نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد مصرف روزانه ۶۰ گرم بادام‌زمینی بدون نمک و برشته‌شده با پوست به مدت ۱۶ هفته می‌تواند پاسخ‌دهی مغز به انسولین را در برخی نواحی مرتبط با حافظه بهبود دهد؛ یافته‌ای که اهمیت تغذیه در حفظ سلامت شناختی با افزایش سن را برجسته می‌کند.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencedaily، پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید دریافتند که مصرف روزانه بادام‌زمینی بدون نمک و با پوست برشته‌شده می‌تواند حساسیت مغز به انسولین را در برخی نواحی مرتبط با حافظه افزایش دهد؛ یافته‌ای که می‌تواند به روشن شدن نقش این ماده غذایی در حفظ سلامت مغز و عملکرد شناختی در دوران سالمندی کمک کند.
پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه ماستریخت هلند دریافته‌اند که مصرف منظم بادام‌زمینی می‌تواند بر نحوه پاسخ‌دهی برخی نواحی مغز به انسولین در افراد سالمند تأثیر مثبت بگذارد. این یافته‌ها حاصل پژوهشی از مؤسسه تغذیه و تحقیقات انتقالی در متابولیسم (NUTRIM) است که در مجله علمی Food & Function منتشر شده است.
اگرچه انسولین بیشتر به دلیل نقش آن در تنظیم قند خون شناخته می‌شود، این هورمون در مغز نیز وظایف مهمی بر عهده دارد. انسولین به رشد و بقای سلول‌های عصبی و برقراری ارتباط میان آن‌ها کمک می‌کند و در حفظ حافظه و سایر توانایی‌های شناختی نقش دارد. همچنین، عملکرد مناسب مسیرهای پیام‌رسانی انسولین در مغز ممکن است در محافظت از آن در برابر فرایندهای مرتبط با بیماری آلزایمر مؤثر باشد.
پژوهشگران پس از ۱۶ هفته مصرف روزانه بادام‌زمینی، افزایش پاسخ‌دهی به انسولین را در مجموعه‌ای از نواحی مغز در نیمکره راست مشاهده کردند. این نواحی شامل بخش‌هایی از شکنج زبانی، هیپوکامپ، شکنج پاراهیپوکامپ و شکنج کمربندی خلفی بودند که همگی در فرایندهای مرتبط با حافظه نقش دارند.
دکتر پیتر جوریس، نویسنده ارشد این مطالعه و دانشیار گروه علوم تغذیه و حرکت در مرکز پزشکی دانشگاه ماستریخت، در این باره گفت: انسولین هورمونی مهم برای مغز است و از حافظه و سایر فرایندهای شناختی پشتیبانی می‌کند. با افزایش سن، ممکن است حساسیت مغز به انسولین کاهش یابد؛ مسئله‌ای که با افت عملکرد شناختی مرتبط با سالمندی ارتباط دارد.
او افزود: نتایج مطالعه نشان داد مصرف روزانه بادام‌زمینی بر حساسیت به انسولین در نواحی مرتبط با حافظه تأثیر مثبتی دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهد افزایش پاسخ‌دهی موضعی مغز به انسولین ممکن است یکی از عوامل مؤثر در فواید شناختی مصرف بادام‌زمینی باشد.
ارتباط بادام‌زمینی با بهبود حافظه و جریان خون مغزی
در این پژوهش ۳۱ فرد سالم ۶۰ تا ۷۵ ساله شرکت کردند. شرکت‌کنندگان در دوره مصرف بادام‌زمینی، به مدت ۱۶ هفته روزانه ۶۰ گرم بادام‌زمینی، معادل تقریباً دو وعده، مصرف کردند.
این پژوهش با استفاده از روش کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده متقاطع انجام شد؛ به این معنا که پژوهشگران آثار مصرف بادام‌زمینی را با دوره‌ای که شرکت‌کنندگان از مصرف آن خودداری می‌کردند، مقایسه کردند.
