تهران-ایرنا- نظرسنجی از ۴۴۹ چهره برجسته سیاست خارجی آمریکا نشان می دهد که اگرچه درباره ضرورت حفظ نقش فعال واشنگتن در عرصه جهانی توافق گسترده ای وجود دارد، اما رویکرد دونالد ترامپ در استفاده از جنگ، تهدید و فشار اقتصادی برای پیشبرد اهداف آمریکا با انتقادها و تردیدهای جدی روبه روست.
به گزارش ایرنا، تحولات اخیر در سیاست خارجی آمریکا، به ویژه جنگ علیه ایران و تشدید اختلاف ها با متحدان سنتی واشنگتن، بار دیگر بحث درباره منابع واقعی قدرت و نفوذ جهانی این کشور را به میان آورده است. در حالی که دولت دونالد ترامپ بر استفاده از ابزارهایی مانند تهدید نظامی، تحریم و تعرفه برای پیشبرد اهداف خود تاکید دارد، نتایج یک نظرسنجی از صدها چهره برجسته سیاست خارجی آمریکا نشان می دهد که حتی در میان نخبگان این کشور نیز درباره کارآمدی چنین رویکردی اختلاف نظر جدی وجود دارد. این بررسی نشان می دهد که اگرچه بخش عمده کارشناسان همچنان خواهان ایفای نقشی فعال از سوی آمریکا در عرصه بین المللی هستند، اما درباره شیوه اعمال این قدرت و هزینه های سیاست های تقابلی ترامپ اجماع وجود ندارد. اختلاف نظر بر سر جنگ علیه ایران، سیاست های تجاری و این پرسش که آیا کشورها باید از آمریکا بترسند یا آن را تحسین کنند، از شکاف عمیق میان دو نگاه متفاوت به آینده سیاست خارجی واشنگتن حکایت دارد؛ شکافی که می تواند بر جهت گیری دولت بعدی آمریکا نیز تاثیرگذار باشد.
پایگاه کانورسیشن در گزارشی آورده است: به دنبال انتخابات میان دوره ای آمریکا، جی دی ونس، معاون رئیس جمهوری این کشور، جنگ با ایران را عامل شکست جمهوری خواهان در انتخابات دانست. ونس با اشاره به اینکه مسئله هزینه های زندگی و توان مالی خانوارها در تصمیم گیری رای دهندگان نقش محوری داشته است گفت، تصمیمات سیاست خارجی از جمله جنگ علیه ایران، به افزایش قیمت سوخت و نرخ تورم منجر شده است. نظرسنجی های پیش از انتخابات نیز نگرانی رای دهندگان را تایید می کرد؛ به طوری که نزدیک به دو سوم آمریکایی ها از سیاست خارجی دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، ناراضی بودند. اما آیا کارشناسان سیاست خارجی نیز با نگرانی های مردم آمریکا هم نظر هستند؟
دانشگاه تگزاس در آستین با همکاری شورای شیکاگو در امور جهانی اخیرا نظرات ۴۴۹ نفر از چهره های برجسته سیاست خارجی آمریکا را که در قوه مجریه، کنگره، اندیشکده ها، گروه های ذی نفع، رسانه ها و محافل دانشگاهی فعالیت دارند، مورد بررسی قرار داده است.
پاسخ های این افراد اهمیت دارد؛ زیرا در شرایطی که آمریکا برای پایان دادن به جنگ علیه ایران و مدیریت پیامدهای سیاست های تعرفه ای خود با دشواری روبه روست، یافتن راه حل برای این مسائل فوری بر عهده همین کارشناسان خواهد بود. همچنین انتظار می رود این متخصصان سیاست خارجی در آستانه انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۸ به نامزدهای این انتخابات مشاوره دهند.
یافته های ما نشان می دهد که درباره ضرورت ایفای نقشی فعال از سوی آمریکا در جهان، اهمیت حمایت از ناتو و استفاده از نیروی نظامی برای پشتیبانی از متحدان اروپایی در صورت حمله به آنها، توافقی گسترده و فراحزبی وجود دارد.
