تهران- ایرنا- سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور با تشریح اقدامات پیشگیرانه و عملیاتی این سازمان در پی بارش‌های اخیر در کشور گفت: با سازماندهی ۱۶۰ هزار نیروی تخصصی، آماده‌باش ۱۸ هزار تیم عملیاتی و ۲۶ هزار دستگاه ماشین‌آلات و تجهیزات سنگین، تمهیدات گسترده‌ای برای مقابله با سیلاب در استان‌های مختلف کشور به اجرا درآمد که موجب شد خسارت‌های ناشی از این بارش‌ها به حداقل برسد.
امید محترمی روز یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، با اشاره به پیش‌بینی‌های انجام‌شده از ابتدای اردیبهشت‌ماه سال جاری درباره احتمال وقوع پدیده ال‌نینو در مناطق مختلف کشور اظهار کرد: در همین راستا، از ابتدای خردادماه، قرارگاه آمادگی و مواجهه با پدیده ال‌نینو در سطح سازمان مدیریت بحران کشور تشکیل شد و با تهیه طرح عملیاتی وقوع سیلاب و همچنین دستورالعمل آمادگی در برابر ال‌نینو، وظایف تفکیکی سازمان‌ها، دستگاه‌ها و استان‌ها مشخص و ابلاغ شد.
وی افزود: از ابتدای خردادماه، جلسات هماهنگی و نشست‌های مستمری برگزار شد و موضوع لایروبی و ساماندهی رودخانه‌ها و مسیل‌ها در دستور کار قرار گرفت، همچنین پاکسازی پل‌ها، کانال‌ها و سازه‌های تقاطعی در سطح کشور با جدیت پیگیری شد.
سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور ادامه داد: همزمان، عملکرد دستگاه‌ها و اقداماتی که در این حوزه انجام می‌دادند، به‌طور مستمر رصد می‌شد و تفکیک وظایف و نظارت بر حجم عملیات لایروبی نیز در دستور کار قرار داشت، مسئولیت هدایت و اجرای عملیات لایروبی به وزارت نیرو واگذار شد و شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سایر دستگاه‌ها نیز برای همکاری در این زمینه اقدام کردند.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ارتقای آمادگی دستگاه‌ها گفت: برای افزایش آمادگی، برگزاری مانورهای تخصصی، تمرین‌های دورمیزی و مانورهای عملیاتی با هدف اجرای برنامه‌های مواجهه با ال‌نینو در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: استانداران نیز به‌طور مستمر این موضوع را در سطح استان‌ها رصد و پایش می‌کردند، جلسات تخصصی ستادهای مدیریت بحران در تمامی شهرستان‌ها و استان‌های کشور به ریاست استانداران و فرمانداران حداقل یک بار تشکیل شد و موضوعات مرتبط با مدیریت این شرایط به‌صورت دقیق و جزئی مورد بررسی و پیگیری قرار گرفت.
آماده‌باش ۱۸ هزار تیم عملیاتی در پی هشدارهای هواشناسی
محترمی با اشاره به نخستین سامانه بارشی فراگیر که استان‌های مختلف کشور را دربر گرفت، اظهار کرد: در این سامانه، هشدارهای سطح قرمز و نارنجی هواشناسی صادر شد و ۱۹ استان کشور تحت تأثیر بارش‌های سنگین قرار گرفتند. برای ۶ استان تهران، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، لرستان، کردستان و خوزستان نیز هشدار سطح قرمز هواشناسی صادر شد.
وی ادامه داد: اطلاع‌رسانی لازم به مردم به‌صورت مستمر انجام می‌شد، برای اطمینان از اینکه هشدارها به‌درستی به مردم منتقل می‌شود، حتی ارسال پیامک انبوه به تمامی سیم‌کارت‌های فعال در مناطق تحت تأثیر را در دستور کار قرار دادیم. اطلاع‌رسانی مستمر از طریق رسانه‌ها، خبرگزاری‌ها و ارتباط‌های زنده با مردم نیز انجام شد.
معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور افزود: ابلاغ آماده‌باش به استان‌ها و شهرستان‌ها از دیگر اقدامات ما بود، در این راستا، ۱۸ هزار تیم عملیاتی در استان‌های کشور به حالت آماده‌باش درآمدند. همچنین ۲۶ هزار دستگاه ماشین‌آلات و تجهیزات سنگین شامل لودر، بلدوزر و خودروهای عملیاتی در وضعیت آماده‌باش قرار گرفتند و در کانون‌های در معرض خطر و مناطقی که احتمال وقوع سیلاب در آنها بالا بود، مستقر شدند.
وی گفت: در مجموع، طی این شرایط، ۱۶۰ هزار نیروی تخصصی از دستگاه‌های مختلف برای مدیریت شرایط سازماندهی شدند و اقدامات و موضوعات مرتبط با مدیریت بحران به‌صورت مستمر پیگیری شد.
راه‌اندازی قرارگاه عملیاتی و مرکز فرماندهی و کنترل ملی
محترمی با اشاره به تشکیل مرکز فرماندهی و کنترل ملی مدیریت شرایط بیان کرد: قرارگاه عملیاتی و مرکز فرماندهی و کنترل ملی مدیریت شرایط با حضور نمایندگان تمامی دستگاه‌های ملی راه‌اندازی شد تا پایش، رصد، دریافت گزارش‌ها و فرماندهی شرایط در هر استان از طریق این مرکز انجام و هدایت عملیاتی شود.
وی افزود: شناسایی نقاط حادثه‌خیز که از قبل انجام شده بود، به‌صورت مستمر مورد رصد قرار گرفت و هرگونه اختلال یا مخاطره در این مناطق به‌سرعت برطرف شد، همچنین تیم‌های عملیاتی در مناطق حساس مستقر بودند و شرایط را به‌طور مرتب پایش می‌کردند.
انسداد مسیر ریلی دورود - اندیمشک و مدیریت جابه‌جایی سه هزار و ۴۰۰ مسافر
محترمی با تشریح مهم‌ترین حوادث رخ‌داده در جریان بارش‌های اخیر گفت: در این بارش‌ها با برخی مخاطرات و حوادث مواجه شدیم که از مهم‌ترین آنها می‌توان به آسیب‌های وارد شده در استان لرستان و شهرستان‌های خرم‌آباد و الیگودرز اشاره کرد که موجب انسداد مسیرهای مختلف شد.
وی افزود: همچنین به دلیل تشدید بارش‌ها و ریزش واریزه‌ها در مسیر ریلی دورود به اندیمشک، این محور مسدود شد. در این شرایط، ۶ رام قطار با ظرفیت حدود سه هزار و ۴۰۰ مسافر در معرض خطر احتمالی قرار داشتند که با مدیریت و هماهنگی‌های انجام‌شده، مسیر جایگزین با استفاده از ۱۲۰ دستگاه اتوبوس برای جابه‌جایی این مسافران پیش‌بینی شد.
محترمی ادامه داد: مسافران از ایستگاه‌های مختلف به مقاصد خود هدایت شدند و مدیریت سفر آنان در دستور کار قرار گرفت، در این حادثه هیچ‌گونه آسیبی به قطارها و مسافران وارد نشد.
قطعی برق حدود ۲۵۰ روستا و شکستگی ۷۰ تیر برق
وی با اشاره به خسارات واردشده به شبکه برق مناطق درگیر بارندگی اظهار کرد: در استان‌های مختلف با قطعی برق مواجه شدیم و برق نزدیک به ۲۵۰ روستا قطع شد. برخی شهرها نیز به‌صورت محله‌ای با قطعی برق روبه‌رو شدند که نیروهای توزیع برق و عوامل وزارت نیرو در کوتاه‌ترین زمان ممکن نسبت به وصل مجدد برق اقدام کردند.
معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور افزود: به دلیل وقوع طوفان همزمان با بارش‌ها، نزدیک به ۷۰ مورد شکستگی تیرهای برق نیز در استان‌های مختلف ثبت شد که رسیدگی به این موارد و رفع مشکلات در کوتاه‌ترین زمان ممکن در دستور کار قرار گرفت.
