آیگن لیر چیست؟ آشنایی با ارز دیجیتال EigenLayer

آیگن لیر یک پروتکل غیرمتمرکز روی شبکه اتریوم است که امکان استیکینگ مجدد ارز اتریوم (ETH) را فراهم می‌سازد.

خلاصه مطلب

آیگن لیر (EigenLayer) پروتکلی روی شبکه اتریوم است که به کاربران اجازه می‌دهد از دارایی‌های استیک‌شده خود برای تأمین امنیت سرویس‌های غیرمتمرکز دیگر هم استفاده کنند. این فرایند که ری‌استیکینگ (Restaking) نام دارد، به پروژه‌های جدید کمک می‌کند بدون ساخت شبکه اعتبارسنجی مستقل، از سرمایه و اپراتورهای موجود برای تأمین امنیت خود استفاده کنند. در مقابل، افرادی که دارایی خود را در اختیار این سرویس‌ها قرار می‌دهند، می‌توانند پاداش بیشتری دریافت کنند؛ البته سرمایه آن‌ها در معرض ریسک‌هایی مانند اسلشینگ نیز قرار می‌گیرد. توکن EIGEN هم بخش دیگری از این اکوسیستم است که برای تأمین امنیت سرویس‌هایی طراحی شده که خطاهای آن‌ها لزوماً از طریق داده‌های بلاکچین قابل تشخیص نیست.

مقدمه

تصور کنید یک پروژه بلاکچینی می‌خواهد سرویسی جدید راه‌اندازی کند؛ سرویسی که باید شبانه‌روز فعالیت کند و اگر اپراتورهای آن وظایفشان را درست انجام ندادند، با جریمه روبه‌رو شوند. برای چنین کاری، پروژه به سرمایه قابل‌توجه و شبکه‌ای از اپراتورهای مستقل نیاز دارد. ساخت این زیرساخت از صفر هم هزینه‌بر است و هم زمان زیادی می‌برد. آیگن لیر با ایده استفاده دوباره از سرمایه استیک‌شده اتریوم، راه دیگری پیش پای این پروژه‌ها گذاشته است.

ایده اصلی این پروتکل ری‌استیکینگ است؛ یعنی استفاده مجدد از دارایی‌هایی که پیش‌تر برای تأمین امنیت یک شبکه استیک شده‌اند، با هدف پشتیبانی از سرویس‌های دیگر. این روش می‌تواند برای استیکرها فرصت دریافت پاداش اضافی ایجاد کند و به توسعه‌دهندگان هم اجازه دهد سرویس‌های خود را راحت‌تر راه‌اندازی کنند. با این حال، ری‌استیکینگ صرفاً راهی برای افزایش سود استیکینگ نیست؛ چون با هر تعهد جدید، بخشی از ریسک سرمایه‌گذاری هم تغییر می‌کند. در ادامه می‌بینیم آیگن لیر چیست، چطور این سازوکار را پیاده‌سازی می‌کند و توکن EIGEN چه نقشی در آن دارد.

آیگن لیر چیست؟

آیگن لیر (EigenLayer) پروتکلی روی شبکه اتریوم است که امکان استفاده مجدد از سرمایه استیک‌شده را برای تأمین امنیت سرویس‌های بلاکچینی دیگر فراهم می‌کند. به زبان ساده، این پروتکل کمک می‌کند سرمایه‌ای که کاربران برای مشارکت در امنیت اتریوم کنار گذاشته‌اند، در صورت تمایل آن‌ها برای پشتیبانی از پروژه‌های غیرمتمرکز دیگری هم استفاده شود.

برای درک بهتر موضوع، یک پروژه جدید را در نظر بگیرید که می‌خواهد شبکه اوراکل، پل ارتباطی بین بلاکچین‌ها یا سرویسی برای دسترس‌پذیری داده راه‌اندازی کند. این پروژه برای جلب اعتماد کاربران به اپراتورهایی نیاز دارد که وظایف مشخصی را انجام دهند و در صورت تخلف، سرمایه‌شان جریمه شود. راه‌اندازی چنین شبکه‌ای از ابتدا به سرمایه، نیروی فنی و زیرساخت مستقل نیاز دارد.

