انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا نه‌تنها آوردگاه سنتی سنجش عملکرد دولت مستقر است، بلکه بررسی آمار یک قرن اخیر نشان می‌دهد دو حزب اصلی در رقابت برای حفظ یا افزایش کرسی‌های مجلس نمایندگان سهمی تقریباً برابر داشته‌اند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در چهارم نوامبر ۲۰۲۶، با پیروزی دموکرات‌ها و بازگشت این حزب به اکثریت هر دو مجلس نمایندگان و سنا به پایان رسید. این انتخابات شصتمین دوره انتخابات میان‌دوره‌ای در تاریخ ایالات متحده بود؛ انتخاباتی که نخستین نمونه آن در میانه نخستین دوره ریاست‌جمهوری جورج واشنگتن، در سال‌های ۱۷۹۰ و ۱۷۹۱ برگزار شد. با این حال، برای مقایسه آماری عملکرد دو حزب اصلی آمریکا باید بازه‌ای محدودتر را در نظر گرفت: از سال ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۶، یعنی ۲۴ انتخابات میان‌دوره‌ای. بررسی این دوره نشان می‌دهد دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان، با معیار افزایش خالص کرسی‌های مجلس نمایندگان نسبت به انتخابات قبلی، هر کدام در ۱۲ دوره موفق به کسب کرسی‌های بیشتر شده‌اند.
۶۰ انتخابات از نخستین دوره تا امروز
انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا به انتخاباتی گفته می‌شود که در میانه دوره چهارساله ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود؛ یعنی دو سال پس از انتخابات ریاست‌جمهوری. در این انتخابات، تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و حدود یک‌سوم کرسی‌های سنا به رأی گذاشته می‌شود. نمایندگان مجلس برای دوره‌ای دوساله انتخاب می‌شوند، اما دوره نمایندگی سناتورها شش سال است و به همین دلیل، هر دو سال تنها بخشی از کرسی‌های سنا در معرض رأی‌گیری قرار می‌گیرد.
براساس این چرخه چهارساله، نخستین انتخابات میان‌دوره‌ای در سال‌های ۱۷۹۰ و ۱۷۹۱ و در میانه نخستین دوره ریاست‌جمهوری جورج واشنگتن برگزار شد. از آن زمان تا انتخابات ۲۰۲۶، ۶۰ دوره انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار شده است. بنابراین، عدد ۶۰ به کل تاریخ این انتخابات اشاره دارد؛ در حالی که عدد ۲۴، فقط تعداد دوره‌هایی است که در مقایسه آماری این گزارش، از سال ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۶، بررسی شده‌اند.
در نخستین انتخابات‌ها هنوز حزب دموکرات و حزب جمهوری‌خواه به شکل امروزی وجود نداشتند. در کنگره نخست و سال‌های آغازین جمهوری آمریکا، نمایندگان عمدتاً در دو جریان «طرفداران دولت» و «مخالفان دولت» دسته‌بندی می‌شدند. نظام حزبی مدرن آمریکا در دهه‌های پیش از جنگ داخلی شکل گرفت و حزب جمهوری‌خواه در سال ۱۸۵۴ تأسیس شد. از همین رو، مقایسه سهم دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در تمام ۶۰ انتخابات میان‌دوره‌ای از نظر تاریخی دقیق نیست.
چرا در آمار دو حزب، فقط ۲۴ انتخابات بررسی شده است؟
برای مقایسه عملکرد دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان، این گزارش بازه ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۶ را انتخاب کرده است. این بازه شامل ۲۴ انتخابات میان‌دوره‌ای است و داده‌های مربوط به تغییر کرسی‌های مجلس نمایندگان در آن، امکان مقایسه منظم‌تری فراهم می‌کند.
معیار این مقایسه، افزایش خالص کرسی‌های هر حزب در مجلس نمایندگان نسبت به انتخابات قبلی است؛ نه پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری، نه تعداد آرای مردمی و نه لزوماً به دست آوردن اکثریت هر دو مجلس کنگره. با این معیار، در ۲۴ انتخابات میان‌دوره‌ای از ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۶، دموکرات‌ها در ۱۲ دوره و جمهوری‌خواهان نیز در ۱۲ دوره افزایش کرسی داشته‌اند. به این ترتیب، سهم هر حزب از این افزایش‌ها در بازه مورد بررسی ۵۰ درصد است.
