بلومبرگ نوشت: چین توانسته است به قطعاتی از یک جنگنده پنهانکار اف-۳۵ دست پیدا کند؛ پس از آنکه یکی از کارکنان شرکت «یونایتد پارسل سرویس» (UPS) ایمیلی حاوی هشدار درباره ممنوعیت عبور محموله از هنگکنگ را مشاهده نکرد، یک فرد مطلع از این حادثه به بلومبرگ گفت.
این ایمیل را شرکت حملونقل و لجستیک DSV A/S ارسال کرده بود و در آن تأکید شده بود که قطعات اف-۳۵ ــ شامل سایبان کابین خلبان و درِ محفظه تسلیحات که با ماده جاذب امواج راداری پوشانده شده بودند ــ برای رعایت مقررات «ترافیک بینالمللی تسلیحات» آمریکا (ITAR) نباید از برخی کشورها عبور داده شوند.
مقررات ITAR، که بخشی از هدف آن جلوگیری از افتادن فناوریهای حساس تسلیحاتی آمریکا به دست دشمنان این کشور است، انتقال چنین اقلامی را بهشدت کنترل میکند.
قرار بود این محموله قطعات جنگنده از مسیر کره جنوبی و تایوان ــ که هر دو از شرکای دفاعی آمریکا هستند ــ به مقصد سانفرانسیسکو ارسال شود. اما به گفته این فرد، محموله هنگام خروج از استرالیا با تأخیر مواجه شد و برای تسریع در تحویل، به اشتباه از مسیر هنگکنگ هدایت شد.
این فرد به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر عمومی، نخواست نامش فاش شود.
به گفته او، شرکت DSV که از طرف شرکت لاکهید مارتین، سازنده اف-۳۵، فعالیت میکرد، مطابق مقررات آمریکا ایمیلی درباره طبقهبندی این محموله تحت ITAR ارسال کرده بود. این فرد افزود که ممکن است ایمیل DSV از طریق یک سامانه فناوری اطلاعات متفاوت از سامانهای که کارمند UPS استفاده میکرد، ارسال شده باشد.
جزئیات پیشتر گزارشنشده درباره این انحراف مسیر، روز ۲۹ سپتامبر توسط مقامهای پنتاگون در نشستی حدوداً یکساعته با کارکنان کمیتههای روابط خارجی و نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا تشریح شد.
این جزئیات جدید اطلاعات بیشتری درباره حادثهای ارائه میکند که به دلیل احتمال دسترسی ناخواسته چین به بخشی از حساسترین فناوری نظامی آمریکا، با موشکافی گسترده مواجه شده است. این حادثه برای پنتاگون و لاکهید مارتین نیز مایه شرمساری شده است.
«اشتفان گیسلر-سولوانگ»، سخنگوی DSV، و «مالکوم برکلی»، سخنگوی UPS، از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کردند.
UPS جزئیات کاملی از درآمد خود بر اساس بخشهای مختلف ارائه نمیکند، اما این شرکت در سالهای اخیر بر تلاش راهبردی خود برای افزایش فعالیت در بخشهایی تأکید کرده که میتواند حوزههای هوافضا و دفاعی را نیز شامل شود.
این حادثه موجب آغاز تحقیقات از سوی پنتاگون و وزارت خارجه آمریکا شده و قانونگذاران آمریکایی را نیز نگران کرده است. آنها خواستار بررسی زنجیره تأمین جهانی تسلیحات آمریکا شدهاند تا اطمینان حاصل شود چنین اشتباهی بار دیگر رخ نمیدهد.
اف-۳۵ پیشرفتهترین جنگنده جهان و گرانترین برنامه تسلیحاتی تاریخ آمریکا محسوب میشود و چین سالهاست این جنگنده را هدف تلاشهای جاسوسی خود قرار داده است.
هر دو قطعه این جنگنده با ماده جاذب امواج راداری پوشانده شده بودند که قابلیتهای پنهانکاری آن را افزایش میدهد. این قطعات در اواخر ماه مه برای تعمیر احتمالی یا امحا به آمریکا ارسال میشدند؛ این موضوع را افراد مطلع از حادثه اعلام کردند.