یافته‌های جدید در ادامه پژوهش قبلی جوریس در سال ۲۰۲۵ به دست آمده‌اند. در آن مطالعه نیز مشخص شد مصرف بادام‌زمینی به مدت ۱۶ هفته، جریان خون کلی مغز را ۳.۶ درصد افزایش داده و عملکرد حافظه کلامی را ۵.۸ درصد بهبود بخشیده است.
جریان خون مغزی نشان‌دهنده میزان خونی است که در مغز گردش می‌کند و اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز سلول‌های مغزی را به آن‌ها می‌رساند. این شاخص همچنین اطلاعات مهمی درباره سلامت عروق خونی مغز ارائه می‌دهد. نتایج پژوهش قبلی در مجله علمی Clinical Nutrition منتشر شده بود.
دانشمندان چگونه تأثیر بادام‌زمینی بر مغز را اندازه‌گیری کردند؟
یکی از ویژگی‌های این پژوهش، استفاده هم‌زمان از یک مداخله غذایی کنترل‌شده چندماهه و فناوری‌های پیشرفته تصویربرداری مغزی بود.
پژوهشگران برای بررسی تغییرات عملکرد مغز از روش تصویربرداری تشدید مغناطیسی با برچسب‌گذاری چرخشی شریانی (ASL-MRI) استفاده کردند. این روش امکان اندازه‌گیری جریان خون در نواحی مختلف مغز را فراهم می‌کند.
برای ارزیابی حساسیت مغز به انسولین نیز تغییرات جریان خون در نواحی مختلف مغز پس از تجویز انسولین از طریق بینی بررسی شد.
همچنین، پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری ام‌آرآی شکم، میزان تجمع چربی در کبد را اندازه‌گیری کردند. توانایی‌های شناختی شرکت‌کنندگان نیز با کمک مجموعه آزمون‌های رایانه‌ای استاندارد کمبریج (CANTAB) ارزیابی شد.
به اعتقاد پژوهشگران، احتمالاً مجموعه‌ای از ترکیبات مغذی موجود در بادام‌زمینی، نه یک ماده مغذی خاص، در آثار مشاهده‌شده بر سلامت مغز نقش دارند.
جوریس در این باره گفت: چربی‌های غیراشباع، فیبر غذایی، ویتامین‌ها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی زیست‌فعال موجود در بادام‌زمینی ممکن است در فواید مشاهده‌شده برای مغز نقش داشته باشند.
او همچنین به پروتئین گیاهی و مقدار قابل توجه ال‌آرژنین موجود در بادام‌زمینی اشاره کرد. ال‌آرژنین پیش‌ساز مهم اکسید نیتریک است؛ ترکیبی که بر اساس برخی پژوهش‌ها می‌تواند به بهبود یادگیری و عملکرد حافظه کمک کند.
شرکت‌کنندگان روزانه چه مقدار بادام‌زمینی مصرف کردند؟
برای اطمینان از مصرف مقدار یکسان بادام‌زمینی، پژوهشگران بسته‌های از پیش اندازه‌گیری‌شده بادام‌زمینی برشته‌شده با پوست را در اختیار شرکت‌کنندگان قرار دادند.
از شرکت‌کنندگان خواسته شد بادام‌زمینی را صبح یا بعدازظهر مصرف کنند، اما در انتخاب شیوه مصرف آزادی داشتند. آن‌ها می‌توانستند تمام ۶۰ گرم را یک‌جا بخورند، آن را در چند نوبت طی روز مصرف کنند یا به وعده‌های غذایی خود اضافه کنند.
در دوره کنترل، شرکت‌کنندگان به‌طور کامل از مصرف بادام‌زمینی خودداری کردند. پس از پایان ۱۶ هفته، شرایط دو گروه جابه‌جا شد تا پژوهشگران بتوانند شاخص‌های سلامت مغز را در هر دو وضعیت مقایسه کنند.