اینجاست که آیگن لیر وارد می‌شود. این پروتکل به پروژه‌ها اجازه می‌دهد به‌جای ساخت یک شبکه امنیتی کاملاً مستقل، از سرمایه و اپراتورهایی استفاده کنند که از قبل در اکوسیستم آن حضور دارند. کاربران دارایی خود را به قراردادهای هوشمند آیگن لیر می‌سپارند و می‌توانند آن را به اپراتورهایی واگذار کنند که سرویس‌های مختلف را اجرا می‌کنند. در مقابل، این اپراتورها وظایف موردنیاز پروژه‌ها را انجام می‌دهند و در صورت رعایت شرایط هر سرویس، پاداش می‌گیرند.

بنابراین آیگن لیر را می‌توان بستری مشترک برای تأمین امنیت اقتصادی سرویس‌های غیرمتمرکز دانست. در یک طرف این سیستم، افرادی قرار دارند که سرمایه خود را برای پشتیبانی از سرویس‌ها اختصاص می‌دهند و در طرف دیگر، پروژه‌هایی هستند که برای فعالیت به سرمایه و اپراتورهای قابل‌اعتماد نیاز دارند.

ری‌استیکینگ چیست و چه تفاوتی با استیکینگ دارد؟

در استیکینگ معمولی، کاربران دارایی‌های خود را برای مشارکت در تأمین امنیت یک شبکه بلاکچینی قفل می‌کنند. برای مثال، در شبکه اتریوم افرادی که ETH خود را استیک می‌کنند، به فعالیت اعتبارسنج‌ها کمک می‌کنند و در ازای آن پاداش می‌گیرند. این سرمایه پشتوانه تعهدات اعتبارسنج‌هاست و در صورت تخلف آن‌ها، ممکن است بخشی از دارایی‌شان جریمه شود.

ری‌استیکینگ یک مرحله فراتر می‌رود. در این روش، دارایی‌ای که قبلاً استیک شده است، با پذیرش تعهدات جدید برای تأمین امنیت سرویس‌های دیگری هم به کار گرفته می‌شود. به این ترتیب، یک سرمایه می‌تواند علاوه بر مشارکت در امنیت شبکه اصلی، پشتوانه اقتصادی پروژه‌های دیگری هم باشد.

برای مثال، فرض کنید ۱۰ واحد ETH را استیک کرده‌اید و از این طریق به تأمین امنیت اتریوم کمک می‌کنید. حالا با استفاده از سازوکار ری‌استیکینگ، می‌توانید همین دارایی را برای پشتیبانی از یک سرویس غیرمتمرکز دیگر هم اختصاص دهید. در صورت فعالیت درست سرویس و رعایت شرایط آن، ممکن است پاداش جداگانه‌ای دریافت کنید.

اما یک نکته مهم وجود دارد: شما در این روش بدون پذیرش ریسک بیشتر، سود رایگان به دست نمی‌آورید. حالا همان سرمایه علاوه بر تعهدات قبلی، پشتوانه تعهدات جدیدی هم شده است. اگر اپراتور یا سرویسی که از آن پشتیبانی می‌کنید وظایفش را به‌درستی انجام ندهد، ممکن است بخشی از سرمایه تخصیص‌یافته مشمول جریمه شود؛ نکته‌ای که باید به آن هنگام استفاده از پروتکل‌های ری استیکینگ مثل EigenLayer توجه کنید.

انواع ری‌استیکینگ در آیگن لیر

پروتکل آیگن لیر دو مسیر اصلی برای ری‌استیکینگ اتریوم در اختیار کاربران قرار داده است:

۱- ری‌استیکینگ بومی (Native Restaking)

در این روش، اعتبارسنج‌های شبکه اتریوم می‌توانند ETH استیک‌شده خود را مستقیماً از طریق آیگن لیر به کار بگیرند. آن‌ها با تنظیم مجوز برداشت دارایی به قرارداد هوشمند اختصاصی آیگن لیر به نام EigenPod، امکان مشارکت در تأمین امنیت سرویس‌های دیگر را فراهم می‌کنند.

این روش بیشتر برای افرادی مناسب است که خودشان اعتبارسنج اتریوم هستند و زیرساخت فنی لازم برای مدیریت آن را دارند.

