نیویورکتایمز نوشت: شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا موجی از واکنشهای متفاوت بینالمللی را برانگیخته است؛ از ابراز خرسندی مخالفان دونالد ترامپ گرفته تا نگرانی متحدان او. در این میان، پرسشهایی درباره آینده جنگ با ایران، قیمت انرژی، تجارت جهانی و روابط آمریکا با چین، اروپا و اوکراین مطرح شده است؛ آن هم در شرایطی که تحولات سیاسی در واشنگتن در حال تغییر است.
به گزارش انتخاب، به نقل از مقامها و تحلیلگران بینالمللی، از دست رفتن کنترل هر دو مجلس کنگره از سوی حزب ترامپ، موجب آسودگی خاطر مخالفان او شده، اما همزمان ابهاماتی درباره جهتگیری دولت آمریکا در مرحله پیش رو ایجاد کرده است؛ بهویژه آنکه رئیسجمهور همچنان اختیارات گستردهای در حوزه سیاست خارجی دارد.
در ادامه، شش نکته اصلی برای درک پیامدهای بینالمللی این شکست آمده است:
۱- دوستان ناراضی آمریکا جشن میگیرند
متحدان سنتی واشنگتن که روابطشان با ترامپ دچار تنش شده بود، نارضایتی خود را از نتایج انتخابات پنهان نکردند و از این نتایج ابراز خرسندی کردند.
رونالد لامولا، وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی، این پیروزی را نشانهای از پیروزی دموکراسی و حاکمیت قانون توصیف کرد. این در حالی است که روابط پرتشنج واشنگتن و پرتوریا، بهدلیل اتهامات ترامپ علیه دولت آفریقای جنوبی درباره آزار و اذیت سفیدپوستان و تصرف زمینهای آنان، ادامه دارد.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا نیز نتایج انتخابات را نشانه عقبنشینی موج راست افراطی در جهان دانست و گفت آمریکاییها علیه سیاستهایی رأی دادهاند که چیزی جز فقیرتر کردن مردم به همراه ندارند.
مقامهای لیبرال اتحادیه اروپا حتی فراتر رفتند و این شکست را سیلی محکمی به ترامپ، پیروزی دموکراسی آمریکایی و آغاز پایان دوران سیاسی او توصیف کردند.
۲- راستگرایان اروپا سکوت اختیار کردند
در مقابل، رهبران راست افراطی اروپا که از برجستهترین حامیان ترامپ بودند، از ابراز خوشحالی درباره نتایج انتخابات خودداری کردند.
جوردان باردلا، رئیس حزب اجتماع ملی فرانسه، تنها به این نکته بسنده کرد که همگان باید به انتخاب رأیدهندگان آمریکایی احترام بگذارند.
همچنین رهبران فرانسه، بریتانیا، آلمان و ایتالیا واکنشی به این نتایج نشان ندادند؛ موضوعی که میتواند نشاندهنده تمایل آنها به پرهیز از تحریک رئیسجمهور آمریکا باشد؛ رئیسجمهوری که همچنان توانایی تأثیرگذاری بر پروندههای مهم بینالمللی را دارد.
۳- ایران؛ میان خوشبینی و نگرانی از تشدید تنشها
پیروزی دموکراتها در انتخابات، در کشورهای آسیایی که به واردات انرژی از خاورمیانه وابستهاند، در ابتدا امیدواریهایی را درباره احتمال بازنگری ترامپ در سیاست خود در قبال ایران ایجاد کرد؛ بهویژه پس از آنکه جنگ و افزایش قیمت سوخت به کاهش محبوبیت او منجر شد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در واکنش به نتایج انتخابات گفت آمریکاییها به جنگ «نه» گفتهاند.
برخی ایرانیان نیز با کنایه به این موضوع اشاره کردند که برجستهترین نتیجه جنگی که با هدف تغییر نظام در تهران آغاز شده بود، ایجاد تغییر سیاسی در واشنگتن بوده است.
با این حال، تحلیلگران درباره احتمال روی آوردن ترامپ به دور جدیدی از تشدید اقدامات نظامی، با هماهنگی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار دادند؛ اقدامی که میتواند بیثباتی در عرضه نفت و گاز را تشدید کند.
۴- چین خود را برای دورهای آشفتهتر در تجارت آماده میکند
اگرچه ترامپ همچنان اختیارات گستردهای برای اعمال تعرفههای گمرکی دارد، شکست جمهوریخواهان به دموکراتها امکان بیشتری میدهد تا تصمیمهای او را زیر نظر بگیرند و بر جزئیات سیاست تجاری آمریکا تأثیر بگذارند.
ژاپن و چین نگراناند که ترامپ از کاهش فشارهای انتخاباتی برای تشدید تعرفهها علیه شرکای تجاری آمریکا، بهویژه چین، استفاده کند.
با وجود استقبال چینیها از شکست ترامپ، برخی تحلیلگران انتظار ندارند که دموکراتها در قبال چین رویکرد آسانگیرانهتری در پیش بگیرند؛ چراکه هر دو حزب آمریکا درباره رقابت اقتصادی با پکن اتفاقنظر دارند.
برخی دانشگاهیان چینی نیز معتقدند شکست ترامپ ممکن است تفاهمی را که او با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، درباره ثبات راهبردی در روابط دوجانبه به دست آورده بود، تضعیف کند.
۵- اوکراین نمیداند چه چیزی در انتظارش است
هنوز پیامدهای شکست انتخاباتی ترامپ برای جنگ اوکراین مشخص نیست؛ این در حالی است که اختلافات میان کییف و واشنگتن درباره حملات به تأسیسات انرژی روسیه و مواضع دولت آمریکا در قبال مسکو رو به افزایش است.
کرملین نسبت به ادامه تلاشهای ترامپ برای برقراری صلح ابراز خوشبینی کرده است.
در مقابل، تحلیلگران اروپایی از اوکراین و متحدانش خواستهاند به امید تغییر اساسی در سیاست آمریکا نباشند و تأکید کردهاند که اروپا باید مسئولیت بیشتری در قبال امنیت خود بر عهده بگیرد.
۶- آمریکای لاتین با احتیاط واکنش نشان میدهد
واکنش رهبران آمریکای لاتین به نتایج انتخابات با احتیاط همراه بود و بیشتر آنها از اظهارنظر مستقیم خودداری کردند.
کلودیا شینباوم، رئیسجمهور مکزیک، خواستار انتظار برای روشن شدن تحولات شد و بر پایبندی کشورش به حفظ روابط با واشنگتن بر مبنای احترام به حاکمیت ملی تأکید کرد.
در مقابل، مقامهای برزیلی از نتایج انتخابات استقبال کردند و آن را پیروزی دموکراسی دانستند.
تحلیلگران پیشبینی میکنند کنگره جدید آمریکا از اختیارات نظارتی خود برای تحقیق درباره حملات آمریکا به قایقهای قاچاق مواد مخدر و عملیات اخراج مهاجران استفاده کند.
با این حال، ناظران احتمال نمیدهند که کمکهای امنیتی و همکاریهای مربوط به مبارزه با قاچاق مواد مخدر متوقف شود؛ اما انتظار دارند شروط سختگیرانهتری برای اطمینان از عدم مشارکت واشنگتن در نقض حقوق بشر یا ارتکاب جنایات جنگی در نظر گرفته شود.
