یک پیام با عنوان دعوت به عروسی می‌تواند به تله‌ای برای خالی‌شدن حساب بانکی تبدیل شود؛ شگردی که کلاهبرداران در فضای مجازی به کار می‌گیرند.
باشگاه خبرنگاران جوان - دیگر برای دعوت به عروسی و جشن‌های خانوادگی نیازی به چاپ کارت‌های کاغذی و رساندن آنها به دست مهمان‌ها نیست؛ حالا یک پیام در تلفن همراه کافی است تا خبر یک مراسم به دوستان و آشنایان برسد، اما همین تغییر ساده در شیوه دعوت، راه تازه‌ای برای کلاهبرداران اینترنتی باز کرده است.
تصور کنید پیامی از طرف یکی از دوستان یا آشنایان دریافت می‌کنید که نوشته است «به عروسی ما دعوتید» و در ادامه، لینکی برای مشاهده کارت دعوت قرار گرفته است. طبیعی است که کنجکاو شوید و بخواهید کارت را باز کنید، اما اگر این لینک شما را به نصب یک برنامه ناشناس هدایت کند، ممکن است به‌جای دیدن کارت عروسی، راه دسترسی مجرمان به تلفن همراه و اطلاعات بانکی خود را باز کرده باشید.
امیرحسین افکاری، کارشناس پیشگیری از جرائم اینترنتی و فضای مجازی پلیس فتا کرمانشاه با اشاره به شیوه جدید کلاهبرداری از طریق کارت‌های دعوت الکترونیکی، نسبت به نصب برنامه‌های ناشناس و اعتماد عجولانه به پیام‌های ارسالی در شبکه‌های اجتماعی هشدار داد و گفت: مجرمان اینترنتی همیشه برای فریب مردم به سراغ روش‌های پیچیده نمی‌روند.
وی تصریح کرد: با گسترش استفاده از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی، بسیاری از افراد کارت‌های دعوت و تبریک خود را به‌صورت دیجیتال برای دوستان، آشنایان و اعضای خانواده ارسال می‌کنند و مجرمان نیز از همین شیوه برای فریب کاربران استفاده می‌کنند.
وی افزود: در این روش، پیامی با عنوان دعوت به عروسی یا جشن خانوادگی برای فرد ارسال می‌شود و از او خواسته می‌شود برای مشاهده کارت دعوت، برنامه‌ای را نصب کند یا روی یک لینک کلیک کند.
کارشناس پیشگیری از جرائم اینترنتی و فضای مجازی پلیس فتا کرمانشاه ادامه داد: فرد با تصور اینکه پیام واقعی است، برنامه معرفی‌شده را نصب می‌کند؛ درحالی‌که ممکن است این برنامه بدافزار باشد و پس از دریافت دسترسی‌های لازم، امکان سوءاستفاده از بخش‌هایی از تلفن همراه را برای مجرم فراهم کند.
افکاری تصریح کرد: در صورت آلوده‌شدن تلفن همراه، مجرم ممکن است به حساب‌های کاربری و پیام‌رسان‌های فرد دسترسی پیدا کند یا در صورت فراهم‌بودن شرایط لازم، از اطلاعات و دسترسی‌های موجود برای سوءاستفاده مالی و برداشت غیرمجاز از حساب بانکی او استفاده کند.
وی با اشاره به اینکه کلاهبرداری به همین‌جا ختم نمی‌شود، گفت: مجرمان ممکن است از حساب کاربری فرد برای ارسال دوباره پیام آلوده به مخاطبان او استفاده کنند یا با جعل هویت صاحب حساب، از دوستان و آشنایانش درخواست پول کنند؛ برای مثال، با مطرح‌کردن یک مشکل فوری، از آنها بخواهند مبلغی را به یک شماره کارت واریز کنند.
افکاری یکی از دلایل گرفتارشدن کاربران در این نوع کلاهبرداری‌ها را عجله و اعتماد به پیام‌های دریافتی عنوان کرد و گفت: وقتی پیام از طرف یک دوست یا آشنا ارسال می‌شود، احتمال اینکه فرد به واقعی‌بودن آن اعتماد کند بیشتر است؛ به‌ویژه اگر تصور کند یکی از اعضای خانواده آن شخص قرار است ازدواج کند.
وی افزود: ممکن است تلفن همراه همان دوست یا آشنا قبلاً آلوده شده باشد و پیام بدون اطلاع او برای دیگران ارسال شود؛ بنابراین، صرف اینکه پیام از حساب کاربری یک فرد آشنا دریافت شده، به معنای سالم و معتبر بودن لینک یا برنامه معرفی‌شده نیست.
این کارشناس تأکید کرد: مردم نباید برای بازکردن لینک یا نصب برنامه عجله کنند. بهتر است پیش از هر اقدامی، با فرستنده پیام تماس بگیرند و از واقعی‌بودن دعوت مطمئن شوند. همین بررسی ساده چندثانیه‌ای می‌تواند از دردسر‌های مالی و امنیتی و نگرانی‌های بعدی جلوگیری کند.