۲- ری‌استیکینگ با توکن‌های لیکویید استیکینگ (LST Restaking)

برای استفاده از این روش، لازم نیست حتماً خودتان اعتبارسنج اتریوم باشید. بسیاری از کاربران ETH خود را از طریق پروتکل‌های لیکویید استیکینگ مانند لیدو (Lido) یا راکت پول (Rocket Pool) استیک می‌کنند و در ازای آن توکن‌هایی مثل stETH یا rETH دریافت می‌کنند.

این توکن‌ها نشان‌دهنده سهم کاربر از ETH استیک‌شده هستند و در بسیاری از برنامه‌های غیرمتمرکز کاربرد دارند. با استفاده از سازوکار ری‌استیکینگ آیگن لیر، کاربران می‌توانند توکن‌های لیکویید استیکینگ خود (LSTs) را دوباره سپرده‌گذاری کرده و از آن‌ها برای تأمین امنیت سرویس‌های دیگر استفاده کنند.

در اینجا بد نیست تفاوت دو اصطلاح را هم بدانیم. توکن‌های LST در ازای استیکینگ اولیه اتریوم صادر می‌شوند، اما بعضی از پروتکل‌های واسط در ازای مشارکت در ری‌استیکینگ، توکن‌های دیگری به نام LRT یا Liquid Restaking Token صادر می‌کنند.

آیگن لیر چگونه کار می‌کند؟

عملکرد آیگن لیر بر پایه همکاری چند گروه مختلف شکل گرفته. برای اینکه سازوکار این پروتکل را بهتر درک کنیم، ابتدا باید با چهار جزء اصلی آن آشنا شویم:

• استیکر یا ری‌استیکر (Restaker): فردی که دارایی خود را در قراردادهای آیگن لیر قرار می‌دهد و آن را برای تأمین امنیت سرویس‌های مختلف اختصاص می‌دهد.
• اپراتور (Operator): شخص یا مجموعه‌ای که نرم‌افزارهای موردنیاز سرویس‌ها را اجرا می‌کند و وظایف فنی آن‌ها را بر عهده می‌گیرد.
• سرویس AVS: پروژه‌ای که از سرمایه و اپراتورهای آیگن لیر برای تأمین امنیت و اجرای فعالیت‌های خود استفاده می‌کند.
• کاربران سرویس: افرادی یا برنامه‌هایی که از خدمات ارائه‌شده توسط AVS استفاده می‌کنند.

حالا ببینیم ارتباط این اجزا با یکدیگر چگونه است.

مرحله اول؛ اختصاص دارایی به آیگن لیر

کاربر ETH یا یکی از دارایی‌های مورد پشتیبانی را از طریق قراردادهای هوشمند آیگن لیر ری‌استیک می‌کند. بسته به نوع دارایی، این فرایند می‌تواند از مسیر ری‌استیکینگ بومی یا توکن‌های لیکویید استیکینگ انجام شود.

مرحله دوم؛ انتخاب اپراتور

کاربر می‌تواند دارایی خود را به یک اپراتور واگذار یا اصطلاحا دِلِگیت (Delegate) کند. اپراتورها مسئول اجرای نرم‌افزارها و انجام فعالیت‌های فنی سرویس‌های مختلف هستند. البته افرادی که زیرساخت و دانش فنی لازم را دارند، می‌توانند خودشان هم نقش اپراتور را بر عهده بگیرند.

مرحله سوم؛ مشارکت در سرویس‌های AVS

اپراتورها با انتخاب سرویس‌های موردنظر، به اجرای وظایف آن‌ها کمک می‌کنند. هر سرویس شرایط و مسئولیت‌های مشخصی دارد و اپراتور باید این شرایط را بپذیرد. برای مثال، یک سرویس ممکن است از اپراتور بخواهد اطلاعات مشخصی را به‌درستی پردازش کند یا پیام‌های بین دو بلاکچین را با شرایط تعیین‌شده منتقل کند.