«دایانا مائر»، که بر بررسیهای مربوط به پشتیبانی از برنامه اف-۳۵ در «دفتر پاسخگویی دولت آمریکا» (GAO) نظارت دارد، گفت: «اینکه چینیها حالا یک سایبان اف-۳۵ در اختیار دارند، خوب نیست.» او این اتفاق را «موضوعی بسیار مهم» توصیف کرد.
او افزود: «مطمئنم چینیها جشن گرفتند و بعد شروع کردند به تلاش برای مهندسی معکوس آن و اینکه بفهمند چگونه میتوانند با قابلیتهای فنی خودشان با آن مقابله کنند. مطمئنم وقتی به این قطعات دست پیدا کردند، مشغول همین کارها شدند.»
لاکهید مارتین که بخش عمدهای از شبکه جهانی قطعات یدکی مورد نیاز برای حفظ عملیاتیبودن این هواپیماها در آمریکا و ۱۹ کشور دیگر را مدیریت میکند، ماه گذشته و همزمان با نخستین گزارش بلومبرگ درباره مفقودشدن قطعات، در بیانیهای اعلام کرده بود: «تصمیمات ما در حوزه لجستیک به صورت یکجانبه اتخاذ نمیشود.»
این شرکت گفته بود حاملهایی را انتخاب میکند که بیشترین انطباق را با مقررات دولتی داشته باشند.
لاکهید مارتین در واکنش به جزئیات جدید درباره انحراف مسیر محموله، روز چهارشنبه در بیانیهای اعلام کرد: «درباره سلسله رویدادهایی که شما به آنها اشاره کردید، چیزی برای افزودن یا اصلاح نداریم.»
در نشست کنگره، «اریکا پلاث»، معاون دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور لجستیک، گفت تیمی که او تشکیل داده است اقداماتی را برای جلوگیری از تکرار چنین حادثهای در دست اجرا دارد؛ این موضوع را فرد مطلع از جلسه بیان کرد.
سخنگوی پنتاگون نیز در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات مشخصی که این وزارتخانه برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقی انجام میدهد، گفت وزارت دفاع درباره این اقدامات جزئیات بیشتری ارائه نخواهد کرد.
همچنین یک مقام مسئول در حوزه رعایت مقررات از «اداره کنترل تجارت دفاعی» وزارت خارجه آمریکا، که مسئول اجرای قوانین کنترل صادرات است، در این نشست حضور داشت. به گفته این فرد، این اداره در حال تحقیق درباره انحراف این محموله است.
«مارک وارنر»، سناتور دموکرات ارشد کمیته اطلاعات سنا، خواستار برگزاری نشست پنتاگون درباره این حادثه شده بود. «تام کاتن»، رئیس این کمیته، نیز خواستار بررسی زنجیره تأمین شده است.
«کوین کرامر»، سناتور جمهوریخواه ایالت داکوتای شمالی که ریاست هیئتی از کمیته نیروهای مسلح را بر عهده دارد که در حال تحقیق درباره این حادثه است، پرسیده است: «آیا چین از ابتدا برنامهای برای رهگیری این محموله داشت؟»
پنتاگون علناً مسئولیت خود در قبال ارسال اشتباه این محموله را رد کرده و ارزش قطعات را نیز کماهمیت جلوه داده و آنها را «غیرقابل استفاده» توصیف کرده است.
فرماندهی ترابری آمریکا نیز، برای نمونه، در بیانیهای اعلام کرد: «در حملونقل یا هماهنگی محموله مورد بحث دخالتی نداشته است.»
وزارت دفاع آمریکا در بیانیهای اعلام کرد: «ما بهطور فعال با مقامهای آمریکایی و شرکای صنعتی برای بازپسگیری این قطعات، تحقیق درباره این حادثه و ایجاد تدابیر حفاظتی برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقی در آینده همکاری میکنیم.»
