با آغاز به کار دبیرخانه تاریخ شفاهی در گیلان، روایتهای مستند مفاخر و پیشکسوتان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی این استان تدوین میشود.
باشگاه خبرنگاران جوان - یوسف سلمان خواه، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان امروز (دوشنبه ۲۵ آبان ماه) در نخستین نشست رسمی دبیرخانه تاریخ شفاهی این اداره کل با تأکید بر ضرورت تدوین تاریخ شفاهی جامع استان گفت: تاریخ شفاهی، فراتر از گردآوری صِرف خاطرات و روایتهای فردی، یک روش و رویکرد علمی نظاممند برای مستندسازی، تحلیل و انتقال تجربههای زیسته، دانشهای بومی، حافظه جمعی و سرمایه فرهنگی جوامع است.
او تاریخ شفاهی را ابزاری مؤثر در ساختار حکمرانی فرهنگی کشور خواند و افزود: در گستره تاریخی و تمدنی گیلان، این رویکرد میتواند به عنوان بازویی محرک در صیانت از اصالتهای هویتبخش، تقویت پژوهشهای میانرشتهای میراثی، توسعه گردشگری هویتمحور و پاسداشت میراث فرهنگی ملموس، ناملموس و فنون سنتی ایفای نقش کند.
مدیرکل میراث فرهنگی گیلان تحولات مفهوم حفاظت در جهان معاصر را تشریح و تصریح کرد: امروز حفاظت از مواریث فرهنگی صرفا به مرمت بناهای تاریخی، ساماندهی محوطههای باستانی، ثبت آثار یا نگهداری اشیای موزهای محدود نمیشود؛ بلکه بخش عظیمی از میراث معنوی و حاملان دانش سنتی در حافظه انسانهایی جای دارد که انتقال تجارب، مهارتها و آیینهای آنها بهصورت مکتوب انجام نگرفته است. اگر این زنجیره انسانی به موقع شناسایی و مستندسازی نشود، با فقدان حاملان میراث و دگرگونی ساختارهای زیستبوم محلی، برای همیشه از چرخه پژوهش و حافظه تاریخی خارج خواهد شد.
سلمانخواه همچنین با تأکید بر ضرورت گذار تاریخ از انحصار اسناد مکتوب رسمی گفت: تاریخ شفاهی به عنوان یکی از روششناسیهای کلیدی در پژوهشهای مردمنگارانه و تاریخی، بستر دسترسی ضابطهمند به روایتهای محلی، حافظه تودهها و دانشهای مکتوبنشده را فراهم میسازد و ابعاد پنهان اجتماعی، اقتصادی، اکولوژیکی و زیستمحیطی رویدادهای تاریخی را بازتاب میدهد.
او با اشاره به پتانسیلهای غنی استان گیلان در حوزههای مردمشناسی، اکولوژی و میراث فرهنگی بر ضرورت پیگیری مصوبات ساختاری این دبیرخانه و تدوین علمی کتابچه جامع و روایتهای مستند چندرسانهای مفاخر و پیشکسوتان استان تاکید کرد و افزود: فرایند تاریخ شفاهی از طراحی طرح پژوهشی و شناسایی راویان کلیدی آغاز شده و با مصاحبههای هدایتشده، پیادهسازی متون، تحلیل محتوایی روایتها، راستیآزمایی دادهها با اسناد آرشیوی و حفاظت استاندارد از بانک دادهها تکمیل میشود تا در نهایت به یک سند معتبر پژوهشی و قابل استناد تبدیل گردد.
در ادامه این نشست تخصصی، هر یک از اعضای دبیرخانه تاریخ شفاهی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان به بیان نقطهنظرات، دیدگاههای کارشناسی و راهکارهای اجرایی خود در راستای ارتقای کیفی فعالیتهای این دبیرخانه پرداختند و مقرر شد با تلفیق نظرات کارشناسی اعضا، کارگروههای تخصصی زیرمجموعه دبیرخانه شکل گرفته و جدول زمانی تدوین کتابچه جامع مفاخر، روایتهای مستند چندرسانهای و شناسایی راویان کلیدی استان بهصورت عملیاتی ابلاغ شود.
منبع: روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی گیلان