مرحله چهارم؛ دریافت پاداش یا جریمه

اگر اپراتورها وظایف خود را مطابق شرایط سرویس انجام دهند، می‌توانند پاداش دریافت کنند و بخشی از آن را به استیکرهایی که به آن‌ها دارایی واگذار کرده‌اند اختصاص دهند. در مقابل، اگر تعهدات مشخص‌شده نقض شود، سرمایه تخصیص‌یافته به سرویس ممکن است مشمول اسلشینگ (جریمه) شود.

به این ترتیب، آیگن لیر میان سرمایه‌گذاران، اپراتورها و توسعه‌دهندگان پروژه‌های غیرمتمرکز ارتباط برقرار می‌کند. این مدل به پروژه‌های جدید اجازه می‌دهد از زیرساخت امنیتی موجود استفاده کنند و در عین حال برای افرادی که در این سیستم مشارکت می‌کنند، فرصت‌های درآمدی جدیدی ایجاد می‌کند.

سرویس‌های AVS در آیگن لیر چه هستند؟

AVS مخفف Autonomous Verifiable Services به معنای «سرویس‌های خودمختار قابل‌راستی‌آزمایی» است. این نام در ابتدا به شکل Actively Validated Services به کار می‌رفت، اما شرکت آیگن‌لبز در فوریه ۲۰۲۵ تعریف آن را تغییر داد تا ماهیت گسترده‌تر این سرویس‌ها را بهتر نشان دهد.

به زبان ساده، AVS به سرویس‌هایی گفته می‌شود که برای اجرای مستقل و قابل‌اعتماد به اپراتورها و پشتوانه اقتصادی نیاز دارند اما نمی‌خواهند از صفر یک شبکه از اعتبارسنج‌ها بسازند؛ به همین خاطر امنیت خود را از آیگن لیر قرض می‌گیرند.

از جمله این سرویس‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دسترس‌پذیری داده (Data Availability): سرویس‌هایی که کمک می‌کنند داده‌های موردنیاز شبکه‌های لایه دوم و رول‌آپ‌ها در دسترس و قابل بررسی باقی بمانند.
• اوراکل‌ها: سرویس‌هایی که اطلاعات دنیای خارج، مانند قیمت دارایی‌ها، را به قراردادهای هوشمند منتقل می‌کنند.
• ارتباط بین بلاکچین‌ها: زیرساخت‌هایی که انتقال امن دارایی و پیام بین بلاکچین‌های مختلف را مدیریت می‌کنند.
• محاسبات قابل‌راستی‌آزمایی: سرویس‌هایی که پردازش‌های سنگین (مثلاً هوش مصنوعی) را بیرون از بلاکچین انجام می‌دهند و اثبات درست بودن آن را به شبکه تحویل می‌دهند.

در میان تمام سرویس‌های AVS، آیگن دی‌ای (EigenDA) شناخته‌شده‌ترین و بزرگ‌ترین پروژه ساخته‌شده روی آیگن‌لیر است.

رول‌آپ‌ها و شبکه‌های لایه دوم برای انتشار تراکنش‌های خود به یک فضای ذخیره‌سازی موقت و امن نیاز دارند که به آن لایه «دسترس‌پذیری داده» می‌گویند. EigenDA دقیقاً همین وظیفه را با سرعت بالا و هزینه بسیار پایین انجام می‌دهد و از امنیت قدرتمندِ استیکینگ مجدد اتریوم پشتوانه می‌گیرد.

شرکت آیگن‌لبز در ماه ژوئن سال ۲۰۲۵ نیز برای اینکه نشان دهد این پلتفرم از یک پروتکل ساده استیکینگ فراتر رفته است، از مفهوم جامع‌تری به نام آیگن کلاود (EigenCloud) رونمایی کرد.

اگر آیگن‌لیر را «موتور محرک» در نظر بگیریم، EigenCloud مانند یک پلتفرم ابری کامل و غیرمتمرکز است که ابزارهای مختلفِ راستی‌آزمایی را در کنار هم جمع کرده و از اجزای کلیدی زیر تشکیل شده است:

• EigenDA: بخش مربوط به مدیریت و تأمین دسترس‌پذیری داده‌ها.
• EigenVerify: ماژولی برای حل اختلاف، بررسی صحت عملکرد و راستی‌آزمایی تراکنش‌ها.
• EigenCompute: زیرساختی برای اجرای محاسبات خارج از زنجیره (آفچین) با بالاترین دقت و امنیت.