این برابری آماری به معنای برابری تعداد کرسی‌های دو حزب در کنگره یا برابر بودن میزان نفوذ سیاسی آن‌ها نیست؛ فقط نشان می‌دهد در این ۲۴ انتخابات، هر حزب در ۱۲ دوره نسبت به انتخابات پیشین کرسی‌های بیشتری در مجلس نمایندگان به دست آورده است.
قاعده‌ای که بارها تکرار شده است؛ حزب رئیس‌جمهور معمولاً کرسی از دست می‌دهد
یکی از الگوهای شناخته‌شده در تاریخ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، کاهش کرسی‌های حزب رئیس‌جمهور مستقر است. داده‌های پروژه ریاست‌جمهوری آمریکا در دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، نشان می‌دهد از سال ۱۹۳۸ تا ۲۰۲۲، حزب رئیس‌جمهور در ۲۰ انتخابات از مجموع ۲۲ انتخابات میان‌دوره‌ای، کرسی‌های مجلس نمایندگان را از دست داده است. دو استثنای این روند، انتخابات ۱۹۹۸ در دوران ریاست‌جمهوری بیل کلینتون و انتخابات ۲۰۰۲ در دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش بود که حزب مستقر در کاخ سفید در آن‌ها افزایش کرسی داشت.
با اضافه شدن انتخابات ۲۰۲۶، این الگو در ۲۱ انتخابات از ۲۳ دوره میان‌دوره‌ای سال‌های ۱۹۳۸ تا ۲۰۲۶ تکرار شده است. در انتخابات اخیر، جمهوری‌خواهان که حزب رئیس‌جمهور مستقر، دونالد ترامپ، بودند، اکثریت خود را در هر دو مجلس از دست دادند و دموکرات‌ها کنترل کنگره را به دست گرفتند. البته این آمار درباره مجلس نمایندگان است و نباید آن را به معنای از دست دادن کرسی در هر دو مجلس در تمام این دوره‌ها دانست.
انتخابات‌هایی که موازنه قدرت را تغییر دادند
در تاریخ انتخابات میان‌دوره‌ای، برخی دوره‌ها به دلیل تغییر چشمگیر ترکیب مجلس نمایندگان یا تغییر اکثریت اهمیت ویژه‌ای دارند.
۱۸۵۸؛ قدرت‌گیری جمهوری‌خواهان در آستانه جنگ داخلی: در انتخابات ۱۸۵۸، جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان به جایگاه قدرتمندتری رسیدند. این انتخابات در شرایطی برگزار شد که اختلافات شمال و جنوب بر سر برده‌داری و گسترش آن به سرزمین‌های جدید به بحران سیاسی بزرگی تبدیل شده بود. حزب جمهوری‌خواه که در سال ۱۸۵۴ تأسیس شده بود، در همین دوره به یکی از نیروهای اصلی سیاست آمریکا تبدیل شد.
۱۸۷۴؛ بازگشت دموکرات‌ها پس از جنگ داخلی: در انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۸۷۴، دموکرات‌ها ۹۴ کرسی به دست آوردند و جمهوری‌خواهان ۹۶ کرسی از دست دادند. این تغییر، اکثریت مجلس نمایندگان را پس از سال‌ها از جمهوری‌خواهان گرفت و به دموکرات‌ها سپرد. انتخابات در دوره ریاست‌جمهوری اولیسس گرانت و در فضای نارضایتی از دولت، فساد و پیامدهای بحران اقتصادی سال ۱۸۷۳ برگزار شد.
۱۸۹۴؛ شکست سنگین دموکرات‌ها: انتخابات ۱۸۹۴ یکی از بزرگ‌ترین جابه‌جایی‌های کرسی در تاریخ مجلس نمایندگان بود. جمهوری‌خواهان ۱۳۰ کرسی به دست آوردند و دموکرات‌ها ۱۲۵ کرسی از دست دادند. بحران اقتصادی موسوم به «وحشت ۱۸۹۳» و نارضایتی از سیاست‌های اقتصادی دولت گروور کلیولند از عوامل مهم فضای سیاسی آن دوره بود. جمهوری‌خواهان با این پیروزی اکثریت مجلس نمایندگان را به دست گرفتند.
۱۹۱۰؛ بازگشت دموکرات‌ها به اکثریت: در انتخابات ۱۹۱۰، دموکرات‌ها ۵۸ کرسی به دست آوردند و جمهوری‌خواهان ۵۷ کرسی از دست دادند. این نتیجه اکثریت مجلس نمایندگان را به دموکرات‌ها سپرد و در دوره ریاست‌جمهوری ویلیام هاوارد تفت، توازن قدرت در کنگره را تغییر داد.