۹۳ درصد کارشناسان معتقدند آمریکا باید نقشی فعال در جهان ایفا کند. این دیدگاه شامل ۸۳ درصد کارشناسان جمهوری خواه، ۹۸ درصد دموکرات ها و ۹۰ درصد افراد مستقل است. بیش از ۷۰ درصد کارشناسان دموکرات و بیش از ۸۰ درصد کارشناسان جمهوری خواه و مستقل که در این نظرسنجی شرکت کرده اند، بر این باورند که قدرت نظامی نقش بسیار مهمی در نفوذ آمریکا در جهان داشته است. همچنین بیش از ۹۰ درصد کارشناسان، فارغ از گرایش حزبی خود، معتقدند قدرت اقتصادی نقشی بسیار مهم در نفوذ جهانی آمریکا ایفا کرده است.
در مورد جنگ علیه ایران، ۹۸ درصد کارشناسان دموکرات و ۷۳ درصد کارشناسان مستقل معتقدند آغاز جنگ تصمیمی اشتباه بوده است؛ در حالی که ۵۸ درصد چهره های برجسته جمهوری خواه آن را تصمیمی درست می دانند. کارشناسان با گرایش های سیاسی مختلف همگی اذعان دارند که تعرفه ها هزینه های مردم آمریکا را افزایش می دهند، اما درباره اینکه آیا تعرفه ها برای اقتصاد آمریکا مفید بوده اند یا خیر، اختلاف نظر بیشتری وجود دارد. ۱۰۰ درصد دموکرات ها و ۸۱ درصد مستقل ها تعرفه ها را برای اقتصاد آمریکا زیان بار می دانند، در حالی که ۵۳ درصد جمهوری خواهان معتقدند این سیاست به سود اقتصاد کشور بوده است.
پاسخ ها تا حد زیادی بازتاب دهنده هویت های حزبی افراد است، اما دیدگاه ها درباره پرسش های فلسفی مربوط به چگونگی پیگیری منافع آمریکا، متنوع تر بود.
دولت ترامپ با طرح دستورکار «اول آمریکا» که منافع داخلی و اقتصادی ایالات متحده را بر توافق های بین المللی و ائتلاف های جهانی مقدم می داند، مبانی سیاست خارجی آمریکا را به چالش کشیده است. دولت ترامپ در زمینه تعرفه ها، تلاش برای گسترش قلمرو آمریکا و استفاده از نیروی نظامی، برای دستیابی به اهداف خود به ابزارهای اجبار و فشار متوسل شده است؛ حتی در برخورد با متحدان نزدیک این کشور.
دولت جو بایدن نیز برای مقابله با چین در حوزه هایی مانند مواد معدنی حیاتی و باتری ها از تعرفه ها استفاده می کرد. با این حال، دولت ترامپ تعرفه هایی را نه تنها علیه رقبایی مانند چین، بلکه علیه متحدان سنتی آمریکا در اروپا و آسیا نیز اعمال کرده است. دولت ترامپ همچنین علاقه خود را به گسترش قلمرو آمریکا از طریق تصاحب گرینلند و حتی تبدیل کانادا به پنجاه و یکمین ایالت این کشور ابراز کرده است.
دولت ترامپ علاوه بر عملیات نظامی برای برکناری و بازداشت رئیس جمهوری ونزوئلا و جنگ علیه ایران، قایق هایی را نیز در دریای کارائیب هدف حمله قرار داده که مظنون به قاچاق مواد مخدر بوده اند.
