شاهرود - ایرنا - اهالی فرومد میامی سرزمین تاریخ و قنات‌های کهن در شرق سمنان، میان خشکسالی و مهاجرت چشم‌انتظار تدبیر تصمیم‌گیران هستند؛ جایی که احیای قنات‌ها، توجه به فرآوری محصولات کشاورزی و معدنی، تکمیل راه‌های نیمه‌تمام و شکوفایی گردشگری می‌تواند به ماندگاری جمعیت روستایی کمک کند.
به گزارش ایرنا، دهستان فرومد با ۱۱ روستا و جمعیتی حدود سه هزار و ۵۰۰ نفر، در فاصله ۱۴۵ کیلومتری مرکز شهرستان و ۴۰۰ کیلومتری مرکز استان سمنان قرار دارد.
موقعیت جغرافیایی این منطقه و ارتباط آن با استان‌های همجوار، در کنار آثار تاریخی و ظرفیت‌های تولیدی، فرصت‌هایی برای رونق اقتصادی فراهم کرده است؛ اما کمبود خدمات عمومی، دشواری دسترسی و محدودیت فرصت‌های اشتغال، بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها را با چالش روبه‌رو کرده است.
خشکسالی و بیکاری، مانع ماندگاری جمعیت روستایی
کم‌آبی و کاهش توان تولید کشاورزی، از مهم‌ترین مشکلات روستاهای دهستان فرومد میامی است مشکلی که علاوه بر کاهش درآمد خانوارها، به مهاجرت بخشی از جمعیت و رها شدن زمین‌های کشاورزی انجامیده است.
عضو شورای اسلامی روستای کلاته‌ملا دهستان فرومد میامی با اشاره به پیامدهای خشکسالی گفت: بخش زیادی از جمعیت روستا به دلیل کم‌آبی و خشکسالی و بیکاری به مناطق دیگر مهاجرت کرده‌اند و اکنون فقط ۲۰ خانوار در این روستا سکونت دارند.
رضا خالقی افزود: تداوم زندگی در روستاهای کم‌برخوردار، فقط به تامین خدمات اولیه محدود نمی‌شود و ایجاد درآمد پایدار و فراهم کردن زمینه اشتغال نیز در ماندگاری جمعیت نقش تعیین‌کننده دارد.
راهکارهای نگهداشت جمعیت روستایی
وی ادامه داد: بیکاری به‌ویژه در میان جوانان، از دغدغه‌های مهم اهالی دهستان فرومد میامی است. مهاجرت جوانان به تهران و دیگر شهرها برای یافتن شغل، در کنار رها شدن بخشی از زمین‌های کشاورزی، ضرورت ایجاد فعالیت‌های اقتصادی متناسب با ظرفیت‌های منطقه را برجسته می‌کند.
وی اضافه کرد: راه‌اندازی واحدهای فرآوری محصولات کشاورزی از جمله فلفل قرمز و ایجاد صنایع مرتبط با فرآوری مواد معدنی از راهکارهایی است که می‌تواند زمینه اشتغال محلی، افزایش ارزش افزوده تولیدات و کاهش وابستگی معیشت مردم به فروش محصولات خام را فراهم کند.
گلایه‌ها در حوزه آرد و نان تا دسترسی به پزشک
بخشی از مشکلات زندگی در روستاهای دهستان فرومد به دسترسی دشوار به خدمات روزمره است.
به گفته اهالی، نبود شبکه گازرسانی و فقدان خدمات مناسب برای عرضه کپسول گاز در برخی روستاها، خانوارها را ناچار می‌کند برای تامین سوخت مسیر حدود ۳۰ کیلومتری تا فرومد را طی کنند.
کمبود آرد سهمیه خانوارهای روستایی و کیفیت پایین نان نیز از دیگر گلایه‌های روستاییان دهستان فرومد میامی است و رییس شورای اسلامی روستا کلاته‌ملا با اشاره به اهمیت نان در معیشت مردم می‌گوید نان بخش مهمی از سبد غذایی خانوارهای منطقه را تشکیل می‌دهد و رسیدگی به سهمیه آرد، نظارت مستمر بر کیفیت نان و بررسی امکان ایجاد یا تقویت مراکز عرضه سوخت در روستاهای دورافتاده، از اقداماتی است که می‌تواند بخشی از دشواری‌های روزمره مردم را کاهش دهد.
نبود تناسب بین هزینه تولید و قیمت فروش محصولات کشاورزی
یکی از کشاورزان دهستان فرومد در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: کشاورزی در این منطقه با مشکلاتی فراتر از خشکسالی روبه‌رو است و نامناسب بودن قیمت خرید محصولات کشاورزی، بالا بودن هزینه تولید، دشواری تامین نهاده‌های دامی و کمبود آب، توان اقتصادی کشاورزان و دامداران را تحت فشار قرار داده است.
وی ادامه داد: مرمت اصولی و کارشناسی و لایه‌روبی قنات‌ها در روستاهای کلاته‌سادات سفلی، علیا و مهدی‌آباد برای تداوم کشت‌وکار ضرورت دارد و بی‌توجهی به این زیرساخت‌ها می‌تواند به کاهش وسعت زیر کشت و تشدید مهاجرت روستاییان منجر شود.
وی اضافه کرد: اولویت دادن به مرمت قنات‌ها، مدیریت بهینه مصرف آب، بررسی روش‌های کم‌آب‌بر کشاورزی و تقویت زنجیره تولید تا فرآوری و فروش محصول می‌تواند بخشی از فشار اقتصادی بر بهره‌برداران را کاهش دهد.