ارائه خدمات امدادی مستقیم به چهار هزار و ۸۰۰ نفر گرفتار در سیلاب
محترمی با تشریح عملیات امدادرسانی در مناطق مختلف کشور گفت: در جریان بارش‌ها، چهار هزار و ۸۰۰ نفر در سیلاب، جاده‌ها و مناطق مختلف گرفتار شدند که با اقدام مستقیم نیروهای امداد و نجات، اورژانس، راهداری، پلیس و سایر دستگاه‌ها به آنان خدمات‌رسانی شد.
وی افزود: این تعداد، افرادی بودند که به‌صورت مستقیم خدمات امدادی دریافت کردند، همچنین عشایر در استان‌های لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان و قزوین نیز از خدمات‌رسانی دستگاه‌های امدادی بهره‌مند شدند.
وی ادامه داد: در جریان این بارش‌ها، عملیات نجات خودروهای گرفتار در سیلاب نیز انجام شد و حدود ۶۳ دستگاه خودرو که در آب گرفتار شده بودند، با کمک تیم‌های امدادی و آتش‌نشانی از سیلاب خارج شدند و به سرنشینان آنها خدمات ارائه شد.
تخلیه آب از ۲۵۰ واحد مسکونی در استان‌های مختلف
معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به آب‌گرفتگی منازل مسکونی در جریان بارش‌ها اظهار کرد: حدود ۲۵۰ واحد مسکونی در استان‌های مختلف دچار آب‌گرفتگی شدند.
وی افزود: این واحدها در استان‌های لرستان، ایلام، خوزستان، تهران، مرکزی، بوشهر، اردبیل، کهگیلویه و بویراحمد و مازندران قرار داشتند که تیم‌های هلال‌احمر و آتش‌نشانی عملیات تخلیه آب از این منازل و خدمات‌رسانی به ساکنان آنها را انجام دادند.
محترمی ادامه داد: یکی از اقدامات مهم در این شرایط، انسداد به‌موقع مسیل‌ها و مسیرهای پرخطر بود. هرجا احساس می‌کردیم در محورهای اصلی و فرعی احتمال آسیب به مردم، وقوع سیلاب یا طغیان رودخانه وجود دارد، مسیرها را از قبل مسدود می‌کردیم.
پیشگیری از خسارت در اطراف حرم حضرت معصومه(س) با تخلیه پارکینگ‌ها
وی با اشاره به یکی از نمونه‌های موفق اقدامات پیشگیرانه در استان قم گفت: با پایش لحظه‌ای شرایط در این استان و رصد وضعیت رودخانه قم‌رود، نسبت به تخلیه تمامی پارکینگ‌های مجاور حرم حضرت معصومه(س) اقدام کردیم و حتی مسیر تردد خودروها را نیز مسدود کردیم.
سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور افزود: چند ساعت پس از انسداد مسیر، رودخانه طغیان کرد و تمامی پارکینگ‌ها و خیابان‌های مجاور حرم حضرت معصومه(س) در قم به زیر آب رفتند، اما به دلیل اقدامات پیشگیرانه‌ای که از قبل انجام شده بود، هیچ‌گونه آسیبی به مردم، خیابان‌ها، خودروها و حتی زائران وارد نشد.
محترمی خاطرنشان کرد: در سال‌های گذشته نیز تجربه مشابهی در این منطقه داشتیم که موجب آسیب و حتی فوت تعدادی از هموطنان شده بود، اما این بار با اقدام به‌موقع و پیشگیرانه، از بروز خسارات و تلفات جلوگیری شد.
ثبت بارش ۳۰۰ میلیمتری در کوهرنگ و ورود ۹۰۰ میلیون مترمکعب آب به سدها
معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به حجم بارش‌های ثبت‌شده در سامانه اخیر اظهار کرد: بارش‌های بسیار خوبی در مناطق مختلف کشور دریافت کردیم؛ به‌طوری که میزان بارش در کوهرنگ و برخی شهرهای استان لرستان به حدود ۳۰۰ میلیمتر رسید.
