در پیشنشست همایش بینالمللی «اربعین در مکتب امام مجاهد شهید» در مشهد مقدس ظرفیتهای راهبردی اربعین با حضور رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین کشور و مدیر حوزه علمیه خراسان بررسی شد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد خبری کمیته فرهنگی اربعین ، حجتالاسلام دکتر حمید احمدی، رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین کشور، در این پیشنشست با تأکید بر ظرفیت تمدنی و جهانی اربعین حسینی اظهار داشت: اربعین فراتر از یک مناسک مذهبی، الگویی نوین از حیات اجتماعی و انسانی را به جهان معرفی میکند که بر پایه معنویت، نوعدوستی، ایثار و احترام متقابل شکل گرفته است و میتواند در برابر فرهنگ فردگرایانه و مصرفگرای غرب، الگویی متفاوت از زندگی جمعی ارائه دهد.
وی با اشاره به برگزاری پیشنشستهای متعدد همایش در شهرهای مختلف از جمله مشهد، تهران، قم و پاکستان، هدف از این برنامهها را تبیین ظرفیتهای اربعین در جهان اسلام دانست و افزود: امروز آنچه تحت عنوان جهانیسازی مطرح میشود، در بسیاری از موارد به معنای تحمیل فرهنگ و سبک زندگی غربی بر ملتهاست؛ الگویی که با ترویج فردگرایی، بیهویتی و قومیتگرایی، پیوندهای انسانی و هویتهای جمعی را تضعیف میکند.
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین کشور با بیان اینکه فرهنگ اربعین در نقطه مقابل چنین نگرشی قرار دارد، تصریح کرد: در این حرکت عظیم، فردیت در کنار جمع معنا پیدا میکند و کرامت انسان، همبستگی اجتماعی، معنویت و دگرخواهی بدون چشمداشت در کنار یکدیگر قرار میگیرند. از این منظر، اربعین ظرفیت شکلدهی به نوعی مدنیت جدید و تمدن نوین انسانی را دارد.
احمدی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر ظرفیت تمدنی اربعین خاطرنشان کرد: اربعین نویدبخش تمدن نوین اسلامی است؛ تمدنی که بر معنویت، عدالتخواهی، کرامت انسانی و همبستگی اجتماعی استوار است و میتواند زمینهساز شکلگیری هویتی جمعی مبتنی بر نوعدوستی، احترام به دیگران و حمایت از انسانهای تحت ستم باشد.
وی مهماننوازی، ایثار، احترام به پیروان ادیان و مذاهب مختلف و عبور از مرزهای ملیتی و مذهبی را از ویژگیهای برجسته فرهنگ اربعین برشمرد و گفت: برای گسترش جهانی پیام اربعین باید زمینه حضور و مشارکت ملتها و پیروان ادیان و مذاهب گوناگون بیش از گذشته فراهم شود؛ چراکه این حرکت ظرفیت تبدیلشدن به جریانی فراگیر در سطح جهان را دارد.
همچنیناین پیشنشست، حجتالاسلام والمسلمین دکتر خیاط، مدیر حوزه علمیه خراسان، با تأکید بر پیوند عمیق اربعین حسینی و گفتمان مقاومت اظهار داشت: اربعین صرفاً یک مناسک و آیین مذهبی نیست، بلکه پدیدهای عمیقاً مقاومتی است که از آغاز حرکت امام حسین علیهالسلام تا بازگشت کاروان اهلبیت به مدینه، در گفتار، رفتار و شعارهای این نهضت تجلی یافته است.
وی با اشاره به موضوع نشست با عنوان «اربعین و گفتمان مقاومت در منظومه فکری امام شهید خامنهای؛ ظرفیتها و الزامات راهبردی در جهان اسلام» افزود: با بررسی سیره و حرکت امام حسین علیهالسلام و مواضع صریح آن حضرت در برابر ظلم و تسلیمناپذیری در برابر حکومت ستمگر، میتوان دریافت که روح مقاومت در سراسر نهضت عاشورا و در امتداد آن، در زیارت اربعین و آیین پیادهروی اربعین جریان دارد.
مدیر حوزه علمیه خراسان با اشاره به تجربه تاریخی ممنوعیت پیادهروی اربعین در دوران حکومت بعث عراق در سال ۱۳۵۵ شمسی گفت: رژیم بعث عراق با ممنوعیت زیارت و پیادهروی اربعین تلاش کرد این حرکت مردمی و مذهبی را متوقف کند، اما این محدودیتها زمینهساز شکلگیری حرکتی اعتراضی شد که از آن با عنوان «انتفاضه صفر» یاد میشود.
خیاط با طرح این پرسش که چرا یک حرکت مذهبی و زیارت مردمی باید از سوی یک حکومت بهعنوان مسئلهای امنیتی تلقی شود، تصریح کرد: حاکمان بعثی بهخوبی دریافته بودند که پیادهروی اربعین صرفاً یک راهپیمایی ساده نیست، بلکه ظرفیت اجتماعی و فرهنگی آن میتواند به حرکتی آگاهیبخش و مقاومتی تبدیل شود.
وی با اشاره به احیای گسترده مراسم اربعین پس از سقوط رژیم صدام در سال ۱۳۸۲، دو رویکرد جریانهای مخالف در مواجهه با این پدیده را مقابله مستقیم با اصل حرکت و تلاش برای تهیکردن آن از محتوا و ماهیت اصلی دانست و اظهار داشت: در رویکرد دوم، با طرح این دیدگاه که نباید اربعین را سیاسی کرد و باید آن را صرفاً به یک مراسم عبادی و زیارتی محدود ساخت، تلاش میشود روح مقاومت و پیام اجتماعی و تمدنی این حرکت کمرنگ شود.
مدیر حوزه علمیه خراسان تأکید کرد: اربعین پدیدهای مقاومتی است و روح آن را باید در ایستادگی، آگاهی، همبستگی و زنده نگهداشتن ملتها جستوجو کرد؛ ازاینرو، صیانت از روح مقاومت در اربعین ضرورتی راهبردی است.
در پایان این پیشنشست، بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد مقاومتی، اجتماعی، فرهنگی و تمدنی اربعین تأکید شد؛ حرکتی جهانی که ضمن حفظ هویت عاشورایی خود، ظرفیت ارائه الگویی نوین از همبستگی انسانی و تمدنسازی در جهان معاصر را دارد.
همچنین حجت الاسلام علی عسگری معاون استاندار و جانشین ستاد اربعین خراسان رضوی دیگر سخنران این مراسم با اشاره به حضور تشییع کنندگانی از کشورهای اروپایی در مراسم تشییع رهبر شهید اشاره کرد و گفت: امام شهید در قلب مردم کشورهای مختلف جای داشت مثل امام خمینی (ره)و این ارادت در مراسم تشییع ایشان و حضور مهمانانی از کشورهای مختلف مشهود بود .
در این مراسم نمایندگان اداره کل تبلیغات اسلامی و سازمان اوقاف و امور خیریه ، جامعه المصطفی و نمایندگان کمیتههای فرهنگی اربعین در شهرستانهای در خراسان رضوی به ارایه گزارشی کوتاه و دغدغه های خود پرداختند . در پایان هم از دستگاههای فعال اربعینی با اهدای لوح تجلیل شد
