواند برای مردم جنگ بخواهد. در کجای دنیا جنگ رفاه فراهم کرده و در کجای دنیا جنگ موجب افزایش آزادی‌ها شده است؟
وی با اشاره به استمرار این روایت‌ها در سال‌های گذشته بیان کرد: در میان این بمباران روایت‌ها و نشانه‌ها، طی یک، دو، ۱۰ یا ۱۵ سال، عده‌ای به زبان خود ما و گاهی با گذرنامه‌ها و شناسنامه‌هایی شبیه به ما روایت می‌کردند که جنگ می‌تواند ما را نجات دهد. این اتفاق عجیبی بود و عجیب‌تر آنکه برخی نیز به این وعده خام باور کردند و پذیرفتند که اگر آتش بر حلق بریزند، تشنگی درمان می‌شود.
نمایشگاه عکس؛ فرصتی برای دیدن واقعیت جنگ‌طلبی‌ها
معاون فرهنگی وزارت علوم با اشاره به آثار به نمایش درآمده در مسابقه عکس «ایستادگی برای ایران» گفت: یکی از حسن‌های این نمایشگاه که به همت هنرمندان شکل گرفته، این است که امکان دیدن و بازخوانی روایت‌های جنگ‌طلبانه را فراهم می‌کند؛ روایت‌هایی که ممکن است در ظاهر با ادعای دلسوزی و کاهش دردهای مردم مطرح شوند، اما بخشی از باطن وحشتناک آنها را می‌توان در صحنه‌های جنگ دید؛ در ترسی که بر جان یک کودک نشسته و در جان‌هایی که دیگر جانی در آنها نمانده است.
شالچی با تأکید بر اینکه روایت‌های دروغین در این زمینه کم نبوده‌اند، افزود: گاهی این روایت‌ها به‌گونه‌ای شکل می‌گیرند که انگار جامعه را به بخش‌هایی تقسیم می‌کنند؛ گویی گروهی از مردم در جایگاهی جداگانه قرار دارند و آنچه بر دیگران می‌گذرد، به آنان مربوط نیست.
وی با اشاره به نمونه‌های ثبت‌شده در عکس‌های این نمایشگاه اظهار داشت: در این نمایشگاه آثار متعددی وجود دارد که آسیب به بیمارستان‌ها، مرکز دیالیز، میراث فرهنگی، چهلستون اصفهان، کاخ گلستان تهران، کاخ سعدآباد تهران، مدارس و دانشگاه‌های مورد اصابت را نشان می‌دهد. عکس‌هایی که شما ثبت کرده‌اید و لحظه‌ها و قاب‌هایی که جاودانه ساخته‌اید، به نسل‌های آینده امکان می‌دهد به واقعیت جنگ‌افروزی‌ها بازگردند و ببینند چگونه مردمی مظلوم واقع شدند و چگونه متأسفانه بخشی از افراد از درون جامعه نیز به اشتباه صدای دشمن را تکرار کردند.
ایستادگی ملت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز جهش‌های بزرگ باشد
معاون فرهنگی وزارت علوم با بیان اینکه جنگ به خودی خود زمینه‌ساز رفاه و پیشرفت نیست، گفت: اگر ملتی بایستد، تاب بیاورد و در برابر فشارها مقاومت کند، جنگ می‌تواند به نقطه آغاز جهش‌های بزرگ تبدیل شود. ملت‌های بسیاری در جهان با ایستادگی و تاب‌آوری در برابر فشارها توانسته‌اند با هم بودن خود را حفظ کنند و از دل تاریکی، چشم‌اندازهای روشنی برای آینده بسازند.
شالچی ادامه داد: در تاریخ سده بیستم نمونه‌های فراوانی از این وضعیت دیده می‌شود. آنچه اهمیت دارد، این است که یک ملت بتواند همبستگی و با هم بودن خود را، با وجود تفاوت‌هایی که در زمینه‌های دیگر دارد، حفظ کند.
وی با اشاره به ویژگی‌های جامعه ایران اظهار داشت: جامعه ایران جامعه‌ای زنده و تحصیل‌کرده است و ما از ملت‌های کهن جهان هستیم که همچنان به حیات خود ادامه داده‌ایم. برای حفظ این هویت و تداوم آن، بیش از هر چیز به حفظ با هم بودن خود نیاز داریم.