به‌طور خلاصه، EigenCloud نگاهی کلان‌تر به محصولات آیگن‌لیر دارد و آن را به یک «رایانش ابری قابل‌اعتماد و مبتنی بر رمزنگاری» برای نسل جدید برنامه‌های وب ۳ تبدیل می‌کند.

توکن EIGEN چیست و چه کاربردی دارد؟

توکن EIGEN رمزارز بومی اکوسیستم آیگن‌لیر است که در تاریخ ۱ اکتبر ۲۰۲۴ با قیمت اولیه بین ۳.۵ تا ۴.۵ دلار عرضه شد و علاوه بر نقش‌آفرینی در اقتصاد این پروتکل، به عنوان یک ابزار امنیتی حیاتی برای حل چالش‌های ساختاری بلاکچین طراحی شده است. برای درک فلسفه وجودی این توکن، باید بدانیم که همه خطاهای سیستم‌های غیرمتمرکز را نمی‌توان به کمک کدهای ساده‌ی روی بلاکچین تشخیص داد.

در دنیای بلاکچین، خطاها و تخلفات به‌طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• خطاهای عینی (Objective): تخلفاتی که ریاضی‌وار و به کمک کدهای آنچین به‌راحتی اثبات می‌شوند (مثل جابجایی نادرست دارایی). آیگن‌لیر برای این بخش از اتریوم ری‌استیک‌شده استفاده می‌کند.
• خطاهای بین‌الاذهانی (Intersubjective): تخلفاتی که اثبات آن‌ها برای یک قرارداد هوشمند خودکار غیرممکن است، اما هر ناظر منصفی با دیدن شواهد متوجه تقلب می‌شود. برای مثال، اگر یک سرویس هوش مصنوعی یا اوراکل اطلاعات غلطی به شبکه بدهد، کدهای اتریوم نمی‌توانند به صورت خودکار مچِ اپراتور را بگیرند؛ اما جامعه و ناظران با بررسی شواهد متوجه این تخلف می‌شوند. توکن EIGEN دقیقاً برای مدیریت همین نوع خطاها خلق شده است.

از آنجا که قراردادهای اتریوم نمی‌توانند تخلفات پیچیده‌ی خارج از زنجیره را به صورت خودکار جریمه کنند، EIGEN از سازوکاری به نام «فورک بین‌الاذهانی» (Intersubjective Forking) استفاده می‌کند.

کارکرد این سیستم به این شکل است که اگر اپراتوری در پروژه‌های پیچیده مرتکب تخلفِ اثبات‌شده‌ای شود، جامعه‌ی ناظران و کاربران می‌توانند یک فورک جدید از توکن EIGEN ایجاد کنند. در این نسخه جدید، داراییِ اپراتور متخلف صفر (اسلش) می‌شود و کل اکوسیستم روی نسخه پاک و معتبر توکن توافق می‌کنند. این فرآیند بدون نیاز به ایجاد هیچ‌گونه تغییر یا فورک در شبکه اصلی اتریوم انجام می‌شود.

به این ترتیب، ETH و EIGEN در کنار یکدیگر مدل امنیتی آیگن‌لیر را کامل می‌کنند: اتریوم امنیت کدهای کاملاً عینی را تضمین می‌کند و EIGEN به عنوان سپر دفاعی برای سرویس‌های پیچیده‌تری (مثل هوش مصنوعی، اوراکل‌ها و لایه‌های دسترس‌پذیری داده) عمل می‌کند که نیازمند قضاوت و توافق جمعی هستند.

مزایا و ریسک‌های آیگن لیر

ایده اصلی آیگن لیر استفاده بهینه‌تر از سرمایه استیک‌شده و آسان‌تر کردن راه‌اندازی سرویس‌های غیرمتمرکز است. با این حال، این مدل در کنار فرصت‌های جدید، تعهدات و ریسک‌هایی هم برای کاربران ایجاد می‌کند که باید از آن‌ها مطلع شد.

