تهران- ایرنا- مجسمه برنزی ابوعبدالله رودکی، پدر شعر فارسی، ششمین دهه حضور خود را در قلب پایتخت تاجیکستان پشت سر می گذارد؛ یادمانی که پنجم نوامبر ۱۹۶۴ با حضور مقام های جمهوری تاجیکستان شوروی و جمعی از چهره های برجسته فرهنگی رونمایی شد و نام مجسمه ساز آذربایجانی، فؤاد عبدالرحمانوف، را نیز در تاریخ هنر منطقه ماندگار کرد.
به گزارش روز یکشنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا ، مراسم رونمایی از تندیس ابوعبدالله رودکی پنجم نوامبر ۱۹۶۴ در مقابل ساختمان موسسه کشاورزی وقت دوشنبه برگزار شد؛ رویدادی فرهنگی که در چارچوب برنامه های بزرگداشت هزار و صدمین سالگرد تولد این شاعر نامدار فارسی زبان تدارک دیده شده بود.
این یادمان به پاس جایگاه برجسته رودکی در تاریخ ادبیات فارسی و سهم او در شکل گیری و گسترش شعر کلاسیک فارسی ساخته شد؛ شخصیتی که میراث ادبی او فراتر از مرزهای جغرافیایی، بخشی از حافظه مشترک فرهنگی ملت های فارسی زبان و جهان ادبیات شرق به شمار می رود.
خبرگزاری آسیا پلاس تاجیکستان در گزارشی نوشت: تصمیم ساخت این مجسمه در سطح دولت جمهوری تاجیکستان شوروی اتخاذ شده بود و برگزارکنندگان تلاش داشتند اثری درخور جایگاه ادبی و فرهنگی رودکی خلق کنند؛ از همین رو، طراحی و ساخت این یادمان به یکی از رویدادهای مهم فرهنگی آن دوره تبدیل شد.
فؤاد عبدالرحمانوف؛ هنرمندی که رودکی را در برنز جاودانه کرد
طراح و سازنده این اثر، فؤاد عبدالرحمانوف، از مجسمه سازان برجسته جمهوری آذربایجان بود که عضویت وابسته آکادمی هنرهای اتحاد جماهیر شوروی، عنوان هنرمند مردمی جمهوری آذربایجان شوروی و دو جایزه دولتی اتحاد جماهیر شوروی را در کارنامه داشت.
عبدالرحمانوف در مراسم رونمایی از مجسمه، در سخنانی به اهمیت شخصیت رودکی و ضرورت پاسداشت میراث ادبی او اشاره کرد. وی ساخت این اثر را صرفا یک فعالیت هنری نمی دانست، بلکه آن را ادای احترام به یکی از بزرگ ترین چهره های فرهنگ و ادب تاجیکستان و گامی برای حفظ حافظه تاریخی و انتقال میراث فرهنگی به نسل های آینده ارزیابی می کرد.
این هنرمند آذربایجانی در سال ۱۹۶۶ میلادی به دلیل ساخت مجسمه رودکی، نشان طلای آکادمی هنرهای اتحاد جماهیر شوروی را دریافت کرد؛ افتخاری که جایگاه این اثر را در کارنامه هنری او برجسته تر ساخت.
صدایی که پس از هزار سال همچنان طنین انداز است
عبدالرحمانوف در بخشی از سخنان خود درباره جایگاه رودکی گفته بود: «صدای زنده و پرشور رودکی بیش از هزار سال است که طنین انداز است و وظیفه ما این است که نگذاریم این صدا خاموش شود و آن را با دقت و احترام به نسل های آینده منتقل کنیم.»
این سخنان به خوبی بیانگر نگاه هنرمند به جایگاه فراتر از زمان رودکی و اهمیت حفظ میراث ادبی اوست؛ میراثی که همچنان در زبان، شعر و فرهنگ فارسی زبانان حضوری زنده دارد.
در مراسم افتتاح این یادمان، جمعی از شاعران، نویسندگان، دانشمندان و شخصیت های فرهنگی و هنری حضور داشتند. تصاویر تاریخی باقی مانده از آن روز، علاوه بر ثبت لحظه رونمایی، گوشه هایی از روند ساخت مجسمه و تلاش های عبدالرحمانوف برای خلق چهره شاعر بزرگ را نیز به نمایش می گذارد.
پیامی از رودکی بر پایه مجسمه
بر پایه بلند این تندیس برنزی، بیتی از ابوعبدالله رودکی حک شده است که بر اهمیت تجربه اندوزی و آموختن از گذر زندگی تاکید دارد:
«هر که ناموخت از گذشت روزگار
نیز ناموزد ز هیچ آموزگار»
این بیت، در کنار پیکره برنزی شاعر، یادآور اندیشه ای است که قرن ها در ادبیات فارسی جریان داشته است؛ اینکه تجربه زندگی و درس آموزی از روزگار، خود یکی از مهم ترین سرچشمه های شناخت و خرد است.
مجسمه رودکی در دوشنبه امروز نیز تنها یک اثر هنری و یادبود شهری نیست، بلکه نمادی از جایگاه این شاعر در هویت فرهنگی تاجیکستان و پیوندهای دیرینه ادبی و تاریخی ملت های فارسی زبان به شمار می رود.
رودکی، که در تاریخ ادبیات فارسی از او به عنوان پدر شعر فارسی یاد می شود، با میراثی ماندگار در شعر و زبان فارسی، جایگاهی فراتر از مرزهای سیاسی امروز دارد. از این منظر، یادمان دوشنبه را می توان نمادی از پاسداشت میراث مشترک فرهنگی منطقه دانست؛ میراثی که با گذشت بیش از هزار سال همچنان در حافظه ادبی و تاریخی ملت های این حوزه زنده است.