یک ایرلاین بریتانیایی پس از همه‌گیری کرونا، مرکز توزیع اختصاصی خود را ساخت؛ مجموعه‌ای که سالانه ۳۰۰ میلیون کالا را برای پروازها آماده می‌کند.
به نقل از دیلی میل، پیش از آنکه خوراکی‌ها، نوشیدنی‌ها و کالاهای فروشگاهی به هواپیما برسند، در مرکزی بزرگ و حفاظت‌شده در بریتانیا آماده‌سازی و بازرسی می‌شوند. مرکز عملیات خرده‌فروشی شرکت هواپیمایی جت‌تو در منطقه چشایر، سالانه حدود ۳۰۰ میلیون کالا را برای پروازها آماده می‌کند؛ از ساندویچ و نوشابه گرفته تا عطر، ساعت و هدفون. دستگاه‌های ایکس‌ری، سامانه‌های خودکار و نظارت امنیتی گسترده، این مجموعه را به بخشی کمترشناخته‌شده از صنعت هوانوردی تبدیل کرده‌اند.
مرکز ۱۵۰ هزار فوت‌مربعی پشت‌صحنه پروازها
مرکز عملیات خرده‌فروشی جت‌تو در اکتبر ۲۰۲۳ افتتاح شد و حدود ۱۵۰ هزار فوت‌مربع، معادل ۱۳ هزار و ۹۰۰ مترمربع، مساحت دارد. این مجموعه مسئول آماده‌سازی چرخ‌دستی‌هایی است که کالاهای موردنیاز مسافران را به هواپیماها می‌رسانند.
در این مرکز، کالاهای مختلف با دقت در چرخ‌دستی‌ها قرار می‌گیرند تا از فضای موجود بهترین استفاده را ببرند. پس از بارگیری، چرخ‌دستی‌ها به سمت هواپیماها ارسال می‌شوند و بعد از بازگشت، دوباره برای پروازهای بعدی آماده خواهند شد. نوارهای نقاله و سامانه‌های انبارش نیز جابه‌جایی حجم زیادی از کالاها را ممکن می‌کنند.
مقیاس فعالیت مجموعه چشمگیر است. این مرکز در یک سال معمولی حدود ۳۰۰ میلیون قلم کالا را آماده می‌کند که شامل پنج میلیون ساندویچ، ۱۰ میلیون قوطی نوشیدنی غیرالکلی و شش میلیون بسته چیپس پرینگلز می‌شود. عطر، لوازم آرایشی، ساعت و هدفون نیز بخشی از کالاهایی هستند که در این فرایند جابه‌جا می‌شوند.
اتاق کنترل مرکز، با نمایشگرها و سامانه‌های نظارتی، شباهت زیادی به مراکز کنترل ترافیک هوایی دارد. در بخش بارگیری نیز کامیون‌ها منتظر می‌مانند تا چرخ‌دستی‌های آماده‌شده را به مقصد برسانند.
تصمیمی که پس از همه‌گیری کرونا گرفته شد
همه‌گیری کرونا و محدودیت‌های سفر، صنعت هوانوردی را با بحرانی جدی روبه‌رو کرد. پس از برداشته‌شدن محدودیت‌ها، شرکت‌های هواپیمایی برای بازگرداندن فعالیت خود با مشکلاتی در تأمین و بارگیری کالاهای موردنیاز پروازها مواجه شدند.
مسافران معمولا انتظار دارند خوراکی‌ها، نوشیدنی‌ها و کالاهای فروشگاهی داخل هواپیما در دسترس باشند؛ اما کمتر به زنجیره تأمین پشت این خدمات توجه می‌کنند. بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی برای تهیه و بارگیری این کالاها به شرکت‌های طرف قرارداد وابسته‌اند.
جت‌تو در همین دوره تصمیم گرفت کنترل بیشتری بر این فرایند به دست بگیرد. وضعیت مالی مناسب شرکت در آغاز همه‌گیری، امکان سرمایه‌گذاری در ناوگان و زیرساخت‌های تازه را فراهم کرد. ساخت مرکز اختصاصی عملیات خرده‌فروشی نیز یکی از مهم‌ترین بخش‌های این برنامه بود.
این تصمیم به شرکت اجازه داد بخش عمده فرایند تأمین و بارگیری کالاهای داخل هواپیما را خودش مدیریت کند؛ اما در مقابل، مسئولیت امنیت و کنترل محموله‌ها نیز بر عهده آن قرار گرفت.
چرا کالاها پیش از پرواز از ایکس‌ری عبور می‌کنند؟
یکی از ویژگی‌های مهم مرکز، چهار دستگاه اختصاصی ایکس‌ری است که چرخ‌دستی‌های حامل کالاهای داخل هواپیما را پیش از ارسال بررسی می‌کنند. به گفته شرکت، این فناوری هنگام راه‌اندازی مرکز رویکردی کم‌سابقه در صنعت سفر بریتانیا بود.