افکاری با تأکید بر ضرورت رعایت نکات امنیتی در فضای مجازی بیان کرد: مردم باید از نصب برنامه‌هایی که از طریق پیام‌رسان‌ها، شبکه‌های اجتماعی یا سایت‌های ناشناس و نامعتبر معرفی می‌شوند، خودداری کنند و برای دریافت برنامه‌ها از منابع رسمی و معتبر استفاده کنند.
وی ادامه داد: اگر برای مشاهده کارت دعوت از فرد خواسته شد برنامه‌ای نصب کند، باید به این درخواست مشکوک شود و پیش از نصب، موضوع را از طریق تماس تلفنی با فرستنده بررسی کند.
کارشناس پیشگیری از جرائم اینترنتی و فضای مجازی پلیس فتا کرمانشاه با اشاره به اینکه ممکن است برخی افراد پیش از آگاهی از خطر، برنامه آلوده را نصب کرده باشند، درباره اقدامات اولیه در این شرایط توضیح داد: در گام نخست، باید ارتباط اینترنتی تلفن همراه را قطع کرد تا امکان ارتباط بدافزار با سرور‌های بیرونی محدود شود.
افکاری افزود: سپس باید برنامه‌های نصب‌شده و مجوز‌های دسترسی آنها بررسی شود. یکی از بخش‌هایی که می‌تواند در شناسایی برنامه مشکوک کمک‌کننده باشد، فهرست مجوز‌های پیامک است؛ هرچند بررسی این بخش به‌تنهایی برای شناسایی قطعی بدافزار کافی نیست.
وی گفت: اگر برنامه مشکوک شناسایی شد، بهتر است پیش از حذف آن، در صورت امکان و بدون به‌خطرانداختن اطلاعات شخصی، از نام برنامه و وضعیت موجود مستندات تصویری تهیه شود تا در صورت نیاز به پیگیری بعدی، اطلاعات اولیه در دسترس باشد. سپس باید برای حذف امن برنامه و بررسی وضعیت تلفن همراه اقدام کرد و در صورت ناتوانی در انجام این مراحل، از متخصصان یا پلیس فتا کمک گرفت.
افکاری با بیان اینکه پس از نصب برنامه آلوده باید وضعیت پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی نیز بررسی شود، اظهار کرد: اگر احتمال دسترسی غیرمجاز به حساب کاربری وجود دارد، باید نشست‌ها و دستگاه‌های ناشناس را از بخش تنظیمات امنیتی حساب خارج کرد، رمز‌های عبور را تغییر داد و قابلیت تأیید دومرحله‌ای را فعال کرد.
وی تأکید کرد: فعال‌کردن تأیید دومرحله‌ای پیش از وقوع حادثه اهمیت زیادی دارد و می‌تواند یک لایه حفاظتی اضافه برای حساب‌های کاربری ایجاد کند؛ بنابراین، بهتر است کاربران همین حالا وضعیت امنیتی حساب‌های خود را بررسی کنند و این کار را به زمانی که با مشکل مواجه می‌شوند، موکول نکنند.
این کارشناس ادامه داد: اگر از حساب کاربری فرد پیام مشکوک یا درخواست پول برای دیگران ارسال شده است، باید از راهی مطمئن به مخاطبان اطلاع دهد که حسابش در معرض دسترسی غیرمجاز قرار گرفته و آنها نباید روی لینک‌های ارسال‌شده کلیک کنند یا وجهی به درخواست‌های مشکوک واریز کنند.
افکاری با اشاره به احتمال سوءاستفاده مالی از تلفن همراه آلوده، گفت: اگر کاربر احتمال می‌دهد اطلاعات بانکی یا دسترسی به حسابش در معرض خطر قرار گرفته است، باید فوراً از طریق شماره رسمی بانک یا مسیر‌های معتبر بانکی برای مسدودکردن کارت یا حساب و جلوگیری از تراکنش‌های غیرمجاز اقدام کند.
وی افزود: کاربران باید تراکنش‌های بانکی خود را بررسی کنند و در صورت مشاهده برداشت مشکوک، موضوع را بدون تأخیر به بانک و مراجع مربوط گزارش دهند. همچنین لازم است رمز‌های بانکی و اطلاعات ورود به همراه‌بانک، از یک دستگاه امن تغییر کند و تا زمان بررسی امنیت تلفن همراه، از انجام عملیات حساس بانکی روی دستگاه مشکوک خودداری شود.
کارشناس پیشگیری از جرائم اینترنتی و فضای مجازی پلیس فتا کرمانشاه در پایان، تأکید کرد: بهترین راه مقابله با این شیوه کلاهبرداری، پیشگیری و خودداری از کلیک عجولانه روی لینک‌ها و نصب برنامه‌های ناشناس است؛ چراکه چند ثانیه بررسی و تماس با فرستنده پیام می‌تواند مانع گرفتارشدن در یک دردسر طولانی شود.
افکاری خاطرنشان کرد: شهروندانی که با موارد مشکوک یا جرائم سایبری مواجه می‌شوند، می‌توانند برای دریافت راهنمایی و گزارش موضوع با مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا تماس بگیرند.
منبع: فارس