فهرست جدید تیم ملی نشانه‌هایی از جوان‌گرایی دارد، اما هنوز مشخص نیست این تغییرات آغاز یک پروژه واقعی است یا تصمیمی موقت برای خرید زمان.
لیست تیم ملی فوتبال ایران برای فیفادی آبان‌ماه، یکشنبه‌شب از سوی امیر قلعه‌نویی اعلام شد؛ لیستی که ۲۹ بازیکن را به اردوی تیم ملی برای دیدار‌های دوستانه مقابل فلسطین و عراق فراخواند.
فهرست قلعه‌نویی حاوی نکات بسیار جالبی بود، از اجرای نسبی جوان‌گرایی وعده داده‌شده تا حضور تنها ۴ بازیکن بالای ۳۰ سال و کاهش حدود ۳.۵ ساله میانگین سنی. با وجود وقوع این تغییرات، همچنان ابهاماتی جدی و سوالاتی بزرگ درباره مسیر آینده یوز‌ها در راه جام ملت‌های آسیا وجود دارد.
جوان‌گرایی موقت یا تغییر نسل واقعی؟
اولین نکته نگران‌کننده لیست جدید، جمله نگران‌کننده فدراسیون فوتبال در خبر دعوت بازیکنان است: «کادر فنی تصمیم گرفته است در این اردو تعدادی از بازیکنان باتجربه تیم ملی حضور نداشته باشند تا فرصت بیشتری برای حضور و ارزیابی بازیکنان جوان‌تر فراهم شود. بدیهی است این تصمیم صرفاً در چارچوب برنامه فنی اردوی جاری اتخاذ شده و به معنای تغییر در جایگاه و نقش بازیکنان باتجربه در برنامه‌های آینده تیم ملی نیست.»
این توضیح رسمی عملاً راه بازگشت بازیکنان باتجربه در اردو‌های آینده را باز می‌گذارد و مشخص می‌کند که حذف آنها فعلاً تصمیمی دائمی نیست. برای مثال آیا واقعاً کادر فنی حاضر است ستاره باکیفیتی، چون مهدی طارمی را کنار بگذارد و حتی در مواقع نیاز یا بحران هم قید حضور یکی از بهترین مهاجم‌های تاریخ ایران را بزند؟ آیا تضمینی وجود دارد که بازیکنان جدید فرصت بازی در جام ملت‌ها را به دست آورند و مثل رزاقی‌نیا در جام جهانی تبدیل به توریست نشوند؟ اگر چنین است، آیا خداحافظی با مهره‌های باتجربه بدون هیچ خداحافظی رسمی صورت خواهد گرفت یا قلعه‌نویی صرفاً به دنبال خریدن زمان و کاهش فشار رسانه‌ای است؟
مدل و سبک بازی چه می‌شود؟
دیگر دغدغه مهم، بدون شک به سبک بازی تیم ملی مربوط می‌شود. یوز‌ها در چند سال اخیر همواره از مشکلات دفاعی رنج بردند و معضل بازی‌سازی و فقر یک هافبک بازی‌ساز همچنان در تیم ایران به چشم می‌خورد. آیا کادر فنی قصدی برای تغییر مدل بازی و بازنگری در سیستم تاکتیکی خود هم دارد؟
در فوتبال مدرن، داشتن یک مدل بازی مشخص و قابل تکرار، یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های موفقیت تیم‌های ملی است. آیا قرار است تیم ملی با پرس بالاتر و مالکیت بیشتر بازی کند؟ آیا همچنان اتکای اصلی بر انتقال سریع، ارسال و تجربه فردی خواهد بود؟ برای ضعف در بازی‌سازی از عقب و مشکلات ساختار دفاعی چه برنامه‌ای وجود دارد؟
خبری از دستیار جدید نیست؟
یکی دیگر از انتقادات واردشده به تیم ملی، ترکیب کادر فنی و دستیار‌های قلعه‌نویی است. وزن نه‌چندان بالای نیمکت تیم ملی و نبود دستیار خارجی مناسب پس از جدایی مانیکونه، از مواردی است که همچنان شاهد تغییری در آن نیستیم. از سوی دیگر شایعاتی مبنی بر دستوری لازم‌الاجرا از سوی مراجع ذی‌صلاح مبنی بر لزوم قطع همکاری فدراسیون فوتبال با سعید الهویی و سیامک قلیچ‌خانی به گوش رسیده بود، اما ظاهراً این ۲ همچنان به کار خود ادامه خواهند داد.
بدون شک نخستین گام قلعه‌نویی برای پوست‌اندازی و دگرگونی ترکیب تیم ملی، قابل تحسین است، اما جوان شدن یک فهرست، به‌تنهایی به معنای آغاز تغییر نسل نیست. معیار واقعی زمانی مشخص می‌شود که ببینیم این بازیکنان چه میزان فرصت بازی می‌گیرند، چند نفر از آنها در اردو‌های بعدی باقی می‌مانند و آیا همزمان با تغییر نفرات، مدل بازی تیم ملی نیز تغییر خواهد کرد یا خیر؛ بنابراین سوال بزرگی که در روز‌های اخیر مدام تکرار می‌شود این است: آیا قلعه‌نویی واقعاً پروژه‌ای جدید در تیم ملی کلید زده و این تغییرات ادامه‌دار خواهد بود؟ یا لیست جدید صرفاً اقدامی برای پایان دادن به انتقادات و تحرکی نه‌چندان واقعی از سوی کادر فنی برای خرید زمان است؟