هفت کشور از ۱۰ دارنده بزرگ ذخایر ارزی جهان در آسیا قرار دارند و چین در صدر است که نتیجه دههها رشد مبتنی بر صادرات است.
نکات کلیدی:
- چین با بیش از ۳.۴ تریلیون دلار ذخایر ارزی، تقریباً سه برابر ژاپن ذخیره ارزی در اختیار دارد.
- هفت کشور از ۱۰ دارنده بزرگ ذخایر ارزی جهان در آسیا قرار دارند که نتیجه دههها رشد مبتنی بر صادرات است.
- با وجود اینکه آمریکا بزرگترین اقتصاد جهان است، تنها در رتبه سیزدهم قرار دارد؛ زیرا دلار، ارز ذخیره اصلی جهان محسوب میشود.
بزرگترین دارندگان ذخایر ارزی امروز، تحت تأثیر بحرانی شکل گرفتند که تقریباً سه دهه پیش رخ داد.
پس از آنکه بحران مالی آسیا در سال ۱۹۹۷ خطرات اتکا به سرمایه خارجی در دوران آشفتگی بازارها را آشکار کرد، بسیاری از دولتها برای محافظت از اقتصاد خود، شروع به انباشت گسترده ذخایر ارزی کردند.
این اینفوگرافی با استفاده از دادههای پایگاه International Reserves and Foreign Currency Liquidity (IRFCL) صندوق بینالمللی پول (IMF)، کشورها را بر اساس میزان ذخایر ارزی (بدون احتساب طلا) و بر پایه جدیدترین گزارشهای موجود از اواسط سال ۲۰۲۵ تا سهماهه دوم ۲۰۲۶ رتبهبندی کرده است.
کشورهایی که بیشترین ذخایر ارزی را در اختیار دارند
جدول زیر کشورهایی را نشان میدهد که بیشترین ذخایر ارزی جهان را در اختیار دارند.
| رتبه | کشور | ذخایر ارزی (میلیارد دلار) | منطقه |
| ۱ | 🇨🇳 چین | ۳,۴۱۰.۵ | آسیا |
| ۲ | 🇯🇵 ژاپن | ۱,۲۵۹.۲ | آسیا |
| ۳ | 🇨🇭 سوئیس | ۹۳۲.۳ | اروپا |
| ۴ | 🇹🇼 تایوان | ۶۰۲.۵ | آسیا |
| ۵ | 🇮🇳 هند | ۵۴۳.۰ | آسیا |
| ۶ | 🇸🇦 عربستان سعودی | ۴۵۸.۶ | خاورمیانه |
| ۷ | 🇭🇰 هنگکنگ | ۴۴۲.۱ | آسیا |
| ۸ | 🇷🇺 روسیه | ۴۳۴.۵ | اروپا / اوراسیا |
| ۹ | 🇰🇷 کره جنوبی | ۴۲۳.۱ | آسیا |
| ۱۰ | 🇸🇬 سنگاپور | ۴۱۹.۳ | آسیا |
| ۱۱ | 🇧🇷 برزیل | ۳۴۴.۲ | آمریکای لاتین |
| ۱۲ | 🇦🇪 امارات متحده عربی | ۲۵۱.۴ | خاورمیانه |
| ۱۳ | 🇺🇸 ایالات متحده | ۲۴۴.۶ | آمریکای شمالی |
| ۱۴ | 🇹🇭 تایلند | ۲۳۷.۱ | آسیا |
| ۱۵ | 🇲🇽 مکزیک | ۲۳۶.۲ | آمریکای لاتین |
| ۱۶ | 🇮🇱 اسرائیل | ۲۳۵.۷ | خاورمیانه |
| ۱۷ | 🇵🇱 لهستان | ۱۹۳.۲ | اروپا |
| ۱۸ | 🇬🇧 بریتانیا | ۱۶۲.۹ | اروپا |
| ۱۹ | 🇨🇿 جمهوری چک | ۱۵۴.۵ | اروپا |
| ۲۰ | 🇮🇩 اندونزی | ۱۴۶.۲ | آسیا |
| ۲۱ | 🇲🇾 مالزی | ۱۱۷.۲ | آسیا |
| ۲۲ | 🇩🇪 آلمان | ۱۰۲.۸ | اروپا |
| ۲۳ | 🇵🇭 فیلیپین | ۹۱.۵ | آسیا |
| ۲۴ | 🇮🇹 ایتالیا | ۸۸.۶ | اروپا |
| ۲۵ | 🇩🇰 دانمارک | ۸۸.۵ | اروپا |
| ۲۶ | 🇪🇸 اسپانیا | ۸۷.۳ | اروپا |
| ۲۷ | 🇫🇷 فرانسه | ۸۶.۰ | اروپا |
| ۲۸ | 🇮🇶 عراق | ۸۵.۰ | خاورمیانه |
| ۲۹ | 🇷🇴 رومانی | ۷۸.۲ | اروپا |
| ۳۰ | 🇹🇷 ترکیه | ۷۶.۶ | اروپا / اوراسیا |
یک الگوی کاملاً مشخص در این رتبهبندی به چشم میخورد: آسیا بر این فهرست سلطه دارد.