مارک هنکاکس، مدیر عملیات خرده‌فروشی داخل پرواز جت‌تو، این مجموعه را «فرودگاهی بدون باند پرواز» توصیف کرده است. این نام‌گذاری به سطح بالای نظارت و بازرسی در مرکز اشاره دارد.
حتی نشانه‌های محیطی نیز با همین ایده هماهنگ شده‌اند: ورودی‌ها و خروجی‌ها با عنوان‌های «ورود» و «خروج» مشخص شده‌اند و نقاشی‌های بزرگی از خانواده‌ها در سفر روی دیوارها دیده می‌شود. این جزئیات یادآوری می‌کنند که فعالیت‌های مرکز در نهایت برای آماده‌کردن تجربه سفر مسافران انجام می‌شوند.
مرکز در ابتدای کار با روش‌های دستی فعالیت می‌کرد، اما تنها چند هفته پس از افتتاح، حرکت به‌سوی خودکارسازی را آغاز کرد. اکنون سامانه‌های مکانیزه بخش مهمی از فرایند آماده‌سازی و جابه‌جایی کالاها را بر عهده دارند. مجموعه در فصل شلوغ تابستان به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کند و در باقی سال نیز روزانه حدود ۱۸ ساعت باز است.
داده‌ها چگونه بار هواپیما را سبک‌تر می‌کنند؟
جت‌تو برای تصمیم‌گیری درباره کالاهایی که به هر پرواز می‌فرستد، از داده‌های مربوط به مسافران و الگوهای خرید آن‌ها استفاده می‌کند. نیازهای مسافران در همه مسیرها و گروه‌های سنی یکسان نیست؛ بنابراین، شرکت می‌تواند ترکیب کالاها را متناسب با ویژگی‌های هر پرواز تغییر دهد.
جان دیویس، مدیر محصول و خرده‌فروشی شرکت، توضیح می‌دهد که جت‌تو علاوه بر فعالیت در صنعت هواپیمایی و گردشگری، فروشگاه‌هایی در داخل هواپیماها نیز اداره می‌کند. برخلاف فروشگاه‌های معمولی که از قبل نمی‌دانند چه کسانی وارد آن‌ها خواهند شد، شرکت پیش از پرواز اطلاعاتی درباره مسافران در اختیار دارد و می‌تواند موجودی خود را بر اساس تقاضای احتمالی تنظیم کند.
این روش از بارگیری کالاهایی که احتمال فروش یا استفاده از آن‌ها کم است، جلوگیری می‌کند. برآورد شرکت نشان می‌دهد که این فرایند حدود ۱۰۰ کیلوگرم از وزن غیرضروری هر پرواز کم کرده است. در نتیجه، جت‌تو سالانه بیش از ۱٬۲۰۰ تن در مصرف سوخت صرفه‌جویی می‌کند و انتشار کربن را بیش از ۳٬۹۰۰ تن کاهش می‌دهد. البته این ارقام برآوردهای اعلام‌شده از سوی شرکت هستند و به عملکرد همین سامانه در عملیات آن مربوط می‌شوند.
آینده مرکز؛ خودکارسازی بیشتر و مقصدهای تازه
مدیران جت‌تو معتقدند که مدل توزیع متمرکز می‌تواند به مدیریت بهتر موجودی کالا کمک کند. این شرکت به‌جای تکیه بر چند انبار در اطراف فرودگاه‌های مختلف، بخش بزرگی از فرایند تأمین را در یک مرکز متمرکز کرده است. به باور مدیران، شرکت‌های رقیب نیز ممکن است در آینده به سراغ مدل‌های مشابه و فناوری‌های بازرسی ایکس‌ری بروند.
جت‌تو برای پنج سال آینده برنامه‌ای جهت گسترش خودکارسازی در مرکز تدوین کرده است. هدف این است که فرایند آماده‌سازی و ارسال کالاها با کارایی بیشتری انجام شود و مجموعه بتواند خود را با تغییر نیازهای مسافران و صنعت سفر هماهنگ کند.
تغییرات شرکت به بخش تدارکات محدود نمی‌شوند. جت‌تو مصر را نیز به مقصدهای خود اضافه کرده است؛ مسیری که طولانی‌ترین پرواز این شرکت از بریتانیا به شمار می‌رود. بااین‌حال، جزایر قناری، جزایر یونان و ترکیه همچنان از مقصدهای محبوب مسافران بریتانیایی هستند.
مرکز عملیات خرده‌فروشی جت‌تو نشان می‌دهد که تجربه سفر هوایی تنها به هواپیما، فرودگاه و خدمات داخل کابین وابسته نیست. بخش بزرگی از کار پیش از رسیدن کالاها به هواپیما انجام می‌شود؛ جایی که مدیریت موجودی، خودکارسازی و بازرسی امنیتی باید در کنار یکدیگر فعالیت کنند تا چرخ‌دستی‌ها به‌موقع و با بار مناسب به پروازها برسند.