محترمی افزود: در تهران نیز در برخی ایستگاه‌های هواشناسی، به‌ویژه در ارتفاعات، تا ۱۴۰ میلیمتر بارش ثبت شد. همچنین در شمیرانات نزدیک به ۱۲۵ میلیمتر بارندگی به ثبت رسید.
وی ادامه داد: در استان البرز نیز در تعداد زیادی از ایستگاه‌ها بارش‌های بیش از ۱۰۰ میلیمتر ثبت شد. اگر بخواهیم میانگین بارش‌های سامانه اخیر را در سطح کشور محاسبه کنیم، این میزان حدود ۱۷ میلیمتر بوده است.
سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور با بیان اینکه پیش‌بینی می‌شود این بارش‌ها حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب وارد سطح کشور کند، گفت: تاکنون نزدیک به ۹۰۰ میلیون مترمکعب آب وارد سدها شده است.
محترمی همچنین با اشاره به شرایط سد دز اظهار کرد: در این سد شاهد طغیان و سیلابی شدن شرایط بودیم و دبی ورودی آب در برخی زمان‌ها به ۶ هزار و ۲۰۰ متر مکعب بر ثانیه رسید که عدد بسیار بزرگی برای این حوزه محسوب می‌شود، اما تمامی این شرایط مدیریت شد.
آسیب به ۵۵۰ واحد مسکونی و ادامه ارزیابی خسارات
وی با اشاره به خسارات وارد شده به واحدهای مسکونی در استان‌های مختلف کشور گفت: تاکنون حدود ۵۵۰ واحد مسکونی دچار آسیب شده‌اند که این آسیب‌ها از جزئی تا کلی متغیر بوده است.
معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور افزود: میزان خسارات این واحدها در استان‌های مختلف ارزیابی شده و موضوع پرداخت خسارت در دستور کار قرار دارد. تمامی موارد در سامانه‌های مربوطه ثبت شده است و ارزیابی خسارات همچنان ادامه دارد؛ بنابراین احتمال دارد تعداد واحدهای مسکونی آسیب‌دیده پس از تکمیل ارزیابی‌ها افزایش یابد.
تداوم آماده‌باش مدیریت بحران در هفته‌های آینده
محترمی درباره پیش‌بینی وضعیت بارندگی در روزهای آینده نیز اظهار کرد: همچنان پیش‌بینی می‌کنیم که طی هفته‌های آینده بارش باران و برف را در مناطق مختلف کشور داشته باشیم، همچنین طی سه تا چهار روز آینده، نوار شمالی کشور شاهد بارش‌های خوبی خواهد بود.
وی تأکید کرد: آمادگی دستگاه‌ها همچنان ادامه خواهد داشت و سطح آمادگی نیز افزایش می‌یابد.
آمادگی کم‌سابقه دستگاه‌ها برای کاهش خسارات سیلاب
معاون کنترل و هماهنگی پاسخ سازمان مدیریت بحران کشور در ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها در مواجهه با بارش‌های اخیر گفت: اگر میزان و شدت بارش‌های ثبت‌شده در این سامانه را با نمونه حوادث مشابه در سال‌های گذشته مقایسه کنیم، حجم آمادگی، اتخاذ تمهیدات پیشگیرانه، راهبری ستادهای مدیریت بحران در سطوح ملی و هدایت میدانی در استان‌ها واقعاً بی‌نظیر بوده است.
وی افزود: مجموعه این اقدامات باعث شد خسارات ناشی از بارش‌ها و سیلاب به حداقل برسد، اما با این وجود، آمادگی همچنان در دستور کار سازمان مدیریت بحران کشور قرار دارد.
محترمی خاطرنشان کرد: مدیریت بحران با تکیه بر یکپارچگی فرماندهی، به‌کارگیری سریع منابع و ایجاد فرماندهی واحد در حوادث، این موضوع را همچنان دنبال می‌کند تا از سطح ملی و وزارتخانه‌ها تا سطح یک دهیاری، با آمادگی کامل امکان ارائه خدمات به مردم فراهم باشد.