به گفته این مرد کشاورز دهستان فرومد، تامین به‌موقع نهاده‌های دامی و کشاورزی و بازنگری در سازوکار خرید محصولات کشاورزی از جمله مطالباتی است که رسیدگی به آن‌ها می‌تواند به حفظ فعالیت‌های تولیدی و پایداری درآمد خانوارهای روستایی کمک کند.
راه‌های نیمه‌تمام و کمبود زیرساخت، مانع توسعه منطقه
یکی دیگر از اهالی دهستان فرومد دسترسی به راه مناسب را یکی از پیش‌نیازهای توسعه اقتصادی و گردشگری فرومد برشمرد و گفت: بخشی از جاده شفیع‌آباد ـ فرومد آسفالت شد و ادامه مسیر همچنان تکمیل نشده است که تکمیل آن از مطالبات دیرینه مردم منطقه به شمار می‌رود.
دهیار روستای فرومد در این باره در گفت و گو باخبرنگار ایرنا بیان کرد: مسیر شفیع‌آباد - فرومد در کنار دیگر راه‌های ارتباطی منطقه، از جمله راه‌های دسترسی و ارتباط با استان‌های خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان است که تکمیل آن در تسهیل رفت‌وآمد مردم، جابه‌جایی محصولات کشاورزی و توسعه گردشگری نقش دارد.
وحید اسماعیلیان ادامه داد: ۱۱ کیلومتر از مسیر شفیع‌آباد- فرومد آسفالت شد و هشت کیلومتر باقی مانده است و تکمیل این طرح نیازمند توجه ویژه مسوولان است و برای به نتیجه رسیدن این طرح درخواست‌هایی برای انجام مطالعات و اجرای عملیات راه‌سازی در هفت کیلومتر پایانی مسیر از سمت خراسان شمالی مطرح شده است.
وی اضافه کرد: این روستا فقط هشت ساعت در شبانه‌روز از حضور پزشک برخوردار است و افزایش ساعت حضور پزشک به دست‌کم ۱۶ ساعت یا فراهم کردن امکان خدمات شبانه‌روزی، از مطالبات مردم منطقه است.
وی افزود: تامین نیروی انسانی درمانی، تقویت خدمات بهداشتی و برنامه‌ریزی برای پوشش بهتر روستاهای پراکنده، می‌تواند دسترسی مردم به خدمات سلامت را بهبود بخشد و ضرورت رفت‌وآمدهای طولانی برای دریافت خدمات درمانی را کاهش دهد.
ظرفیت‌های تاریخی فرومد در انتظار سرمایه‌گذاری
در کنار مشکلات زیرساختی و اقتصادی، فرومد از ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری برخوردار است که می‌تواند به یکی از محورهای توسعه منطقه تبدیل شود.
مسجد جامع تاریخی فرومد در مسیر ثبت جهانی با معماری کم‌نظیر دوایوانی و دو محرابی، ابن‌یمین فرومدی شاعر نامدار و آرامگاه شیخ حسن جوری از رهبران سر به‌داران از یادگارهای تاریخی و جاذبه‌هایی هستند که قابلیت معرفی بیشتر به گردشگران را دارند.
به گفته دهیار روستای فرومد، این منطقه سالانه میزبان حدود ۱۵۰ گردشگر خارجی است و سه اقامتگاه بوم‌گردی نیز در آن فعالیت دارند. با این حال، یکی از اهالی می‌گوید دو اقامتگاه بوم‌گردی دهستان در بیشتر اوقات بسته است موضوعی که ضرورت بررسی موانع فعالیت مستمر این مراکز و حمایت از بهره‌برداران را نشان می‌دهد.
وی اظهار کرد: مرمت و احیای آثار تاریخی، بهسازی مسیرهای دسترسی، معرفی هدفمند جاذبه‌ها و تقویت خدمات اقامتی می‌تواند مدت ماندگاری گردشگران را افزایش دهد و زمینه رونق کسب‌وکارهای محلی را فراهم کند.
اسماعیلیان افزود: جذب سرمایه‌گذار برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری و حمایت از راه‌اندازی اقامتگاه‌های فعال، مراکز عرضه محصولات محلی و خدمات راهنمای گردشگری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند گردشگری را به منبع درآمد مکمل برای خانوارهای منطقه تبدیل کند.
نیازهای ورزشی و طرح‌های نیمه‌تمام
تکمیل سوله ورزشی و اجرای وعده ایجاد زمین چمن مصنوعی در مدرسه روستایی نیز از مطالبات مردم دهستان فرومد است.
عضو شورای اسلامی فرومد در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به برخی مشکلات منطقه، از نیمه‌تمام ماندن جاده شفیع‌آباد ـ فرومد و تحقق نیافتن وعده ایجاد زمین چمن مصنوعی پس از گذشت حدود دو سال یاد کرده است.
فاطمه اعتمادی افزود: تکمیل این طرح‌ها علاوه بر تامین بخشی از نیازهای تفریحی و ورزشی، می‌تواند به افزایش نشاط اجتماعی و فراهم شدن زمینه فعالیت‌های جمعی برای نوجوانان و جوانان کمک کند.
از مطالبات پراکنده تا برنامه توسعه یکپارچه
مجموع مشکلات مطرح‌شده در فرومد نشان می‌دهد که توسعه این منطقه به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ نیاز دارد و اجرای طرح‌های منفرد، بدون توجه به ارتباط میان آب، اشتغال، راه و خدمات عمومی، پاسخگوی همه نیازهای مردم نخواهد بود و تدوین بسته‌ای برای معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری، فرآوری محصولات کشاورزی و صنایع معدنی، با مشارکت دستگاه‌های اجرایی و فعالان اقتصادی، می‌تواند مسیر تبدیل ظرفیت‌های محلی به فرصت‌های شغلی را هموار کند.