مزایای آیگن لیر

از جمله مزایای کلیدی EigenLayer می‌توان به این موارد اشاره کرد:

استفاده مجدد از سرمایه استیک‌شده

یکی از مهم‌ترین مزایای آیگن لیر این است که سرمایه‌ای که پیش‌تر برای امنیت اتریوم استیک شده، می‌تواند برای پشتیبانی از سرویس‌های دیگری هم استفاده شود. این روش به کاربران امکان می‌دهد از یک دارایی برای مشارکت در چند فعالیت اقتصادی استفاده کنند و پاداش احتمالی بیشتری بگیرد.

کاهش هزینه راه‌اندازی پروژه‌های جدید

ساخت یک شبکه اعتبارسنجی مستقل به سرمایه، اپراتورهای حرفه‌ای و زیرساخت فنی نیاز دارد. آیگن لیر به پروژه‌های جدید اجازه می‌دهد از شبکه موجود اپراتورها و سرمایه ری‌استیک‌شده استفاده کنند. در نتیجه، لازم نیست تمام این زیرساخت‌ها را از ابتدا بسازند.

ایجاد فرصت‌های درآمدی بیشتر

استیکرها و اپراتورها می‌توانند با مشارکت در سرویس‌های مختلف، در کنار پاداش‌های معمول استیکینگ از مشوق‌های دیگری هم بهره‌مند شوند.

کمک به توسعه خدمات غیرمتمرکز

پروژه‌هایی که به سرمایه و اپراتورهای قابل‌اعتماد نیاز دارند، می‌توانند از زیرساخت آیگن لیر استفاده کنند. این موضوع راه‌اندازی سرویس‌هایی مانند اوراکل‌ها، زیرساخت‌های ارتباط بین بلاکچینی و خدمات محاسباتی را آسان‌تر می‌کند.

ریسک‌های آیگن لیر

ریسک‌های آیگن لیر عبارتند از:

ریسک اسلشینگ (Slashing)

مهم‌ترین ریسک ری‌استیکینگ، احتمال جریمه شدن سرمایه است. اسلشینگ مکانیزمی است که از طریق آن، در صورت نقض تعهدات یک اپراتور، بخشی از دارایی اختصاص‌یافته به سرویس از بین می‌رود یا طبق شرایط آن سرویس به مقصد دیگری منتقل می‌شود. این قابلیت از ۱۷ آوریل ۲۰۲۵ در شبکه اصلی آیگن لیر فعال شده است.

ریسک قراردادهای هوشمند

آیگن لیر و سرویس‌های متصل به آن از قراردادهای هوشمند و زیرساخت‌های نرم‌افزاری مختلفی استفاده می‌کنند. وجود آسیب‌پذیری در هر یک از این بخش‌ها می‌تواند دارایی کاربران را به خطر بیندازد. حتی اگر قراردادهای اصلی یک پروتکل از نظر امنیتی بررسی شده باشند، این موضوع به معنای بی‌خطر بودن تمام سرویس‌های متصل به آن نیست.

ریسک اپراتورها و تمرکز سرمایه

عملکرد سرویس‌های AVS به اپراتورهایی وابسته است که وظایف فنی آن‌ها را انجام می‌دهند. اگر تعداد محدودی از اپراتورها سهم بزرگی از سرمایه و فعالیت شبکه را در اختیار داشته باشند، احتمال تمرکز قدرت و کاهش استقلال سیستم افزایش پیدا می‌کند. انتخاب اپراتور نامناسب هم می‌تواند ریسک سرمایه کاربران را بیشتر کند.

ریسک نقدشوندگی و برداشت دارایی

دارایی‌هایی که برای ری‌استیکینگ استفاده می‌شوند، ممکن است تا پایان دوره‌های انتظار و فرایند برداشت قابل استفاده مجدد نباشند. بنابراین اگر کاربر به سرمایه خود نیاز فوری پیدا کند، ممکن است نتواند بلافاصله آن را از سیستم خارج کند. این موضوع به‌ویژه در شرایط نوسانی بازار اهمیت دارد.

تغییرات پاداش‌ها و مشوق‌ها

پاداش‌های ری‌استیکینگ ثابت و تضمین‌شده نیستند. میزان آن‌ها ممکن است با تغییر شرایط سرویس‌ها، تعداد مشارکت‌کنندگان، درآمد پروژه‌ها و تصمیم‌های حاکمیتی آیگن لیر تغییر کند. حتی ممکن است برخی برنامه‌های تشویقی در طول زمان کاهش پیدا کنند یا شرایط دریافت آن‌ها عوض شود.