خاطره ملی، عامل مهم حفظ همبستگی ایرانیان
معاون فرهنگی وزارت علوم با تأکید بر اینکه همبستگی اجتماعی وجوه مختلفی دارد، گفت: ملت بزرگی مانند ایران با تفاوت‌های طبقاتی، گفتمانی، سیاسی و دیگر تفاوت‌ها روبه‌رو است؛ با این حال، یکی از عناصر مهمی که می‌تواند با هم بودن مردم را حفظ کند، خاطره است. خاطره جمعی و خاطره ملی، ملت را محکم و استوار نگه می‌دارد.
شالچی با اشاره به نقش شاهنامه در حفظ هویت ایرانی افزود: شاهنامه برای سده‌ها حافظ خاطره ملی ما بوده است؛ زیرا این اثر، خاطره ملی ایرانیان را شکل داده و به آن تداوم بخشیده است. ما به مدد روایت شاهنامه و فردوسی توانستیم ایستادگی کنیم؛ حتی در مقاطعی که از نظر نظامی مغلوب شدیم، از نظر فرهنگی پیروز ماندیم و در عرصه نظامی نیز دشمن را ناکام گذاشتیم.
وی با بیان اینکه ایران در برهه‌ای سخت و در میانه دورانی سرنوشت‌ساز قرار دارد، اظهار داشت: بسیار مهم است که هنر و به‌ویژه عکاسی را جدی بگیریم؛ چراکه عکاسی تماس و مماس ویژه‌ای با واقعیت دارد. درست است که عکاس قاب، لحظه و صحنه را انتخاب می‌کند، اما عکس‌های ثبت‌شده در این دوران اهمیت بسیاری دارند تا در خاطره ملی ما باقی بمانند.
ثبت قهرمانی مردم و کادر درمان در روزهای دشوار
معاون فرهنگی وزارت علوم با تأکید بر ضرورت ماندگار شدن قهرمانی‌های مردم ایران در خاطره ملی گفت: عکس‌ها باید قهرمانی‌هایی را که مردم ایران در سخت‌ترین لحظه‌ها از خود نشان دادند، ثبت کنند؛ از جمله قهرمانی پرستاران و کادر درمان که در شرایط دشوار در کنار مردم ایستادند.
شالچی با اشاره به تقدیر از تعدادی از فعالان نظام دانشگاهی در مراسمی با حضور رئیس‌جمهور گفت: در مراسم بازگشایی دانشگاه ها از چند نفر از اعضای نظام دانشگاهی تقدیر کردیم. برای نمونه، پزشکی اهل لامرد را در نظر بگیرید که خود نیز آسیب دیده بود و دست وی به‌دلیل جراحت نیازمند انتقال برای پیوند بود، اما بلافاصله کار درمان دیگران را آغاز کرد به مدت ۲۴ ساعت پیوسته به جراحی پرداخت.
وی با اشاره به شرایط دشوار و شدت جراحات در آن روزها افزود: در جریان این جنگ، جنایت بزرگی رخ داد و ارتش ایالات متحده در اقدامی دیگر از بمب‌هایی استفاده کرد که به هزاران قطعه تقسیم می‌شدند. با وجود این شرایط، این پزشک با وجود آسیب جدی خود، ۲۴ ساعت به کار ادامه داد و بیماران را درمان کرد.
شالچی همچنین از یک پزشک زن یاد کرد که با کمترین امکانات به تنگ ابوموسی رفت و در آنجا به مراقبت و درمان مدافعان وطن پرداخت. وی از یک پرستار در اندیمشک نیز نام برد که در همان شرایط دشوار ایستادگی کرد و به خدمت خود ادامه داد.
مقاومت مردم ایران با وجود همه تفاوت‌ها
معاون فرهنگی وزارت علوم با بیان اینکه ایستادگی مردم ایران مبتنی بر نمونه‌های گوناگون قهرمانی بوده است، اظهار داشت: مقاومت ستودنی مردم ایران در این دوره، برای ایران و با تکیه بر سابقه تاریخی این سرزمین، جلوه‌های متعددی داشته است.
شالچی با اشاره به شهادت نیروهای فعال در بخش‌های مختلف کشور، از جمله حوزه توزیع دارو و برق، گفت: در این جنگ، نیروهایی در حوزه توزیع دارو و دیگر بخش‌های خدماتی کشور نیز جان خود را از دست دادند و در حوزه برق و بخش‌های دیگر هم شاهد فداکاری‌ها و جان‌فشانی‌هایی بودیم. این اتفاق‌ها نشان می‌دهد که ملت ایران با وجود همه تفاوت‌هایش، در برابر فشار و تجاوز مقاومت می‌کند و می‌ایستد؛ موضوعی که ارزشمند است.