صالحی در آیین روز «کتاب، کتابخوانی و کتابدار» با تأکید بر ضرورت تکمیل ۳۰۰ پروژه نیمهتمام کتابخانهای، خواستار حمایت دولت از توسعه کتابخانهها به عنوان سرمایهگذاری مؤثری برای آینده ایران شد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دولت، آیین روز «کتاب، کتابخوانی و کتابدار» و اختتامیه دومین دوره رویداد «همخوان؛ جایزه کتابخانه عمومی ایران» و آیین بهرهبرداری از ۳۴ کتابخانه سیار، با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ابراهیم حیدری، دبیر سیوچهارمین دوره هفته کتاب، آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، یکشنبه (۲۴ آبانماه) در ساختمان مرکزی نهاد کتابخانههای عمومی کشور برگزار شد. امروز همچنین آیین بهرهبرداری از ۳۴ دستگاه خودرو کتابخانه سیار، بهدست مسعود پزشکیان، رئیسجمهور برگزار شد.
سیدعباس صالحی در این مراسم، ضمن گرامیداشت یاد و نام علامه طباطبایی، اظهار کرد: نویسندگان، مترجمان، ناشران، کتابفروشان، کتابداران و همه فعالان عرصه کتاب و فرهنگ مکتوب، همواره یاد علامه طباطبایی را گرامی میدارند؛ شخصیتی که روز ۲۴ آبان به نام او مزین شده است. امسال نیز نام ایشان در سال ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ بهعنوان یکی از شخصیتهای برجسته در عرصه فرهنگی جهان مطرح شده است.
وی افزود: علامه طباطبایی صرفاً یک دانشمند نبود، بلکه شخصیتی بود که توانست دانشهای مختلف اسلامی را از مرحله انتقال به مرحله نوآوری و نظریهپردازی ارتقا دهد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره شهید مرتبط با حوزه فرهنگ مکتوب، گفت: شهادت ایشان ضایعهای بزرگ برای حوزههای مختلف کشور بود، اما یکی از خسارتهای عظیم این اتفاق، از دست دادن یکی از پناهگاههای جریان فرهنگ کشور بود. علاقه و تعلق خاطر ویژه ایشان به کتاب و کتابخوانی در تمام دوران فعالیتشان مشهود بود.
صالحی، با اشاره به یکی از سخنان این شهید درباره اهمیت ترویج کتابخوانی اظهار کرد: ایشان گفته بودند اگر قرار باشد هر روز یک ساعت سخن بگویم و نتیجه آن کتابخوان شدن مردم باشد، حاضرم هر روز یک ساعت و نیم صحبت کنم.
وی در ادامه از حضور رئیسجمهور در مراسم هفته کتاب قدردانی کرد و گفت: حضور رئیسجمهور در این مراسم، با وجود شرایط دشوار کشور، معنایی نمادین دارد و نشاندهنده پیوند عمیق مدیریت عالی کشور با فرهنگ مکتوب و حمایت از کتاب و کتابخوانی است.
ضرورت حمایت از کاغذ و فرهنگ مکتوب
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به نتایج نظرسنجی اخیر درباره وضعیت کتابخوانی در کشور، سه نکته را مورد توجه قرار داد.
وی درباره نخستین یافته این نظرسنجی گفت: در پاسخ به این پرسش که مخاطبان بیشتر از چه قالبی برای مطالعه کتاب استفاده میکنند، ۵۷.۸ درصد کتاب کاغذی، ۱۲.۷ درصد کتاب الکترونیکی، ۱۵.۲ درصد کتاب صوتی و ۱۴.۲ درصد هر سه قالب را انتخاب کردهاند.
صالحی، با تأکید بر اینکه کتاب کاغذی همچنان اصلیترین ابزار ارتباط مردم با فرهنگ مکتوب است، تصریح کرد: این آمار نشان میدهد که کاغذ همچنان یک کالای اساسی در حوزه نشر است و بخش اصلی کتابخوانان کشور از طریق کتابهای کاغذی دانش و فرهنگ خود را تأمین میکنند.