از چهره های برجسته سیاست خارجی خواسته شده تا منابع قدرت آمریکا را ارزیابی کنند و نظر خود را درباره پیامدهای منفی راهبرد سلطه جویانه مبتنی بر اجبار و فشار بیان کنند. به طور مشخص این پرسش را مطرح کردیم که برای دستیابی به اهداف سیاست خارجی آمریکا در عرصه بین المللی مهم تر است که کشورهای جهان از آمریکا بترسند یا آن را تحسین کنند؟
۶۲ درصد چهره های برجسته جمهوری خواه گفتند که ترس دیگر کشورها از آمریکا اهمیت بیشتری دارد؛ در حالی که ۹۷ درصد دموکرات ها معتقد بودند تحسین شدن آمریکا مهم تر است. دیدگاه افراد مستقل به دموکرات ها نزدیک تر بود؛ به طوری که ۸۱ درصد آنها گفتند بهتر است آمریکا مورد تحسین دیگر کشورها قرار گیرد.
همچنین از کارشناسان پرسیده شد که آیا کشورهای دیگر گزینه هایی برای مقابله با سیاست های اجبارآمیز آمریکا در اختیار دارند یا خیر. در مقدمه این پرسش گفته شده است که دولت ترامپ در برابر بسیاری از کشورهای دیگر از جمله متحدان سنتی آمریکا، از ابزارهایی مانند اجبار، تعرفه ها، تحریم های تنبیهی و تهدید استفاده کرده است. سپس از آنها پرسیده شده است که کدام یک از گزینه های زیر بهتر دیدگاه شما را بیان می کند؟
شرکت کنندگان سه گزینه برای انتخاب داشتند. ۳۹ درصد کارشناسان جمهوری خواه با این دیدگاه موافق بودند که کشورهای دیگر تا حد زیادی ناچارند آنچه را آمریکا دیکته می کند، بپذیرند. هیچ یک از دموکرات ها و تنها ۱۱ درصد افراد مستقل با این دیدگاه موافق بودند.
۵۵ درصد دموکرات ها و ۵۴ درصد افراد مستقل گزینه دوم را انتخاب کردند، کشورهای دیگر در کوتاه مدت آنچه را آمریکا دیکته می کند، می پذیرند، اما در بلندمدت از نظم مورد نظر ایالات متحده فاصله خواهند گرفت. درصد قابل توجهی از جمهوری خواهان، یعنی ۴۸ درصد آنها نیز با این دیدگاه موافق بودند. این نتیجه نشان می دهد که حتی در میان جمهوری خواهان نیز این شناخت وجود دارد که قدرت مبتنی بر اجبار و فشار به تنهایی ممکن است با محدودیت هایی روبه رو شود.
همچنین ۴۴ درصد دموکرات ها و ۳۵ درصد افراد مستقل گزینه سوم را انتخاب کردند که کشورهای دیگر در کوتاه مدت و بلندمدت گزینه های عملی و قابل اتکایی برای مقاومت در برابر اجبار آمریکا دارند. در مقابل، تنها ۱۳ درصد جمهوری خواهان با این دیدگاه موافق بودند.
این شکاف های حزبی نشان دهنده اختلاف نظرهای عمیق درباره مبانی قدرت آمریکا در جهان است. این اختلاف ها همچنین پرسش هایی را درباره بهترین راه دستیابی ایالات متحده به منافع خود در عرصه بین المللی مطرح می کند.
رئیس جمهوری بعدی آمریکا ممکن است ناگزیر باشد گفت وگوی جدی تر و گسترده تری با مردم این کشور درباره منابع نفوذ و قدرت ایالات متحده انجام دهد. رویکرد مبتنی بر اجبار و فشار دولت ترامپ در میان بخشی از نخبگان حامیانی دارد، اما بسیاری از چهره های برجسته سیاست خارجی هزینه های سنگینی برای این رویکرد قائلند و ممکن است از رویکردی تازه در سیاست خارجی آمریکا استقبال کنند.
دولت ترامپ چنان آسیب هایی به نظم جهانی موجود وارد کرده است که بازگشت به الگوی سنتی و پیشین بین الملل گرایی نخبگان سیاسی آمریکا، دیگر گزینه ای عملی به شمار نمی رود. نتایج نظرسنجی صورت گرفته نشان می دهد که شرایط برای طرح ایده های جدید و شکل گیری گفت وگویی گسترده درباره نقش آمریکا در جهان فراهم شده است.