هفت کشور از ۱۰ دارنده بزرگ ذخایر ارزی جهان در آسیا قرار دارند و در مجموع حدود دو سوم ذخایر ارزی جهان را در اختیار دارند. این تمرکز، نتیجه دههها رشد مبتنی بر صادرات، مازاد تجاری پایدار و سیاست حفظ ذخایر مالی بزرگ برای مقابله با بحرانهاست.
چرا آمریکا در رتبه پایینی قرار دارد؟
یکی از جالبترین نکات این رتبهبندی، جایگاه نسبتاً پایین ایالات متحده است. با وجود اینکه آمریکا همچنان بزرگترین اقتصاد جهان محسوب میشود، ذخایر ارزی آن از بسیاری از اقتصادهای آسیایی کمتر است و تنها در رتبه سیزدهم جهان قرار دارد.
دلیل این موضوع، نقش منحصربهفرد دلار آمریکا است. از آنجا که دلار مهمترین ارز ذخیره جهان و ارز غالب در تجارت بینالمللی است، ایالات متحده معمولاً نیازی به انباشت حجم بالایی از ارزهای خارجی ندارد.
کشورهای سراسر جهان برای تجارت، سرمایهگذاری و ذخایر بانکهای مرکزی به دلار نیاز دارند و همین موضوع به آمریکا اجازه میدهد تعهدات مالی خود را با ارز ملیاش تسویه کند.
به همین دلیل، سیاستگذاران آمریکایی اجازه میدهند ارزش دلار آزادانه در بازار نوسان کند، نه اینکه با مداخله گسترده و استفاده از ذخایر ارزی نرخ آن را مدیریت کنند. این رویکرد با بسیاری از اقتصادهای صادراتمحور که برای حفظ ثبات مالی و مدیریت نوسانات ارزی ذخایر عظیمی نگهداری میکنند، تفاوت دارد.
چرا کشورها ذخایر ارزی عظیم ایجاد میکنند؟
ذخایر ارزی نقش صندوق اضطراری یک کشور را ایفا میکنند. بانکهای مرکزی میتوانند از آنها برای تثبیت ارزش پول ملی در دوران بحرانهای مالی، پرداخت هزینه واردات کالاهای اساسی، بازپرداخت بدهیهای خارجی یا ایجاد اطمینان در میان سرمایهگذاران هنگام خروج سرمایه استفاده کنند.
هرچه ذخایر ارزی یک کشور بیشتر باشد، توانایی آن برای مقابله با شوکهای اقتصادی خارجی بدون نیاز به کمک سایر کشورها نیز بیشتر خواهد بود.
اهمیت این ذخایر بهویژه پس از بحران مالی آسیا در سال ۱۹۹۷ آشکار شد. بسیاری از اقتصادهای آسیایی با سقوط شدید ارزش پول ملی روبهرو شدند و ناچار به دریافت کمک خارجی شدند. پس از آن، دولتهای این منطقه راهبرد ایجاد ذخایر ارزی بزرگ را بهعنوان نوعی بیمه اقتصادی در پیش گرفتند.
ذخایر بزرگ ارزی چه معنایی برای اقتصاد جهان دارند؟
ذخایر ارزی بزرگ مزایای مهمی دارند. کشورهایی که ذخایر قابلتوجهی در اختیار دارند، معمولاً در برابر شوکهای خارجی مقاومتر هستند و در دورههای بحران مالی بهتر میتوانند اعتماد سرمایهگذاران را حفظ کنند.
با این حال، نگهداری ذخایر هزینه نیز دارد. این منابع معمولاً در اوراق قرضه دولتی با بازده پایین سرمایهگذاری میشوند، در حالی که میتوانستند در بخشهای دیگر اقتصاد مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین سیاستگذاران باید میان امنیت ناشی از ذخایر ارزی و هزینه فرصت نگهداری آنها تعادل برقرار کنند.
این رتبهبندی نشان میدهد که نفوذ مالی جهانی تنها به اندازه اقتصاد یک کشور وابسته نیست. در حالی که آمریکا به دلیل نقش مسلط دلار همچنان در مرکز نظام پولی بینالمللی قرار دارد، حجم عظیم ذخایر ارزی آسیا نیز اهمیت این منطقه را در تجارت جهانی، تولید و جریان سرمایه فرامرزی بهخوبی نشان میدهد.