وی با قدردانی از حمایتهای دولت، رئیسجمهور و بانک مرکزی در تأمین کاغذ مورد نیاز حوزه نشر اظهار کرد: خوشبختانه با وجود تلاطمهای موجود در بازار کاغذ، با تخصیص منابع و حمایتهای صورتگرفته، روند تأمین کاغذ با قیمتهای متداول دنبال شده است.
وی افزود: در شرایط دشوار اقتصادی و جنگی، ۲۰ میلیون دلار برای تأمین کاغذ مورد نیاز حوزه نشر اختصاص یافته که بخشی از آن تخصیص داده شده و وارد کشور شده و بخش دیگری نیز در حال ورود است.
صالحی تأکید کرد: اگر میخواهیم فرهنگ مکتوب کشور دچار افول و کمرنگی نشود، نمیتوانیم کاغذ را نادیده بگیریم. کاغذ همچنان باید بهعنوان کالایی اساسی مورد توجه قرار گیرد و حمایت از آن تداوم داشته باشد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در تشریح دومین یافته نظرسنجی گفت: در این پیمایش، میزان خرید کتاب از سوی مخاطبان نیز بررسی شده است. بر اساس نتایج، میانگین خرید کتاب در سال گذشته ۱۱ جلد بوده، در حالی که این رقم در سال جاری به ۸.۶ جلد کاهش یافته است.
وی ادامه داد: این آمار نشاندهنده کاهش خرید کتاب است و ضرورت توجه بیشتر به مصرف فرهنگی جامعه را نشان میدهد. با توجه به محدودیت منابع دولت، باید راهکارهایی برای حمایت از کتابخوانی در نظر گرفته شود که یکی از مهمترین آنها تقویت منابع کتابخانههای عمومی است.
صالحی، درباره سومین محور نظرسنجی نیز به موضوع عضویت کتابخوانان در کتابخانهها اشاره کرد و گفت: هر اندازه بتوانیم دسترسی مردم به کتابخانهها را افزایش دهیم، کمک بیشتری به توسعه فرهنگ مطالعه در کشور کردهایم.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه کتابخانههای عمومی اظهار کرد: در دوره دو ساله اخیر، ۶۵ کتابخانه افتتاح شده و توسعه کتابخانههای سیار نیز بهعنوان یکی از مسیرهای افزایش دسترسی مردم به کتاب دنبال شده است؛ بهطوری که تعداد این کتابخانهها به ۱۱۶ مورد رسیده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به وجود ۳۰۰ پروژه نیمهتمام کتابخانهای در کشور گفت: تکمیل این پروژهها میتواند حدود ۳۰۰ هزار مترمربع به زیربنای فرهنگی کشور اضافه کند.
کتابخانهها؛ مکمل مدارس در تربیت نسل آینده
صالحی، در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر اهمیت سرمایهگذاری فرهنگی برای نسل آینده ایران خطاب به رئیسجمهور، اظهار کرد: دغدغه شما درباره آینده ایران و توجهی که به حوزه مدارس دارید، بسیار ارزشمند است. کتابخانهها نیز مکمل مدارس هستند و این دو نهاد میتوانند در کنار یکدیگر، زمینه حرکت از انباشت دانش به سمت تفکر انتقادی، خلاقیت و نوآوری را فراهم کنند
وی افزود: حمایت دولت از توسعه کتابخانهها، چه در سفرهای استانی و چه در برنامهریزیهای عمومی، میتواند دسترسی مردم به کتاب و کتابخانه را افزایش دهد و سرمایهگذاری مؤثری برای آینده نسل ایران باشد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان بار دیگر از حضور رئیسجمهور و توجه دولت به حوزه فرهنگ مکتوب قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد که این حمایتها با قوت بیشتری ادامه یابد.
