بازار سرمایه ایران پس از یک دوره رشد قابلتوجه و بازگشت حدود یک میلیون واحدی شاخص کل از محدوده ۷.۵ میلیون واحد، اکنون به محدوده بالاتر از ۸.۵ میلیون واحد رسیده است؛ محدودهای که اگرچه همچنان از حضور تقاضا در بازار سهام حکایت دارد، اما افزایش فشار فروش و رفتار محتاطانه بخشی از معاملهگران، ضرورت بررسی کیفیت رشد بورس را بیش از گذشته نمایان کرده است.
به گزارش بورس نیوز، در معاملات روز دوشنبه حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان سفارش خرید در مرحله پیشگشایش ثبت شد و شاخص کل برای نخستین بار وارد کانال ۸ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد شد، اما در ادامه با افزایش عرضهها عقب نشست و در نهایت با رشد ۰.۵۷ درصدی در سطح ۸ میلیون و ۵۱۳ هزار واحد قرار گرفت.
پیشگشایش ۵۰ همتی و ورود موقت به کانال ۸.۶ میلیون واحد
نگاهی به معاملات نشان میدهد در معاملات روز دوشنبه، حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان سفارش خرید در مرحله پیشگشایش ثبت شد و شاخص کل برای نخستین بار وارد کانال ۸ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد شد. این نماگر حتی تا سطح ۸ میلیون و ۶۱۱ هزار واحد پیش رفت، اما در ادامه با افزایش عرضهها عقب نشست و در نهایت با رشد ۰.۵۷ درصدی در سطح ۸ میلیون و ۵۱۳ هزار واحد قرار گرفت.
در مقابل، شاخص هموزن با رشد ۱.۰۵ درصدی به ۲ میلیون و ۴۱۲ هزار واحد رسید و شاخص کل فرابورس نیز ۰.۶۷ درصد افزایش یافت. همچنین ۶۶ درصد نمادهای معاملاتی در محدوده مثبت قرار گرفتند. برتری بازدهی شاخص هموزن نشان میدهد که تحرکات مثبت بازار به چند نماد بزرگ محدود نبوده و بخش قابلتوجهی از شرکتهای کوچک و متوسط نیز با تقاضا مواجه شدهاند.
واگرایی شاخص و نقدینگی؛ ۵۵ همت معامله و خروج ۱۰۰ میلیارد تومانی
ارزش معاملات خرد نیز روز گذشته به حدود ۵۵ هزار میلیارد تومان رسید؛ با این حال حدود ۱۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد. این واگرایی میان رشد شاخصها و خروج نقدینگی حقیقی، یکی از نکات مهم معاملات اخیر است و نشان میدهد مثبت بودن نماگرها لزوما به معنای ورود قدرتمند سرمایهگذاران خرد نیست.
از منظر تحلیلی، افزایش عرضهها پس از رشد قابلتوجه قیمتها را میتوان بخشی از فرآیند طبیعی شناسایی سود و جابهجایی سهام میان معاملهگران دانست. بر این اساس کارشناسان میگویند بخشی از سرمایهگذاران در سطوح فعلی ترجیح میدهند سود کسبشده را تثبیت کنند، در حالی که گروهی دیگر با نگاه ریسکپذیرتر، همچنان فرصت خرید را در بازار جستوجو میکنند.
با این حال، تداوم رشد بورس به عوامل مهمتری از افزایش مقطعی شاخصها وابسته است؛ جایی که کیفیت تقاضا، استمرار ارزش معاملات، ورود سرمایههای خرد، وضعیت متغیرهای اقتصادی و چشمانداز سودآوری شرکتها از جمله عواملی هستند که میتوانند مسیر آینده بازار را تعیین کنند. همچنین تحولات سیاسی و افزایش ریسکهای سیستماتیک میتواند معادلات فعلی را تغییر دهد.
از سوی دیگر، ارزش دلاری بازار سرمایه با وجود عرضههای اولیه متعدد در ماههای اخیر، همچنان در محدوده ۱۰۵ تا ۱۰۶ میلیارد دلار قرار دارد. این موضوع از نگاه برخی کارشناسان میتواند نشاندهنده ظرفیت رشد بازار از منظر دلاری باشد؛ هرچند تحقق این ظرفیت به وضعیت سودآوری شرکتها، نرخ ارز و شرایط اقتصادی وابسته است.
بورس در شرایط فعلی بیش از آنکه به شتابگیری بدون وقفه نیاز داشته باشد، به تثبیت دستاوردهای اخیر و جذب متوازن عرضهها احتیاج دارد. حفظ شاخص در محدوده بالاتر از ۸ میلیون واحد، همراه با افزایش مشارکت سرمایهگذاران و ورود نقدینگی پایدار، میتواند زمینه حرکت بعدی بازار را فراهم کند. اما تا زمانی که این نشانهها تقویت نشوند، احتیاط و نوسان همچنان بخشی از رفتار طبیعی معاملهگران خواهد بود؛ بهویژه آنکه رشد ۱.۰۵ درصدی شاخص هموزن در برابر ۰.۵۷ درصد شاخص کل و خروج ۱۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی نشان میدهد سبکوزنی نمادهای کوچک، فعلاً جایگزین ورود نقدینگی تازه نشده است.
