کیش شارژ خودروهای برقی را رایگان اعلام کرد، درحالی‌که شورای شهر تهران تعرفه‌ها را ۴۲ درصد بالا برده است؛ ریشه‌ی این تضاد آشکار کجاست؟

تصمیم‌های متناقض مدیریتی در حوزه‌ی توسعه‌ی حمل‌ونقل پاک بار دیگر نگاه کارشناسان را به سیاست‌های شهری جلب کرده است. در شرایطی که پایتخت‌نشینان ماه‌های متمادی از سال را با بحران نفس‌گیر آلودگی هوا سپری می‌کنند، سازمان منطقه‌ی آزاد کیش گامی ملموس برای تشویق رانندگان برداشته و فرآیند شارژ باتری وسایل نقلیه‌ی پاک را در ایستگاه‌های تحت مالکیت خود بدون دریافت هزینه در دسترس عموم قرار داده است.

بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد خدمات‌رسانی در ۵ نازل شارژ متعلق به سازمان منطقه‌ی آزاد کیش تا پایان سال ۱۴۰۵ به‌صورت کاملا رایگان انجام خواهد پذیرفت. جزیره‌ی مرجانی خلیج فارس هم‌اکنون میزبان ۲۱۰ دستگاه خودروی الکتریکی فعال در ناوگان حمل‌ونقل عمومی و شخصی به شمار می‌رود و ۱۱۰ دستگاه دیگر نیز تشریفات اداری مربوط به شماره‌گذاری و ترخیص را پشت سر می‌گذارند. تجهیزات نصب‌شده در ایستگاه‌های کیش توانی بین ۶۰ تا ۱۲۰ کیلووات ارائه می‌دهند که امکان شارژ سریع را برای انواع خودروهای مدرن فراهم می‌سازد.

شکاف عمیق میان درآمدزایی و ترویج هوای پاک

فاصله‌ی رویکرد کیش با پایتخت بسیار فراتر از یک تفاوت جغرافیایی ساده ارزیابی می‌شود. شورای اسلامی شهر تهران تعرفه‌ی خدمات شارژ سریع را به ۱۲۵۴ تومان و شارژ معمولی را به ۸۰۷٫۸ تومان به‌ازای هر کیلووات‌ساعت رسانده که در مقایسه با ارقام پیشین، حکایت از جهش ۴۲ درصدی دارد. نکته‌ی تامل‌برانگیز اینجاست که رقم یادشده صرفا هزینه‌ی ارائه‌ی خدمت شارژر به شمار می‌رود و بهای برق مصرفی نیز به‌طور جداگانه از جیب راننده پرداخت خواهد شد.

کسی انتظار ندارد نگهداری و گسترش زیرساخت‌های فناورانه بدون بازگشت سرمایه پیش برود. با این حال، مقایسه‌ی دو نگاه نشان می‌دهد کیش با اتکا به درک صحیح از دوران گذار، هزینه‌ی اولیه‌ی تشویق جامعه را تقبل کرده، درحالی‌که مدیریت پایتخت در نخستین گام‌های شکل‌گیری ناوگان برقی، نگاه بودجه‌ای و درآمدزایی را بر انگیزش‌های زیست‌محیطی ارجح دانسته است.

پیامدهای تصمیم‌گیری جزیره‌ای در پایتخت

تهران برای رهایی از مه دود ناشی از احتراق سوخت‌های فسیلی نیازمند پیاده‌سازی بسته‌های جامع حمایتی است. خودروهای پاک به‌تنهایی معجزه‌ی رفع ترافیک یا پاکسازی کامل جو پایتخت نخواهند بود، اما کاستن از غلظت آلاینده‌های خروجی از اگزوز اتومبیل‌ها نقشی حیاتی در سلامت عمومی ایفا می‌کند. افزایش زودهنگام تعرفه‌ها در شرایطی که تعداد ایستگاه‌ها محدود بوده و هنوز اعتماد کافی به شبکه‌ی شارژ عمومی شکل نگرفته، رانندگان را از خرید مدل‌های الکتریکی دلسرد می‌سازد.

جلب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و شفاف‌سازی الگوهای مالی می‌تواند راهکاری جایگزین برای جبران هزینه‌های شهرداری باشد. تعریف نرخ‌های حمایتی در ساعات کم‌باری شبکه و حتی اختصاص بخشی از درآمدهای حاصل از طرح ترافیک یا عوارض سوخت به نگهداری شارژرها، پایداری اقتصادی ایستگاه‌ها را بدون فشار مستقیم به مالکان خودروهای پاک تضمین خواهد کرد.

اقدام منطقه‌ی آزاد کیش گواهی می‌دهد که ترویج فناوری‌های دوستدار طبیعت لزوما به طرح‌های مبهم و پرپیچ‌وخم وابسته نیست. گاهی برقراری یک مشوق ساده و قابل لمس، انگیزه‌ی عمومی را دگرگون می‌کند و وقت آن رسیده که پارلمان شهری تهران نیز میان اولویت کسب درآمد و نجات هوای شهر، انتخابی شفاف در برابر افکار عمومی ارائه دهد.

به نظر شما رایگان بودن شارژ چقدر می‌تواند مردم را به خرید خودروی برقی ترغیب کند؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.