تاریخچه آیگن لیر و بنیان‌گذاران آن

پروژه آیگن لیر در سال ۲۰۲۱ توسط سریرام کانان (Sreeram Kannan) و تیمی از پژوهشگران و متخصصان حوزه بلاکچین راه‌اندازی شد. کانان پیش از تأسیس این پروژه در حوزه مهندسی کامپیوتر و ریاضیات فعالیت داشت و به‌عنوان استاد دانشگاه واشنگتن و مدیر آزمایشگاه بلاکچین این دانشگاه فعالیت می‌کرد.

شرکت آیگن لبز (Eigen Labs) نیز توسعه‌دهنده اصلی این پروتکل است و روی زیرساخت‌های مرتبط با امنیت اقتصادی و سرویس‌های قابل‌راستی‌آزمایی مثل EigenDA فعالیت می‌کند.

توکنومیکس ارز EIGEN

توکن EIGEN در سال ۲۰۲۴ و با عرضه اولیه حدود ۱.۶۷ میلیارد واحد به بازار آمد. این توکن هیچ سقف عرضه مشخصی ندارد و نحوه توزیع اولیه آن نیز به شکل زیر در نظر گرفته شده است:

سهم از عرضه اولیه
سرمایه‌گذاران	۲۹.۵ درصد
مشارکت‌کنندگان اولیه پروژه	۲۵.۵ درصد
استیک‌دراپ‌ها (Stakedrops)	۱۵ درصد
ابتکارات جامعه و برنامه‌های حمایتی	۱۵ درصد
تحقیق، توسعه و رشد اکوسیستم	۱۵ درصد

بخش قابل‌توجهی از توکن‌ها به جامعه و توسعه اکوسیستم اختصاص یافته است. از طرف دیگر، توکن‌های اختصاص‌یافته به سرمایه‌گذاران و مشارکت‌کنندگان اولیه از برنامه آزادسازی تدریجی پیروی می‌کنند. بر اساس برنامه بنیاد آیگن، این توکن‌ها پس از یک دوره قفل یک‌ساله از زمان قابل‌انتقال شدن EIGEN، به‌صورت ماهانه و با نرخ مشخص آزاد می‌شوند.

همچنین طبق توکنومیک آیگن لیر، نرخ تورم سالانه این توکن ۴٪ درنظر گرفته شده است. البته توکن‌های جدید در قالب برنامه‌های تشویقی پروتکل توزیع می‌شوند و سیاست انتشار و تخصیص آن‌ها می‌تواند تحت تأثیر تصمیم‌های حاکمیتی قرار بگیرد. برای مثال، پیشنهاد ELIP-012 که در سال ۲۰۲۵ تصویب شد، سازوکار کمیته مشوق‌ها را برای هدفمندتر کردن توزیع پاداش‌ها و حمایت از فعالیت‌های اقتصادی واقعی اکوسیستم تعریف کرد.

چگونه ارز دیجیتال آیگن لیر بخریم؟

اگر بعد از آشنایی با آیگن‌لیر تصمیم گرفته‌اید توکن EIGEN را به سبد دارایی‌های خود اضافه کنید، می‌توانید آن را از صرافی‌های ارز دیجیتال مثل نوبیتکس خریداری کنید.

به طور کلی، برای خرید ارز دیجیتال در نوبیتکس کافی است حساب کاربری خود را به صورت تومانی یا تتری شارژ کرده و در بازار معاملاتی نوبیتکس سفارش خودتان را ثبت کنید. پس از انجام معامله، توکن‌های خریداری‌شده به دارایی‌های حساب شما اضافه می‌شوند. به این ترتیب، بدون نیاز به استفاده مستقیم از پروتکل آیگن‌لیر، می‌توانید EIGEN را بخرید و نگهداری کنید. همچنین امکان بررسی لحظه‌ای قیمت ارزهای دیجیتال مختلف از جمله قیمت آیگن لیر وجود دارد.