۱۹۴۶؛ شکست حزب ترومن پس از جنگ جهانی دوم: در انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۹۴۶، دموکرات‌ها ۵۶ کرسی از دست دادند و جمهوری‌خواهان ۵۷ کرسی به دست آوردند. این نخستین انتخابات کنگره پس از پایان جنگ جهانی دوم بود. تورم، اعتصاب‌های گسترده کارگری و نارضایتی از وضعیت اقتصادی پس از جنگ، فضای دشواری برای دولت هری ترومن ایجاد کرده بود. جمهوری‌خواهان با این نتیجه کنترل مجلس نمایندگان را به دست گرفتند.
۱۹۷۴؛ پیامدهای واترگیت و افزایش کرسی‌های دموکرات‌ها: انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۹۷۴ تنها چند ماه پس از استعفای ریچارد نیکسون برگزار شد. رسوایی واترگیت و بی‌اعتمادی گسترده به دولت جمهوری‌خواه، زمینه را برای افزایش کرسی‌های دموکرات‌ها فراهم کرد. براساس داده‌های پروژه ریاست‌جمهوری آمریکا، جمهوری‌خواهان ۴۸ کرسی مجلس نمایندگان را از دست دادند. این انتخابات در دوره ریاست‌جمهوری جرالد فورد برگزار شد؛ فورد پس از استعفای نیکسون به ریاست‌جمهوری رسیده بود.
۱۹۹۴؛ انقلاب جمهوری‌خواهان: انتخابات ۱۹۹۴ یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در تاریخ معاصر کنگره آمریکا بود. جمهوری‌خواهان با کسب ۵۴ کرسی بیشتر در مجلس نمایندگان، پس از ۴۰ سال اکثریت این مجلس را از دموکرات‌ها گرفتند. این پیروزی با رهبری نیوت گینگریچ و طرحی سیاسی با عنوان «قرارداد با آمریکا» همراه بود. جمهوری‌خواهان در این انتخابات اکثریت سنا را نیز به دست آوردند و کنترل هر دو مجلس کنگره را تغییر دادند.
۲۰۰۶؛ بازگشت دموکرات‌ها و انتخاب نخستین رئیس زن مجلس: در انتخابات ۲۰۰۶، دموکرات‌ها اکثریت مجلس نمایندگان را از جمهوری‌خواهان گرفتند و کنترل سنا را نیز به دست آوردند. این نتیجه در دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش و در شرایط نارضایتی از جنگ عراق و عملکرد دولت او رقم خورد. نانسی پلوسی در ژانویه ۲۰۰۷ به ریاست مجلس نمایندگان رسید و نخستین زنی شد که این سمت را در تاریخ آمریکا بر عهده گرفت.
۲۰۱۰؛ موج جمهوری‌خواهان در دوره اوباما: در انتخابات ۲۰۱۰، جمهوری‌خواهان ۶۴ کرسی مجلس نمایندگان به دست آوردند و اکثریت این مجلس را از دموکرات‌ها گرفتند. این انتخابات در دوره نخست ریاست‌جمهوری باراک اوباما برگزار شد و مخالفت با اصلاحات نظام سلامت، وضعیت اقتصادی و جنبش تی‌پارتی از عوامل برجسته فضای سیاسی آن دوره بودند.
۲۰۱۸؛ بازگشت دموکرات‌ها به مجلس نمایندگان: در انتخابات ۲۰۱۸، دموکرات‌ها ۴۱ کرسی به دست آوردند و اکثریت مجلس نمایندگان را از جمهوری‌خواهان گرفتند. این انتخابات در دوره نخست ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ برگزار شد. با وجود آنکه جمهوری‌خواهان اکثریت سنا را حفظ کردند، کنترل مجلس نمایندگان به دموکرات‌ها منتقل شد.
۲۰۲۲؛ حفظ اکثریت مجلس نمایندگان به دست جمهوری‌خواهان: در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۲، جمهوری‌خواهان ۱۰ کرسی به دست آوردند و دموکرات‌ها ۹ کرسی از دست دادند. نتیجه این انتخابات، اکثریت محدود جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان بود؛ در حالی که دموکرات‌ها کنترل سنا را حفظ کردند. بنابراین کنگره در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری جو بایدن با تقسیم قدرت میان دو حزب فعالیت کرد.
۲۰۲۶؛ بازگشت دموکرات‌ها به هر دو مجلس: انتخابات چهارم نوامبر ۲۰۲۶ بار دیگر ترکیب قدرت در کنگره را تغییر داد. براساس گزارش آسوشیتدپرس، دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست آوردند. این حزب دست‌کم هفت کرسی سنا را در ایالت‌هایی مانند کانزاس، آیووا، تگزاس، اوهایو، مین، کارولینای شمالی و کارولینای جنوبی از جمهوری‌خواهان گرفت و در مجلس نمایندگان نیز بیش از دو دوجین حوزه را به سود خود تغییر داد.
این نتیجه برای دو سال پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ اهمیت سیاسی و اجرایی دارد؛ زیرا اکثریت دموکرات‌ها در کنگره می‌تواند تصویب برنامه‌های قانونی دولت را دشوارتر کند، بر روند تأیید نامزدهای دولت اثر بگذارد و امکان نظارت و تحقیق پارلمانی درباره عملکرد قوه مجریه را افزایش دهد. آسوشیتدپرس در گزارش خود، هزینه‌های زندگی، تورم، جنگ ایران و نگرانی‌های مربوط به فساد را ازجمله موضوعاتی دانسته که در رأی‌دهی بخشی از مردم نقش داشته‌اند.
از شصت دوره تاریخی تا یک مقایسه ۲۴ دوره‌ای
مرور تاریخ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا دو نکته آماری را روشن می‌کند: نخست آنکه از نخستین چرخه انتخاباتی در سال‌های ۱۷۹۰ و ۱۷۹۱ تا انتخابات ۲۰۲۶، ۶۰ دوره میان‌دوره‌ای برگزار شده است؛ اما به دلیل شکل‌گیری تدریجی احزاب و تغییر نظام سیاسی، مقایسه دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در تمام این دوره‌ها ممکن نیست.
دوم آنکه در بازه قابل مقایسه این گزارش، یعنی ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۶، هر یک از دو حزب در ۱۲ انتخابات میان‌دوره‌ای موفق به افزایش خالص کرسی‌های مجلس نمایندگان شده‌اند. در عین حال، در ۲۱ مورد از ۲۳ انتخابات سال‌های ۱۹۳۸ تا ۲۰۲۶، حزب رئیس‌جمهور مستقر کرسی‌های مجلس نمایندگان را از دست داده است. این دو آمار متناقض نیستند: یکی تعداد دفعات افزایش کرسی هر حزب را در یک بازه مشخص می‌سنجد و دیگری نشان می‌دهد حزب مستقر در کاخ سفید تا چه اندازه معمولاً در انتخابات میان‌دوره‌ای با کاهش کرسی روبه‌رو می‌شود.
درنتیجه، انتخابات میان‌دوره‌ای در بسیاری از دوره‌ها فرصتی برای رأی‌دهندگان بوده است تا عملکرد دولت مستقر را ارزیابی کنند و توازن قدرت میان کاخ سفید و کنگره را تغییر دهند.
منابع
۱. پروژه ریاست‌جمهوری آمریکا، دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا: تغییر کرسی‌های حزب رئیس‌جمهور در انتخابات میان‌دوره‌ای، ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۶؛ مبنای محاسبه روند کاهش یا افزایش کرسی‌های حزب رئیس‌جمهور.
۲. تاریخ‌نگاری رسمی مجلس نمایندگان آمریکا: تغییر اکثریت مجلس از ۱۸۵۶ تا امروز؛ منبع ارقام تغییر کرسی‌ها در انتخابات تاریخی مانند ۱۸۷۴، ۱۸۹۴، ۱۹۱۰، ۱۹۹۴، ۲۰۰۶، ۲۰۱۰، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲.
۳. آسوشیتدپرس، گزارش نتایج انتخابات ۲۰۲۶؛ مبنای گزارش تغییر کنترل هر دو مجلس در انتخابات ۲۰۲۶ و افزایش حوزه‌های دموکرات‌ها.
۴. USA.gov: توضیح رسمی انتخابات میان‌دوره‌ای و سازوکار انتخابات کنگره؛ تعریف انتخابات میان‌دوره‌ای و تعداد کرسی‌های در معرض رأی‌گیری.
۵. مجلس نمایندگان آمریکا: انتخابات و تغییرات اکثریت؛ اطلاعات مربوط به انتخابات و شکل‌گیری نظام حزبی مدرن.