البته فراموش نکنید که خرید توکن EIGEN با ری‌استیکینگ اتریوم تفاوت دارد. اگر هدفتان صرفاً سرمایه‌گذاری روی این ارز دیجیتال است، نیازی به مشارکت در فرایندهای فنی آیگن‌لیر ندارید.

کدام کیف پول‌ها از آیگن لیر پشتیبانی می‌کنند؟

بعد از خرید EIGEN، باید محلی برای نگهداری آن داشته باشید. یکی از راه‌ها این است که توکن‌ها را در کیف پول صرافی نگه دارید. اما اگر ترجیح می‌دهید کنترل کامل دارایی و کلیدهای خصوصی آن در اختیار خودتان باشد، می‌توانید از کیف پول‌های غیرامانی یا خودحضانتی استفاده کنید.

از آنجا که EIGEN یک توکن مبتنی بر استاندارد ERC-20 در شبکه اتریوم است، کیف پول‌هایی که از این شبکه و توکن‌های آن پشتیبانی می‌کنند، امکان نگهداری آن را دارند. از جمله بهترین کیف پول‌های ارز دیجیتال برای ذخیره‌سازی آیگن لیر می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• متامسک (MetaMask): متامسک یکی از کیف پول‌های شناخته‌شده برای نگهداری و مدیریت توکن‌های شبکه اتریوم است. می‌توانید EIGEN را در این کیف پول اضافه کنید و در کنار سایر دارایی‌های خود نگه دارید. متامسک به‌صورت اپلیکیشن موبایل و افزونه مرورگر در دسترس است.
• تراست ولت (Trust Wallet): تراست ولت یک کیف پول غیرامانی است که از شبکه اتریوم و طیف گسترده‌ای از توکن‌های آن پشتیبانی می‌کند. این کیف پول رابط کاربری ساده‌ای دارد و برای افرادی که می‌خواهند دارایی‌های مختلف خود را در یک اپلیکیشن مدیریت کنند، گزینه مناسبی است.
• اکسودوس (Exodus): اکسودوس یک کیف پول چندبلاکچینی است که امکان نگهداری و مدیریت ارزهای دیجیتال مختلف را فراهم می‌کند. این کیف پول نسخه موبایل و دسکتاپ دارد و می‌توان از آن برای نگهداری توکن‌های سازگار با شبکه اتریوم استفاده کرد.
• لجر (Ledger): اگر ترجیح می‌دهید دارایی‌های خود را به‌صورت آفلاین نگهداری کنید، کیف پول‌های سخت‌افزاری لجر هم گزینه دیگری هستند. با استفاده از دستگاه لجر و نرم‌افزار Ledger Live یا اتصال آن به یک کیف پول سازگار، می‌توانید توکن‌های EIGEN را مدیریت کنید.

سخن پایانی

آیگن لیر یکی از پروژه‌هایی است که می‌خواهد شیوه تأمین امنیت سرویس‌های غیرمتمرکز را تغییر دهد. ایده اصلی آن استفاده مجدد از سرمایه استیک‌شده اتریوم برای پشتیبانی از پروژه‌های دیگر است؛ روشی که به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند بدون ساخت یک شبکه امنیتی مستقل، سرویس‌های خود را سریع‌تر راه‌اندازی کنند. در مقابل، استیکرها و اپراتورها هم می‌توانند از مشارکت در این سیستم پاداش بگیرند.

با این حال، ری‌استیکینگ به معنای دریافت سود بیشتر بدون ریسک اضافه نیست. هر سرویس می‌تواند تعهدات و شرایط خاص خود را داشته باشد و سرمایه مشارکت‌کنندگان نیز در معرض ریسک‌هایی مانند اسلشینگ، مشکلات قراردادهای هوشمند و محدودیت برداشت قرار می‌گیرد. توکن EIGEN هم با فراهم کردن سازوکاری برای رسیدگی به برخی خطاهای خارج از زنجیره، نقش مکملی در مدل امنیتی این اکوسیستم دارد.

در این مقاله سعی بر این بود تا آیگن لیر را زیر ذره‌بین ببریم و با سازوکار این پروتکل و توکن EIGEN آشنا شویم. در صورتی که همچنان سوالی در ذهن شما باقی مانده، آن را در کامنت‌ها با ما در میان بگذارید.